نوروز باستان (میله گل سرخ(
از سالهای کهن بدینسو مردم افغانستان از روز اول سال (اول حمل یا فروردین) تجلیل به عمل می آورند. دراین اواخیر نیز مجمع عمومى سازمان ملل(یونسکو) روز بين المللى «نوروز» راکه مطابق به بیست و یکم مارچ سال میلادی میشود به رسميت شناخته و این روز را در تقویم رسمی خویش گنجانیده است.
رسم و رواج تجلیل از نوروز از زمان های بسیار قدیم یعنی دو هزار سال قبل از میلاد مسیح ودر زمان پادشاهان زردشتی جمشید و یما بدینسو نسل به نسل ادامه پیدا نموده است.
در بعضی از متن های کهن از جمله شاهنامه فردوسی وتاریخ طبری ،جمشید ودربرخی دیگر از متن ها کیومرث به عنوان پایه گذار نوروز معرفی شده است.
در شاهنامه فردوسی آمده است که جمشید در حال گذشتن از آذربایجان، دستور داد تا در آنجا برای اوتختی بگذارند وخودش با تاجی زرین برروی تخت نشت بارسیدن نورخورشید به تاج زرین او جهان نورانی شد ومردم شادمانی کردند و آن روز را روز نوروز نامیدند.
برخی از روایت های تاریخی آغاز نوروز را به بابلیان،و زردشت که قدامت تاریخی 538 سال قبل از میلاد زمان حمله کوروش بزرگ به بابل بازتاب میدهند.
کوروش دوم بنیان گذار هخامنشیان نوروز را در سال 538 قبل از میلاد جشن ملی اعلام کرد که خانه تکانی از آیین های نوروزی است که در این آیین تمام خانه ووسایل آن در آستانه نوروز گردگری ، شستشو وتمیز می شوند.
سفره های نوروزی یکی از آیین های مشترک در مراسم نوروز در بین مردمی است که نوروز را جشن میگیرند در افغانستان سفره هفت سین، پختن سبزی چلو ، ماهی ، جلبی و سمنو(سمنک) هم از جمله روسوم وعنعنه مردم به شمار می رود .
در این سفره هفت میوه قرار می گیرد ازجمله کشمش سرخ و سبز، چارمغز، بادام ،پسته،زردآلوخشک وسنجد از جمله اجزای آن میباشد.
ناگفته نباید گذاشت که بنا به گفته پژوهشگران خلقت حضرت آدم (ع) و مبعوث شدن حضرت موسی (ع) و حضرت عیسی (ع) به پیغمبری ، و به خلافت رسیدن حضرت علی کرم الله وجه نیز در همین روز میباشد و همچنان حضرت سلیمان (ع) انگشتر خود را که قدرت و عظمت و یا معجزه شان در آن وابسته بود گم نموده بودند نیز در همین روز دوباره پیدا نمودند.
شهر مزار شریف ولایت بلخ که در جنوب دریای آمو(جیحون ) قراردارد مردم و اهالی اطراف آن با برافراشتن (جنده ) مولاعلی (رض) با اشتراک هزاران نفر از این روز باستانی تجلیل بعمل می آورند. با برافراشته شدن (جنده ) مولا علی (رض) میله گل سرخ آغاز میگردد این جشن با شکوه مدت 40 روز ادامه پیدا میکند. مردم دسته دسته با خانواده های شان به زیارت مولاعلی کرم الله وجه و دیگر زیارت ها میروند و در دشت های پر گل، از گل لاله و باغ های درخشان میله گل سرخ را به فال نیک میگیرند.
در شهر شبرغان باغی است بنام (جنگل باغ ) که در پنج کیلومتری شمال غربی شهر در ساحه (400) جریب زمین در دوران حکومت ظاهر شاه احداث شده یک منطقه تفریحی برای شهروندان ولایت جوزجان میباشد به تفریح میروند. و این باغ از جلمه یکی از تفریح گاه های پر طراوت ، سرسبز و قابل تماشا برای سیاحین میباشد.