انواع حکومت

انواع حکومت را از زوایای گوناگون می توان مورد بررسی قرار داد. از جمله نگرش تاریخی به مسأله است که در خلال آن، دیدگاه هر یک از نویسندگان غربی و مسلمان در طبقه بندی حکومت بیان می شود. در رویکرد دیگر، انواع حکومت ها بدون توجه به نظریه پردازان مورد بررسی قرار می گیرند. ما در این فصل بر اساس نگرش دوم به بررسی انواع حکومت می پردازیم .

معیار انواع حکومت ها را می توان در محورهای ذیل خلاصه کرد:

الف) طبقه بندی حکومت، بر اساس تعداد حاکمان، در سه محور.

ب) معیار تمرکز قدرت و پراکندگی آن در کشور.

ج) معیار مشارکت شهروندان

د) معیار جهان بینی الهی.

الف تقسیمات سه گانه حکومت ها (بر اساس تعداد حاکمان)

.1 حکومت فردی: ⁽¹⁾ در حکومت فردی، سلطان یا شاه در رأس حکومت قرار دارد و بدون مسؤولیت و به میل و رأی خود اعمال قدرت می کند. در قرآن کریم هر گاه ذکری از تاریخ پادشاهان به میان آمده به حرص و طمع و طغیان آن ها نیز اشاره شده است. در این باره در سوره نمل، آیه 34 می خوانیم :

(و ان الملوک اذا دخلوا قریة أفسدوها و جعلوا أعزة أهلها أذلة)

پادشاهان هر گاه وارد شهری شوند آن جا را به فساد و تباهی کشانده، عزیزان آن جا را خوار و ذلیل می کنند.

حکومت فردی کهن ترین شکل حکومت است. در عصر جدید، به واسطه افزایش مشارکت شهروندان در اداره امور کشورها از حکومت های فردی کاسته شده است. معمولا حکومت های فردی در شکل پادشاهی به شکل «موروثی» ، «انتخابی» ، «استبدادی» ، و «مشروطه» یافت شده است:

.1.1 پادشاهی موروثی: حکومتی است که بر مبنای رسومی که طی زمان های متمادی به وجود آمده است شکل گرفته است و حکومت از طریق ارث به حاکمان بعدی منتقل می شود. چگونگی انتقال حکومت را قانون اساسی یا سنت و عرف تعیین می کند.

.1.2 پادشاهی استبدادی: پادشاهی استبدادی یا مطلقه، حکومتی است که پادشاه قدرت و اختیاراتش را بنا به میل و اراده خود اعمال می کند و اداره مملکت تابع هیچ قانونی نیست. خواست پادشاه حکم قانون را دارد و هر سه قوه در دست پادشاه است. در گذشته، بسیاری از حکومت های پادشاهی استبدادی بوده اند که قانون بنا به خواست آن ها وضع و اجرا می شده است.

.1.3 پادشاهی انتخابی: در گذشته، برخی از پادشاهان توسط بزرگان یک جامعه انتخاب می شدند، اما به مرور زمان به موروثی گرایش یافته اند.

.1.4 پادشاهی مشروطه: پادشاهی مشروطه یا محدود حکومتی است که قانون اساسی قدرت پادشاه را محدود کرده باشد و پادشاه بر طبق قوانین تصویب شده حکومت کند، نه مطابق میل و دلخواه خود. در نظام مشروطه پارلمان و تفکیک قوا وجود دارد. تفاوت پادشاهی مشروطه با جمهوری آن است که در جمهوری رئیس قوه مجریه از سوی مردم انتخاب می شود، اما در پادشاهی مشروطه انتقال حکومت از طریق وراثت است. امروزه، در برخی کشورها چون انگلیس و ژاپن نظام مشروطه برقرار است.

.2 حکومت گروهی (طبقاتی) : در طول تاریخ، با حکومت هایی مواجه ایم که در آن ها حاکمیت در دست گروه خاص است، گروهی که مدعی برتری فکری یا طبقاتی اند و خود را برای به دست گرفتن حکومت محق می دانند. برخی شکل های حکومت گروهی عبارت اند از:

.2.1 اریستوکراسی: حکومت به دست گروهی اندک است که مدعی برخورداری از تبار بلند و شرافت طبقاتی اند. مبنای اریستوکراسی توارث یا ثروت می باشد. این مدل حکومتی در طبقه بندی حکومتی ارسطو و افلاطون آمده است. از منظر ارسطو، اریستوکراسی حکومتی است که به دست گروهی از مردم اعمال می شود و صلاح عموم را در نظر دارد. پس در اریستوکراسی، بخش کوچکی از شهروندان در اداره جامعه و تدوین سیاست ها نقش دارند.

.2.2 الیگارشی: در این شیوه حکومت نیز اداره جامعه به دست گروهی اندک است. از منظر ارسطو، الیگارشی شکل فاسد اریستوکراسی است که در آن ثروت نقش اساسی دارد. بر حسب این تعریف، بسیاری از حکومت ها، در جهان معاصر، الیگارشی هستند. یکی از انتقاداتی که از سوی برخی منتقدان از جمله شومپیتر بر دمکراسی های غربی وارد شده، آن است که این حکومت ها الیگارشی هستند، گر چه عنوان دمکراسی را یدک می کشند.

.2.3 حکومت نخبگان: امروزه، در نظریات سیاسی معاصر از حکمرانی اقلیت به حکومت نخبگان یاد می شود. در هر جامعه ای، شماری از نخبگان فکری، در عرصه های سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی، وجود دارند که می کوشند به هرم قدرت نزدیک شوند و حکومت را به دست گیرند. از منظر نظریه پردازان نخبه گرایی، حاکمیت احزاب در کشورهای غربی حاکمیت نخبگان است، نه دمکراسی که از آن دم زده می شود. در ایتالیا و آلمان، فاشیست ها خود را گروه نخبه می دانستند. در کشورهای مارکسیستی طبقه کارگر گروهی است که حاکمیت را به دست می گیرد .

(اسلام اشرافیت و برتری های طبقاتی، را ملاک تقدم و اولویت نمی شناسد) .

.3 جمهوری: در حکومت جمهوری، اقتدار و مناصب دولتی از طرف مردم به طور مستقیم یا غیر مستقیم به حکام واگذار می شود. حکومت جمهوری در مقابل حکومت سلطنتی است و به حکومتی اطلاق می شود که اولا حاکم به طور مستقیم از سوی مردم و یا غیر مستقیم از طرف پارلمان انتخاب شود. حاکم برای مدت محدود انتخاب می شود. حاکم هیچ امتیاز شخصی بر دیگران ندارد و در مقابل قانون مسؤول است.

حکومت جمهوری امروزه به شکل های گوناگونی در کشورها جریان دارد. در بعضی از کشورها رئیس جمهور مستقیما از سوی مردم انتخاب می شود و در برخی کشورها به طور غیر مستقیم، یعنی رئیس جمهور با واسطه از جانب مردم انتخاب می شود، مثل رژیم حاکم بر ترکیه که رئیس جمهور توسط آرای نمایندگان مجلس انتخاب می شود. رژیم جمهوری یا ریاستی و یا پارلمانی است.

.3.1 جمهوری ریاستی: در سیستم ریاستی، رئیس جمهور عضو قوه مقننه نیست و قوه مقننه می تواند رئیس جمهور را به جهت خطاهایش که در قانون اساسی پیش بینی شده محاکمه کند. در این سیستم، وزرا و رؤسای سازمان های اداری را رئیس جمهور انتخاب می کند و اعضای کابینه در برابر رئیس جمهور مسؤول و پاسخ گو می باشند و تفکیک قوا حاکم است.

.3.2 جمهوری پارلمانی: گاهی از آن به سیستم کابینه ای نیز یاد می شود. در نظام پارلمانی، ریاست تشریفاتی از ریاست قوه مجریه جدا است. کابینه در دست یک حزب با ائتلافی از احزاب است و وزرا عضویت مجلس مقننه را دارا هستند. هم چنین کابینه وضع قوانین بودجه و انتصابات را به عهده دارد. کشورهای مشترک المنافع و تابع انگلیس سیستم پارلمانی دارند.

ارزیابی سیستم جمهوری

.1 در نظام های بشری، جمهوری از شکل های خوب حکومت است که در بسیاری از کشورهای جهان رواج دارد و همان طور که اشاره شده یا مستقیم است، یعنی رئیس جمهور با آرای مستقیم مردم برگزیده می شود و یا غیر مستقیم است، یعنی رئیس جمهور توسط نمایندگان مجلس انتخاب می شود . طبیعی است که در مقایسه با دیکتاتوری در چنین نظامی ظلم کم تری صورت می گیرد.

.2 علی رغم آن که برخی کشورها نام جمهوری را یدک می کشند، اما در آن ها حاکمیت فردی و دیکتاتوری جریان دارد. برخی از کشورهای جهان سوم در ظاهر جمهوری اما در مقام عمل دیکتاتوری هستند. در برخی از این کشورها رئیس جمهور مادام العمر است و قوانین نیز ناشی از خواست و اراده او است. جمهوری آتاتورک در ترکیه، جمهوری عراق و در بسیاری از دیگر کشورها از این جمله اند.

.3 حکومت الهی با حفظ حدود و قوانین اسلامی می تواند در قالب جمهوری جنبه عملی بیابد . طبیعی است حاکمیت در چنین حکومتی از آن خداوند است و رجوع به آرای عمومی در چارچوب احکام دین صورت می گیرد.

ب) طبقه بندی حکومت ها به متمرکز و فدرال

حکومت ها به لحاظ تمرکز قدرت در پایتخت یا پراکندگی آن در ایالت ها به دو دسته متمرکز و فدرال طبقه بندی می شوند.

.1 حکومت متمرکز: در حکومت متمرکز، قدرت در پایتخت متمرکز است و حق اعمال قدرت به حوزه کوچک تری، مثل ایالت و شهر، تفویض نمی شود، گر چه ایالت ها و استان ها اختیارات خاصی دارند که در قوانین عادی پیش بینی شده است. از مزایای چنین حکومتی یک سان بودن قوانین و طرز اداره کشور است.

.2 حکومت فدرال: در کشورهای فدرال قدرت بین دولت مرکزی و ایالت ها تقسیم شده است و هر ایالت سیاست خاص خود را اعمال می کند. کشورهایی که دارای قلمرو وسیع، تنوع ناحیه ای و جغرافیایی، ناهمگونی نژاد، ملیت، زبان و دین هستند با این نوع حکومت سازگارترند. در قانون اساسی کشورهای فدرال، به جز وظایف معین و مشخصی که برای دولت مرکزی در نظر گرفته شده، سایر اختیارات و وظایف به دولت های محلی واگذار شده است. (معمولا امور بین المللی، جنگ ها، پول رایج و مهاجرت مربوط به دولت مرکزی است و سایر اختیارات بین ایالت ها تقسیم می شود).

ج) طبقه بندی حکومت بر حسب مشارکت شهروندان

بر حسب مشارکت شهروندان حکومت به دو بخش توتالیتر و دمکراسی طبقه بندی می شود:

.1 حکومت توتالیتر

واژه توتالیتر نخستین بار توسط موسولینی ابداع شد. وی حکومت توتالیتر را چنین تعریف کرد: سیستمی که در آن همه چیز برای دولت وجود داشته باشد، هیچ چیز خارج از دولت و علیه دولت نباشد. ⁽²⁾

در حکومت توتالیتر، همه جنبه های زندگی شهروندان زیر نظر حکومت است، تا بر اساس خواست حکومت و حزب هدایت شود. ویژگی های حکومت توتالیتر که ویژه جوامع صنعتی قرن بیستم است عبارتند از:

.1 ایدئولوژی ای که در برگیرنده همه جنبه های زندگی باشد و همه افراد بدان پای بند و وفادار باشند.

.2 حزب فراگیری که غالبا یک نفر آن را رهبری می کند و متشکل از بخش کوچکی از کل جمعیت است.

.3 نظام پلیسی نیرومندی که از تکنولوژی مدرن، برای جاسوسی، تعقیب و مراقبت، بهره می برد .

.4 کنترل کامل رسانه های گروهی به وسیله حزب.

.5 استفاده عمدی از ترور جهت نیل به اهداف.

.6 کنترل متمرکز اقتصادی.

.7 تعارض و برخورد با امور معنوی. ⁽³⁾

.1.1 ارزیابی حکومت توتالیتر

الف) حکومت توتالیتر استبداد مدرن است و ظالمانه ترین حکومتی است که بشر در طول تاریخ با آن مواجه بوده است. در گذشته، حکومت های دیکتاتوری فراوان بوده اند، به گونه ای که بخش وسیعی از مناطق کره زمین زیر سلطه حکام مستبد و فاسد بوده است. تفاوت دیکتاتوری جدید که توتالیتر نامیده می شود با نظام های استبدادی پیشین، در این است که نظام توتالیتر می کوشد که صنعت و تکنولوژی را به استخدام خود درآورد و در تار و پود زندگی شهروندانش مداخله کند. در نظام توتالیتر، حریم شخصی معنا ندارد و زندگی فردی شخص نیز در خدمت دولت است. و دولت مخدومی است که همه در خدمت او هستند به دیگر سخن شهروندان به مثابه ابزاری در خدمت ماشین دولتند.

ب) حکومت اسلامی هیچ سنخیتی با نظام توتالیتر ندارد، در اسلام حکومت خادم مردم است و حاکمان جامعه اسلامی بر اساس تعالیم اسلام اعمال حاکمیت می کنند. حکومت امانتی الهی در دست حاکمان است و به محض تخطی از قوانین اسلامی و سهل انگاری در آن ها مشروعیت ایشان مخدوش می شود.

.2 حکومت دمکراسی

دمکراسی حکومتی است که در آن، شهروندان مشارکت دارند و احزاب و جامعه مدنی فعالند. حاکمیت از آن مردم است و مردم در انتخاب حاکمان و تدوین خط مشی های اساسی نقش دارند.

حکومت دمکراسی گاه به صورت جمهوری است، چنان که در بسیاری از کشورهای مدعی دمکراسی، برقرار است و گاه به صورت مشروطه است؛ چنان که حکومت های انگلیس و ژاپن در عین دمکراتیک بودن، سلطنتی مشروطه نیز هستند.

د) طبقه بندی حکومت ها بر حسب جهان بینی

حکومت ها بر حسب جهان بینی به دو نوع، حکومت الهی و طاغوتی، تقسیم می شوند:

.1 حکومت الهی

در این حکومت منبع قانون خداوند است که بر اساس حکمت، مصالح و شناختی که از ابعاد وجودی انسانی دارد تشریع می کند و حکومت امانتی در دست حاکمان به شمار می آید. در حکومت ایده آل دینی، حاکم باید دارای ملکه عصمت بوده از مدیریت و علم به قوانین برخوردار باشد تا جامعه را بر طبق قوانین الهی اداره کند. از آن جا که در تفکر اسلامی حکومت از اهمیت شایانی برخوردار و علاوه این حاکم بر فقاهت دارای ملکه تقوا و ورع باشند و توان مدیریت اداره جامعه را نیز داشته باشند.

حکومت الهی، با حفظ شرایط فوق، می تواند در قالب های گوناگونی تحقق یابد؛ ولی همان گونه که متذکر شدیم، حکومت الهی استبدادی و یا توتالیتر نیست؛ زیرا در حکومت استبدادی ملاک قانون خواست حاکم است؛ اما حاکمیت در حکومت الهی از آن خداوند است و همه افراد، از جمله پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه ( علیهم السلام) و در عصر غیبت حاکمان اسلامی، مطیع خداوند و اجرا کننده قوانین و احکام الهی هستند.

قرآن کریم در این باره می فرماید:

«و لو تقول علینا بعض الاقاویل. لأخذنا منه بالیمین ثم لقطعنا منه الوتین» ⁽⁴⁾

اگر پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) چیزی بر ما می بست (می افزود) او را با قدرت تمام اخذ می کردیم، سپس رگ گردن او را قطع می کردیم.

در حکومت الهی کار ویژه حکومت صرفا ایجاد امنیت و یا رفاه نیست، بلکه همان گونه که در تعریف واژه سیاست اشاره شد حاکم اسلامی نقش هدایت جامعه از گمراهی به سوی آرمان های الهی را نیز دارد و تلاش می کند تا ضمن ایجاد محیطی مساعد، زمینه رشد فضایل اخلاقی بر اساس ایمان، تقوا، عدالت و فسادزدایی را مهیا کند.

در نظام کنونی کشور ما از سویی، حکومت جمهوری است؛ یعنی اداره کشور بر آرای عمومی متکی است، انتخاب رهبران عالی جامعه، اعم ریاست جمهوری و نمایندگان مجلس، مستقیما یا غیر مستقیم، با مردم است و رئیس جمهور و نمایندگان مجلس برای مدت معین انتخاب می شوند. از سوی دیگر، اسلامیت قیدی است که بیانگر محتوای حکومت اسلامی است. تفاوت جمهوری در این سرزمین با جمهوری های دیگر با قید «اسلامی بودن» آشکار می شود. در نظام اسلامی، مشروعیت حکومت ناشی از خداوند است و رجوع به آرای مردم نیز در چارچوب احکام اسلامی انجام می گیرد . به هر حال، اسلامیت، بیانگر محتوای حکومت و جمهوریت، بیانگر شکل آن است.

.2 حکومت طاغوتی

نظام های سیاسی مبتنی بر اومانیسم، که حاکمیت را از آن انسان می دانند، در هر شکلی که تجلی یابد طاغوتی است؛ چرا که انحراف از قوانین اسلامی و تجاوز به حق ربوبیت الهی طغیان و ظلم محسوب می شود.

در قرآن کریم برخی ویژگی های نظام طاغوتی ترسیم شده است:

.2.1 دیکتاتوری، استبداد و خودکامگی: در گستره تاریخ، یکی از آفت های بزرگ حکومت ها و قدرت های سیاسی استبداد و خودکامگی حاکمان بوده است. استبداد یعنی پیروی از آرای آمیخته با هوا و هوس شخصی که نتیجه طبیعی آن عدم رعایت مصالح افراد جامعه است. شخص مستبد به جای مصالح جامعه به مصلحت خود و یارانش می اندیشد. اشاره کردیم که اندیشمندان فلسفه سیاسی کوشیده اند تا از تمایل یافتن حکومت به استبداد جلوگیری کنند و در این راستا، پیش گیری از استبداد از دو راه امکان پذیر است: یکی قانون و دیگری نظارت عامه مردم. البته در تفکر دینی، علاوه بر این دو راه «تقوا» نیز به عنوان عامل درونی کنترل کننده به شمار می رود. امروزه، در نظام بین الملل نوعی هرج و مرج حاکم است و قدرت های جهانی نوعی استبداد بین المللی را حکمفرما ساخته اند. کشورهای بزرگ گرچه در ظاهر به آزادی مردمشان احترام می گذارند، اما در سطح جهان به آرای مردم اعتنایی ندارند و تعریف حقوق بشر را ساری و منطبق بر آن نمی دانند.

.2.2 انحصار طلبی (استئثار) : دیگر ویژگی حکومت طاغوتی و جاهلی استئثار و خودگزینی یعنی هر چیز خوب را برای خود خواستن است. حضرت علی ( علیه السلام) می فرمایند: «من ملک استأثر؛ هر کس به حکومت و قدرت می رسد، استئثار (انحصار طلبی) پیشه می کند.»

انحصار طلبی در مقابل ایثار است که در نظام اخلاقی اسلام از انفاق برتر است. طبق فرهنگ قرآنی نعمت های الهی، اعم از مادی و معنوی، برای همه انسان هاست: «خلق لکم ما فی الارض جمیعا» و هر حرکتی در جهت انحصاری کردن آن امری غیر اسلامی است. انحصار طلبی حکام اولا موجب تقدم مصالح شخصی بر مصالح عامه می شود و ثانیا موجب سریان این خصلت ناروا به مردم و شهروندان می گردد.

.2.3 قدرت طلبی: حکام طاغوتی قدرت طلبند و سعی می کنند کلیه مناصب و قدرت ها به آن ها ختم شود. در اسلام، مقام و مسؤولیت اجتماعی برای کامجویی نیست و قدرت و سیاست ابزاری در جهت احقاق حق و استکمال انسانی است. هر چه مسؤولیت بیش تر و بزرگ تر باشد، بار وظیفه سنگین تر است. امام علی ( علیه السلام) در پاسخ ابن عباس که کفش وصله دار حضرت را بی ارزش دانست فرمود:

«و الله لهی احب من امرتکم هذه الا ان اقیم حقا او ادفع باطلا»

.2.4 تکبر و برتری طلبی: حکام طاغوتی مستکبرند و این امر موجب عدم مشورت با مردم می شود . خود بزرگ بینی مانع نزدیکی به مردم و ایجاد رابطه صحیح با آنان می گردد:

«ان فرعون علا فی الارض و جعل اهلها شیعا یستضعف طائفة منهم» ⁽⁵⁾

همانا فرعون در زمین تکبر و گردن کشی کرد و بین اهل آن تفرقه و اختلاف افکند.

نظام طاغوتی مردم را دسته دسته می کند و اتحاد آن ها را به تفرقه مبدل می سازد و آن ها را به خود جلب می کند:

«فاستخف قومه فاطاعوه» ⁽⁶⁾

فرعون (با تبلیغات دروغ و باطل) قومش را ذلیل و زبون ساخت تا همه مطیع فرمان او شدند .

لازمه به اطاعت واداشتن مردم درهم شکستن همه عوامل استقلال و شخصیت است. در مقابل، نظام اسلامی متکی به مردم است و به جای دولتمداری مردم مدار است. دولت اسلامی در خدمت مردم است، چنانکه امام قدس سره، بر دولت جمهوری اسلامی عنوان «دولت خدمتگزار» را اطلاق می کرد . بنابراین، اگر قدرت های استکباری به مردم بی اعتنایی می کنند و از مردم نظرخواهی نمی کنند و به افکار مردم اعتنایی ندارند، نظام اسلامی به مردم تکیه دارد و مقتضای حقوق متقابل حکومت و مردم است، بلکه می توان گفت: مقتضای مفهوم ولایت نیز همین است.

پی نوشت ها:

1 Monarchic

2 ر.ک: آشنایی با علم سیاست، ج اول، ص .51

3 ر.ک: رنی آستین: آشنایی با حکومت، ترجمه، لیلا سازگار: (مرکز نشر دانشگاهی، 1374) ص 113 115؛ آشنایی با علم سیاست، ص 56 .61

4 الحاقة/44 .46

5 قصص/ .4

6 زخرف/ .54

منابع مقاله:

فلسفه سیاست، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمنی

انواع حکومت

انواع حکومت را از زوایای گوناگون می توان مورد بررسی قرار داد. از جمله نگرش تاریخی به مسأله است که در خلال آن، دیدگاه هر یک از نویسندگان غربی و مسلمان در طبقه بندی حکومت بیان می شود. در رویکرد دیگر، انواع حکومت ها بدون توجه به نظریه پردازان مورد بررسی قرار می گیرند. ما در این فصل بر اساس نگرش دوم به بررسی انواع حکومت می پردازیم .

معیار انواع حکومت ها را می توان در محورهای ذیل خلاصه کرد:

الف) طبقه بندی حکومت، بر اساس تعداد حاکمان، در سه محور.

ب) معیار تمرکز قدرت و پراکندگی آن در کشور.

ج) معیار مشارکت شهروندان

د) معیار جهان بینی الهی.

الف تقسیمات سه گانه حکومت ها (بر اساس تعداد حاکمان)

.1 حکومت فردی: ⁽¹⁾ در حکومت فردی، سلطان یا شاه در رأس حکومت قرار دارد و بدون مسؤولیت و به میل و رأی خود اعمال قدرت می کند. در قرآن کریم هر گاه ذکری از تاریخ پادشاهان به میان آمده به حرص و طمع و طغیان آن ها نیز اشاره شده است. در این باره در سوره نمل، آیه 34 می خوانیم :

(و ان الملوک اذا دخلوا قریة أفسدوها و جعلوا أعزة أهلها أذلة)

پادشاهان هر گاه وارد شهری شوند آن جا را به فساد و تباهی کشانده، عزیزان آن جا را خوار و ذلیل می کنند.

حکومت فردی کهن ترین شکل حکومت است. در عصر جدید، به واسطه افزایش مشارکت شهروندان در اداره امور کشورها از حکومت های فردی کاسته شده است. معمولا حکومت های فردی در شکل پادشاهی به شکل «موروثی» ، «انتخابی» ، «استبدادی» ، و «مشروطه» یافت شده است:

.1.1 پادشاهی موروثی: حکومتی است که بر مبنای رسومی که طی زمان های متمادی به وجود آمده است شکل گرفته است و حکومت از طریق ارث به حاکمان بعدی منتقل می شود. چگونگی انتقال حکومت را قانون اساسی یا سنت و عرف تعیین می کند.

.1.2 پادشاهی استبدادی: پادشاهی استبدادی یا مطلقه، حکومتی است که پادشاه قدرت و اختیاراتش را بنا به میل و اراده خود اعمال می کند و اداره مملکت تابع هیچ قانونی نیست. خواست پادشاه حکم قانون را دارد و هر سه قوه در دست پادشاه است. در گذشته، بسیاری از حکومت های پادشاهی استبدادی بوده اند که قانون بنا به خواست آن ها وضع و اجرا می شده است.

.1.3 پادشاهی انتخابی: در گذشته، برخی از پادشاهان توسط بزرگان یک جامعه انتخاب می شدند، اما به مرور زمان به موروثی گرایش یافته اند.

.1.4 پادشاهی مشروطه: پادشاهی مشروطه یا محدود حکومتی است که قانون اساسی قدرت پادشاه را محدود کرده باشد و پادشاه بر طبق قوانین تصویب شده حکومت کند، نه مطابق میل و دلخواه خود. در نظام مشروطه پارلمان و تفکیک قوا وجود دارد. تفاوت پادشاهی مشروطه با جمهوری آن است که در جمهوری رئیس قوه مجریه از سوی مردم انتخاب می شود، اما در پادشاهی مشروطه انتقال حکومت از طریق وراثت است. امروزه، در برخی کشورها چون انگلیس و ژاپن نظام مشروطه برقرار است.

.2 حکومت گروهی (طبقاتی) : در طول تاریخ، با حکومت هایی مواجه ایم که در آن ها حاکمیت در دست گروه خاص است، گروهی که مدعی برتری فکری یا طبقاتی اند و خود را برای به دست گرفتن حکومت محق می دانند. برخی شکل های حکومت گروهی عبارت اند از:

.2.1 اریستوکراسی: حکومت به دست گروهی اندک است که مدعی برخورداری از تبار بلند و شرافت طبقاتی اند. مبنای اریستوکراسی توارث یا ثروت می باشد. این مدل حکومتی در طبقه بندی حکومتی ارسطو و افلاطون آمده است. از منظر ارسطو، اریستوکراسی حکومتی است که به دست گروهی از مردم اعمال می شود و صلاح عموم را در نظر دارد. پس در اریستوکراسی، بخش کوچکی از شهروندان در اداره جامعه و تدوین سیاست ها نقش دارند.

.2.2 الیگارشی: در این شیوه حکومت نیز اداره جامعه به دست گروهی اندک است. از منظر ارسطو، الیگارشی شکل فاسد اریستوکراسی است که در آن ثروت نقش اساسی دارد. بر حسب این تعریف، بسیاری از حکومت ها، در جهان معاصر، الیگارشی هستند. یکی از انتقاداتی که از سوی برخی منتقدان از جمله شومپیتر بر دمکراسی های غربی وارد شده، آن است که این حکومت ها الیگارشی هستند، گر چه عنوان دمکراسی را یدک می کشند.

.2.3 حکومت نخبگان: امروزه، در نظریات سیاسی معاصر از حکمرانی اقلیت به حکومت نخبگان یاد می شود. در هر جامعه ای، شماری از نخبگان فکری، در عرصه های سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی، وجود دارند که می کوشند به هرم قدرت نزدیک شوند و حکومت را به دست گیرند. از منظر نظریه پردازان نخبه گرایی، حاکمیت احزاب در کشورهای غربی حاکمیت نخبگان است، نه دمکراسی که از آن دم زده می شود. در ایتالیا و آلمان، فاشیست ها خود را گروه نخبه می دانستند. در کشورهای مارکسیستی طبقه کارگر گروهی است که حاکمیت را به دست می گیرد .

(اسلام اشرافیت و برتری های طبقاتی، را ملاک تقدم و اولویت نمی شناسد) .

.3 جمهوری: در حکومت جمهوری، اقتدار و مناصب دولتی از طرف مردم به طور مستقیم یا غیر مستقیم به حکام واگذار می شود. حکومت جمهوری در مقابل حکومت سلطنتی است و به حکومتی اطلاق می شود که اولا حاکم به طور مستقیم از سوی مردم و یا غیر مستقیم از طرف پارلمان انتخاب شود. حاکم برای مدت محدود انتخاب می شود. حاکم هیچ امتیاز شخصی بر دیگران ندارد و در مقابل قانون مسؤول است.

حکومت جمهوری امروزه به شکل های گوناگونی در کشورها جریان دارد. در بعضی از کشورها رئیس جمهور مستقیما از سوی مردم انتخاب می شود و در برخی کشورها به طور غیر مستقیم، یعنی رئیس جمهور با واسطه از جانب مردم انتخاب می شود، مثل رژیم حاکم بر ترکیه که رئیس جمهور توسط آرای نمایندگان مجلس انتخاب می شود. رژیم جمهوری یا ریاستی و یا پارلمانی است.

.3.1 جمهوری ریاستی: در سیستم ریاستی، رئیس جمهور عضو قوه مقننه نیست و قوه مقننه می تواند رئیس جمهور را به جهت خطاهایش که در قانون اساسی پیش بینی شده محاکمه کند. در این سیستم، وزرا و رؤسای سازمان های اداری را رئیس جمهور انتخاب می کند و اعضای کابینه در برابر رئیس جمهور مسؤول و پاسخ گو می باشند و تفکیک قوا حاکم است.

.3.2 جمهوری پارلمانی: گاهی از آن به سیستم کابینه ای نیز یاد می شود. در نظام پارلمانی، ریاست تشریفاتی از ریاست قوه مجریه جدا است. کابینه در دست یک حزب با ائتلافی از احزاب است و وزرا عضویت مجلس مقننه را دارا هستند. هم چنین کابینه وضع قوانین بودجه و انتصابات را به عهده دارد. کشورهای مشترک المنافع و تابع انگلیس سیستم پارلمانی دارند.

ارزیابی سیستم جمهوری

.1 در نظام های بشری، جمهوری از شکل های خوب حکومت است که در بسیاری از کشورهای جهان رواج دارد و همان طور که اشاره شده یا مستقیم است، یعنی رئیس جمهور با آرای مستقیم مردم برگزیده می شود و یا غیر مستقیم است، یعنی رئیس جمهور توسط نمایندگان مجلس انتخاب می شود . طبیعی است که در مقایسه با دیکتاتوری در چنین نظامی ظلم کم تری صورت می گیرد.

.2 علی رغم آن که برخی کشورها نام جمهوری را یدک می کشند، اما در آن ها حاکمیت فردی و دیکتاتوری جریان دارد. برخی از کشورهای جهان سوم در ظاهر جمهوری اما در مقام عمل دیکتاتوری هستند. در برخی از این کشورها رئیس جمهور مادام العمر است و قوانین نیز ناشی از خواست و اراده او است. جمهوری آتاتورک در ترکیه، جمهوری عراق و در بسیاری از دیگر کشورها از این جمله اند.

.3 حکومت الهی با حفظ حدود و قوانین اسلامی می تواند در قالب جمهوری جنبه عملی بیابد . طبیعی است حاکمیت در چنین حکومتی از آن خداوند است و رجوع به آرای عمومی در چارچوب احکام دین صورت می گیرد.

ب) طبقه بندی حکومت ها به متمرکز و فدرال

حکومت ها به لحاظ تمرکز قدرت در پایتخت یا پراکندگی آن در ایالت ها به دو دسته متمرکز و فدرال طبقه بندی می شوند.

.1 حکومت متمرکز: در حکومت متمرکز، قدرت در پایتخت متمرکز است و حق اعمال قدرت به حوزه کوچک تری، مثل ایالت و شهر، تفویض نمی شود، گر چه ایالت ها و استان ها اختیارات خاصی دارند که در قوانین عادی پیش بینی شده است. از مزایای چنین حکومتی یک سان بودن قوانین و طرز اداره کشور است.

.2 حکومت فدرال: در کشورهای فدرال قدرت بین دولت مرکزی و ایالت ها تقسیم شده است و هر ایالت سیاست خاص خود را اعمال می کند. کشورهایی که دارای قلمرو وسیع، تنوع ناحیه ای و جغرافیایی، ناهمگونی نژاد، ملیت، زبان و دین هستند با این نوع حکومت سازگارترند. در قانون اساسی کشورهای فدرال، به جز وظایف معین و مشخصی که برای دولت مرکزی در نظر گرفته شده، سایر اختیارات و وظایف به دولت های محلی واگذار شده است. (معمولا امور بین المللی، جنگ ها، پول رایج و مهاجرت مربوط به دولت مرکزی است و سایر اختیارات بین ایالت ها تقسیم می شود).

ج) طبقه بندی حکومت بر حسب مشارکت شهروندان

بر حسب مشارکت شهروندان حکومت به دو بخش توتالیتر و دمکراسی طبقه بندی می شود:

.1 حکومت توتالیتر

واژه توتالیتر نخستین بار توسط موسولینی ابداع شد. وی حکومت توتالیتر را چنین تعریف کرد: سیستمی که در آن همه چیز برای دولت وجود داشته باشد، هیچ چیز خارج از دولت و علیه دولت نباشد. ⁽²⁾

در حکومت توتالیتر، همه جنبه های زندگی شهروندان زیر نظر حکومت است، تا بر اساس خواست حکومت و حزب هدایت شود. ویژگی های حکومت توتالیتر که ویژه جوامع صنعتی قرن بیستم است عبارتند از:

.1 ایدئولوژی ای که در برگیرنده همه جنبه های زندگی باشد و همه افراد بدان پای بند و وفادار باشند.

.2 حزب فراگیری که غالبا یک نفر آن را رهبری می کند و متشکل از بخش کوچکی از کل جمعیت است.

.3 نظام پلیسی نیرومندی که از تکنولوژی مدرن، برای جاسوسی، تعقیب و مراقبت، بهره می برد .

.4 کنترل کامل رسانه های گروهی به وسیله حزب.

.5 استفاده عمدی از ترور جهت نیل به اهداف.

.6 کنترل متمرکز اقتصادی.

.7 تعارض و برخورد با امور معنوی. ⁽³⁾

.1.1 ارزیابی حکومت توتالیتر

الف) حکومت توتالیتر استبداد مدرن است و ظالمانه ترین حکومتی است که بشر در طول تاریخ با آن مواجه بوده است. در گذشته، حکومت های دیکتاتوری فراوان بوده اند، به گونه ای که بخش وسیعی از مناطق کره زمین زیر سلطه حکام مستبد و فاسد بوده است. تفاوت دیکتاتوری جدید که توتالیتر نامیده می شود با نظام های استبدادی پیشین، در این است که نظام توتالیتر می کوشد که صنعت و تکنولوژی را به استخدام خود درآورد و در تار و پود زندگی شهروندانش مداخله کند. در نظام توتالیتر، حریم شخصی معنا ندارد و زندگی فردی شخص نیز در خدمت دولت است. و دولت مخدومی است که همه در خدمت او هستند به دیگر سخن شهروندان به مثابه ابزاری در خدمت ماشین دولتند.

ب) حکومت اسلامی هیچ سنخیتی با نظام توتالیتر ندارد، در اسلام حکومت خادم مردم است و حاکمان جامعه اسلامی بر اساس تعالیم اسلام اعمال حاکمیت می کنند. حکومت امانتی الهی در دست حاکمان است و به محض تخطی از قوانین اسلامی و سهل انگاری در آن ها مشروعیت ایشان مخدوش می شود.

.2 حکومت دمکراسی

دمکراسی حکومتی است که در آن، شهروندان مشارکت دارند و احزاب و جامعه مدنی فعالند. حاکمیت از آن مردم است و مردم در انتخاب حاکمان و تدوین خط مشی های اساسی نقش دارند.

حکومت دمکراسی گاه به صورت جمهوری است، چنان که در بسیاری از کشورهای مدعی دمکراسی، برقرار است و گاه به صورت مشروطه است؛ چنان که حکومت های انگلیس و ژاپن در عین دمکراتیک بودن، سلطنتی مشروطه نیز هستند.

د) طبقه بندی حکومت ها بر حسب جهان بینی

حکومت ها بر حسب جهان بینی به دو نوع، حکومت الهی و طاغوتی، تقسیم می شوند:

.1 حکومت الهی

در این حکومت منبع قانون خداوند است که بر اساس حکمت، مصالح و شناختی که از ابعاد وجودی انسانی دارد تشریع می کند و حکومت امانتی در دست حاکمان به شمار می آید. در حکومت ایده آل دینی، حاکم باید دارای ملکه عصمت بوده از مدیریت و علم به قوانین برخوردار باشد تا جامعه را بر طبق قوانین الهی اداره کند. از آن جا که در تفکر اسلامی حکومت از اهمیت شایانی برخوردار و علاوه این حاکم بر فقاهت دارای ملکه تقوا و ورع باشند و توان مدیریت اداره جامعه را نیز داشته باشند.

حکومت الهی، با حفظ شرایط فوق، می تواند در قالب های گوناگونی تحقق یابد؛ ولی همان گونه که متذکر شدیم، حکومت الهی استبدادی و یا توتالیتر نیست؛ زیرا در حکومت استبدادی ملاک قانون خواست حاکم است؛ اما حاکمیت در حکومت الهی از آن خداوند است و همه افراد، از جمله پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه ( علیهم السلام) و در عصر غیبت حاکمان اسلامی، مطیع خداوند و اجرا کننده قوانین و احکام الهی هستند.

قرآن کریم در این باره می فرماید:

«و لو تقول علینا بعض الاقاویل. لأخذنا منه بالیمین ثم لقطعنا منه الوتین» ⁽⁴⁾

اگر پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) چیزی بر ما می بست (می افزود) او را با قدرت تمام اخذ می کردیم، سپس رگ گردن او را قطع می کردیم.

در حکومت الهی کار ویژه حکومت صرفا ایجاد امنیت و یا رفاه نیست، بلکه همان گونه که در تعریف واژه سیاست اشاره شد حاکم اسلامی نقش هدایت جامعه از گمراهی به سوی آرمان های الهی را نیز دارد و تلاش می کند تا ضمن ایجاد محیطی مساعد، زمینه رشد فضایل اخلاقی بر اساس ایمان، تقوا، عدالت و فسادزدایی را مهیا کند.

در نظام کنونی کشور ما از سویی، حکومت جمهوری است؛ یعنی اداره کشور بر آرای عمومی متکی است، انتخاب رهبران عالی جامعه، اعم ریاست جمهوری و نمایندگان مجلس، مستقیما یا غیر مستقیم، با مردم است و رئیس جمهور و نمایندگان مجلس برای مدت معین انتخاب می شوند. از سوی دیگر، اسلامیت قیدی است که بیانگر محتوای حکومت اسلامی است. تفاوت جمهوری در این سرزمین با جمهوری های دیگر با قید «اسلامی بودن» آشکار می شود. در نظام اسلامی، مشروعیت حکومت ناشی از خداوند است و رجوع به آرای مردم نیز در چارچوب احکام اسلامی انجام می گیرد . به هر حال، اسلامیت، بیانگر محتوای حکومت و جمهوریت، بیانگر شکل آن است.

.2 حکومت طاغوتی

نظام های سیاسی مبتنی بر اومانیسم، که حاکمیت را از آن انسان می دانند، در هر شکلی که تجلی یابد طاغوتی است؛ چرا که انحراف از قوانین اسلامی و تجاوز به حق ربوبیت الهی طغیان و ظلم محسوب می شود.

در قرآن کریم برخی ویژگی های نظام طاغوتی ترسیم شده است:

.2.1 دیکتاتوری، استبداد و خودکامگی: در گستره تاریخ، یکی از آفت های بزرگ حکومت ها و قدرت های سیاسی استبداد و خودکامگی حاکمان بوده است. استبداد یعنی پیروی از آرای آمیخته با هوا و هوس شخصی که نتیجه طبیعی آن عدم رعایت مصالح افراد جامعه است. شخص مستبد به جای مصالح جامعه به مصلحت خود و یارانش می اندیشد. اشاره کردیم که اندیشمندان فلسفه سیاسی کوشیده اند تا از تمایل یافتن حکومت به استبداد جلوگیری کنند و در این راستا، پیش گیری از استبداد از دو راه امکان پذیر است: یکی قانون و دیگری نظارت عامه مردم. البته در تفکر دینی، علاوه بر این دو راه «تقوا» نیز به عنوان عامل درونی کنترل کننده به شمار می رود. امروزه، در نظام بین الملل نوعی هرج و مرج حاکم است و قدرت های جهانی نوعی استبداد بین المللی را حکمفرما ساخته اند. کشورهای بزرگ گرچه در ظاهر به آزادی مردمشان احترام می گذارند، اما در سطح جهان به آرای مردم اعتنایی ندارند و تعریف حقوق بشر را ساری و منطبق بر آن نمی دانند.

.2.2 انحصار طلبی (استئثار) : دیگر ویژگی حکومت طاغوتی و جاهلی استئثار و خودگزینی یعنی هر چیز خوب را برای خود خواستن است. حضرت علی ( علیه السلام) می فرمایند: «من ملک استأثر؛ هر کس به حکومت و قدرت می رسد، استئثار (انحصار طلبی) پیشه می کند.»

انحصار طلبی در مقابل ایثار است که در نظام اخلاقی اسلام از انفاق برتر است. طبق فرهنگ قرآنی نعمت های الهی، اعم از مادی و معنوی، برای همه انسان هاست: «خلق لکم ما فی الارض جمیعا» و هر حرکتی در جهت انحصاری کردن آن امری غیر اسلامی است. انحصار طلبی حکام اولا موجب تقدم مصالح شخصی بر مصالح عامه می شود و ثانیا موجب سریان این خصلت ناروا به مردم و شهروندان می گردد.

.2.3 قدرت طلبی: حکام طاغوتی قدرت طلبند و سعی می کنند کلیه مناصب و قدرت ها به آن ها ختم شود. در اسلام، مقام و مسؤولیت اجتماعی برای کامجویی نیست و قدرت و سیاست ابزاری در جهت احقاق حق و استکمال انسانی است. هر چه مسؤولیت بیش تر و بزرگ تر باشد، بار وظیفه سنگین تر است. امام علی ( علیه السلام) در پاسخ ابن عباس که کفش وصله دار حضرت را بی ارزش دانست فرمود:

«و الله لهی احب من امرتکم هذه الا ان اقیم حقا او ادفع باطلا»

.2.4 تکبر و برتری طلبی: حکام طاغوتی مستکبرند و این امر موجب عدم مشورت با مردم می شود . خود بزرگ بینی مانع نزدیکی به مردم و ایجاد رابطه صحیح با آنان می گردد:

«ان فرعون علا فی الارض و جعل اهلها شیعا یستضعف طائفة منهم» ⁽⁵⁾

همانا فرعون در زمین تکبر و گردن کشی کرد و بین اهل آن تفرقه و اختلاف افکند.

نظام طاغوتی مردم را دسته دسته می کند و اتحاد آن ها را به تفرقه مبدل می سازد و آن ها را به خود جلب می کند:

«فاستخف قومه فاطاعوه» ⁽⁶⁾

فرعون (با تبلیغات دروغ و باطل) قومش را ذلیل و زبون ساخت تا همه مطیع فرمان او شدند .

لازمه به اطاعت واداشتن مردم درهم شکستن همه عوامل استقلال و شخصیت است. در مقابل، نظام اسلامی متکی به مردم است و به جای دولتمداری مردم مدار است. دولت اسلامی در خدمت مردم است، چنانکه امام قدس سره، بر دولت جمهوری اسلامی عنوان «دولت خدمتگزار» را اطلاق می کرد . بنابراین، اگر قدرت های استکباری به مردم بی اعتنایی می کنند و از مردم نظرخواهی نمی کنند و به افکار مردم اعتنایی ندارند، نظام اسلامی به مردم تکیه دارد و مقتضای حقوق متقابل حکومت و مردم است، بلکه می توان گفت: مقتضای مفهوم ولایت نیز همین است.

پی نوشت ها:

1 Monarchic

2 ر.ک: آشنایی با علم سیاست، ج اول، ص .51

3 ر.ک: رنی آستین: آشنایی با حکومت، ترجمه، لیلا سازگار: (مرکز نشر دانشگاهی، 1374) ص 113 115؛ آشنایی با علم سیاست، ص 56 .61

4 الحاقة/44 .46

5 قصص/ .4

6 زخرف/ .54

منابع مقاله:

فلسفه سیاست، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمنی

انواع حکومت

انواع حکومت را از زوایای گوناگون می توان مورد بررسی قرار داد. از جمله نگرش تاریخی به مسأله است که در خلال آن، دیدگاه هر یک از نویسندگان غربی و مسلمان در طبقه بندی حکومت بیان می شود. در رویکرد دیگر، انواع حکومت ها بدون توجه به نظریه پردازان مورد بررسی قرار می گیرند. ما در این فصل بر اساس نگرش دوم به بررسی انواع حکومت می پردازیم .

معیار انواع حکومت ها را می توان در محورهای ذیل خلاصه کرد:

الف) طبقه بندی حکومت، بر اساس تعداد حاکمان، در سه محور.

ب) معیار تمرکز قدرت و پراکندگی آن در کشور.

ج) معیار مشارکت شهروندان

د) معیار جهان بینی الهی.

الف تقسیمات سه گانه حکومت ها (بر اساس تعداد حاکمان)

.1 حکومت فردی: ⁽¹⁾ در حکومت فردی، سلطان یا شاه در رأس حکومت قرار دارد و بدون مسؤولیت و به میل و رأی خود اعمال قدرت می کند. در قرآن کریم هر گاه ذکری از تاریخ پادشاهان به میان آمده به حرص و طمع و طغیان آن ها نیز اشاره شده است. در این باره در سوره نمل، آیه 34 می خوانیم :

(و ان الملوک اذا دخلوا قریة أفسدوها و جعلوا أعزة أهلها أذلة)

پادشاهان هر گاه وارد شهری شوند آن جا را به فساد و تباهی کشانده، عزیزان آن جا را خوار و ذلیل می کنند.

حکومت فردی کهن ترین شکل حکومت است. در عصر جدید، به واسطه افزایش مشارکت شهروندان در اداره امور کشورها از حکومت های فردی کاسته شده است. معمولا حکومت های فردی در شکل پادشاهی به شکل «موروثی» ، «انتخابی» ، «استبدادی» ، و «مشروطه» یافت شده است:

.1.1 پادشاهی موروثی: حکومتی است که بر مبنای رسومی که طی زمان های متمادی به وجود آمده است شکل گرفته است و حکومت از طریق ارث به حاکمان بعدی منتقل می شود. چگونگی انتقال حکومت را قانون اساسی یا سنت و عرف تعیین می کند.

.1.2 پادشاهی استبدادی: پادشاهی استبدادی یا مطلقه، حکومتی است که پادشاه قدرت و اختیاراتش را بنا به میل و اراده خود اعمال می کند و اداره مملکت تابع هیچ قانونی نیست. خواست پادشاه حکم قانون را دارد و هر سه قوه در دست پادشاه است. در گذشته، بسیاری از حکومت های پادشاهی استبدادی بوده اند که قانون بنا به خواست آن ها وضع و اجرا می شده است.

.1.3 پادشاهی انتخابی: در گذشته، برخی از پادشاهان توسط بزرگان یک جامعه انتخاب می شدند، اما به مرور زمان به موروثی گرایش یافته اند.

.1.4 پادشاهی مشروطه: پادشاهی مشروطه یا محدود حکومتی است که قانون اساسی قدرت پادشاه را محدود کرده باشد و پادشاه بر طبق قوانین تصویب شده حکومت کند، نه مطابق میل و دلخواه خود. در نظام مشروطه پارلمان و تفکیک قوا وجود دارد. تفاوت پادشاهی مشروطه با جمهوری آن است که در جمهوری رئیس قوه مجریه از سوی مردم انتخاب می شود، اما در پادشاهی مشروطه انتقال حکومت از طریق وراثت است. امروزه، در برخی کشورها چون انگلیس و ژاپن نظام مشروطه برقرار است.

.2 حکومت گروهی (طبقاتی) : در طول تاریخ، با حکومت هایی مواجه ایم که در آن ها حاکمیت در دست گروه خاص است، گروهی که مدعی برتری فکری یا طبقاتی اند و خود را برای به دست گرفتن حکومت محق می دانند. برخی شکل های حکومت گروهی عبارت اند از:

.2.1 اریستوکراسی: حکومت به دست گروهی اندک است که مدعی برخورداری از تبار بلند و شرافت طبقاتی اند. مبنای اریستوکراسی توارث یا ثروت می باشد. این مدل حکومتی در طبقه بندی حکومتی ارسطو و افلاطون آمده است. از منظر ارسطو، اریستوکراسی حکومتی است که به دست گروهی از مردم اعمال می شود و صلاح عموم را در نظر دارد. پس در اریستوکراسی، بخش کوچکی از شهروندان در اداره جامعه و تدوین سیاست ها نقش دارند.

.2.2 الیگارشی: در این شیوه حکومت نیز اداره جامعه به دست گروهی اندک است. از منظر ارسطو، الیگارشی شکل فاسد اریستوکراسی است که در آن ثروت نقش اساسی دارد. بر حسب این تعریف، بسیاری از حکومت ها، در جهان معاصر، الیگارشی هستند. یکی از انتقاداتی که از سوی برخی منتقدان از جمله شومپیتر بر دمکراسی های غربی وارد شده، آن است که این حکومت ها الیگارشی هستند، گر چه عنوان دمکراسی را یدک می کشند.

.2.3 حکومت نخبگان: امروزه، در نظریات سیاسی معاصر از حکمرانی اقلیت به حکومت نخبگان یاد می شود. در هر جامعه ای، شماری از نخبگان فکری، در عرصه های سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی، وجود دارند که می کوشند به هرم قدرت نزدیک شوند و حکومت را به دست گیرند. از منظر نظریه پردازان نخبه گرایی، حاکمیت احزاب در کشورهای غربی حاکمیت نخبگان است، نه دمکراسی که از آن دم زده می شود. در ایتالیا و آلمان، فاشیست ها خود را گروه نخبه می دانستند. در کشورهای مارکسیستی طبقه کارگر گروهی است که حاکمیت را به دست می گیرد .

(اسلام اشرافیت و برتری های طبقاتی، را ملاک تقدم و اولویت نمی شناسد) .

.3 جمهوری: در حکومت جمهوری، اقتدار و مناصب دولتی از طرف مردم به طور مستقیم یا غیر مستقیم به حکام واگذار می شود. حکومت جمهوری در مقابل حکومت سلطنتی است و به حکومتی اطلاق می شود که اولا حاکم به طور مستقیم از سوی مردم و یا غیر مستقیم از طرف پارلمان انتخاب شود. حاکم برای مدت محدود انتخاب می شود. حاکم هیچ امتیاز شخصی بر دیگران ندارد و در مقابل قانون مسؤول است.

حکومت جمهوری امروزه به شکل های گوناگونی در کشورها جریان دارد. در بعضی از کشورها رئیس جمهور مستقیما از سوی مردم انتخاب می شود و در برخی کشورها به طور غیر مستقیم، یعنی رئیس جمهور با واسطه از جانب مردم انتخاب می شود، مثل رژیم حاکم بر ترکیه که رئیس جمهور توسط آرای نمایندگان مجلس انتخاب می شود. رژیم جمهوری یا ریاستی و یا پارلمانی است.

.3.1 جمهوری ریاستی: در سیستم ریاستی، رئیس جمهور عضو قوه مقننه نیست و قوه مقننه می تواند رئیس جمهور را به جهت خطاهایش که در قانون اساسی پیش بینی شده محاکمه کند. در این سیستم، وزرا و رؤسای سازمان های اداری را رئیس جمهور انتخاب می کند و اعضای کابینه در برابر رئیس جمهور مسؤول و پاسخ گو می باشند و تفکیک قوا حاکم است.

.3.2 جمهوری پارلمانی: گاهی از آن به سیستم کابینه ای نیز یاد می شود. در نظام پارلمانی، ریاست تشریفاتی از ریاست قوه مجریه جدا است. کابینه در دست یک حزب با ائتلافی از احزاب است و وزرا عضویت مجلس مقننه را دارا هستند. هم چنین کابینه وضع قوانین بودجه و انتصابات را به عهده دارد. کشورهای مشترک المنافع و تابع انگلیس سیستم پارلمانی دارند.

ارزیابی سیستم جمهوری

.1 در نظام های بشری، جمهوری از شکل های خوب حکومت است که در بسیاری از کشورهای جهان رواج دارد و همان طور که اشاره شده یا مستقیم است، یعنی رئیس جمهور با آرای مستقیم مردم برگزیده می شود و یا غیر مستقیم است، یعنی رئیس جمهور توسط نمایندگان مجلس انتخاب می شود . طبیعی است که در مقایسه با دیکتاتوری در چنین نظامی ظلم کم تری صورت می گیرد.

.2 علی رغم آن که برخی کشورها نام جمهوری را یدک می کشند، اما در آن ها حاکمیت فردی و دیکتاتوری جریان دارد. برخی از کشورهای جهان سوم در ظاهر جمهوری اما در مقام عمل دیکتاتوری هستند. در برخی از این کشورها رئیس جمهور مادام العمر است و قوانین نیز ناشی از خواست و اراده او است. جمهوری آتاتورک در ترکیه، جمهوری عراق و در بسیاری از دیگر کشورها از این جمله اند.

.3 حکومت الهی با حفظ حدود و قوانین اسلامی می تواند در قالب جمهوری جنبه عملی بیابد . طبیعی است حاکمیت در چنین حکومتی از آن خداوند است و رجوع به آرای عمومی در چارچوب احکام دین صورت می گیرد.

ب) طبقه بندی حکومت ها به متمرکز و فدرال

حکومت ها به لحاظ تمرکز قدرت در پایتخت یا پراکندگی آن در ایالت ها به دو دسته متمرکز و فدرال طبقه بندی می شوند.

.1 حکومت متمرکز: در حکومت متمرکز، قدرت در پایتخت متمرکز است و حق اعمال قدرت به حوزه کوچک تری، مثل ایالت و شهر، تفویض نمی شود، گر چه ایالت ها و استان ها اختیارات خاصی دارند که در قوانین عادی پیش بینی شده است. از مزایای چنین حکومتی یک سان بودن قوانین و طرز اداره کشور است.

.2 حکومت فدرال: در کشورهای فدرال قدرت بین دولت مرکزی و ایالت ها تقسیم شده است و هر ایالت سیاست خاص خود را اعمال می کند. کشورهایی که دارای قلمرو وسیع، تنوع ناحیه ای و جغرافیایی، ناهمگونی نژاد، ملیت، زبان و دین هستند با این نوع حکومت سازگارترند. در قانون اساسی کشورهای فدرال، به جز وظایف معین و مشخصی که برای دولت مرکزی در نظر گرفته شده، سایر اختیارات و وظایف به دولت های محلی واگذار شده است. (معمولا امور بین المللی، جنگ ها، پول رایج و مهاجرت مربوط به دولت مرکزی است و سایر اختیارات بین ایالت ها تقسیم می شود).

ج) طبقه بندی حکومت بر حسب مشارکت شهروندان

بر حسب مشارکت شهروندان حکومت به دو بخش توتالیتر و دمکراسی طبقه بندی می شود:

.1 حکومت توتالیتر

واژه توتالیتر نخستین بار توسط موسولینی ابداع شد. وی حکومت توتالیتر را چنین تعریف کرد: سیستمی که در آن همه چیز برای دولت وجود داشته باشد، هیچ چیز خارج از دولت و علیه دولت نباشد. ⁽²⁾

در حکومت توتالیتر، همه جنبه های زندگی شهروندان زیر نظر حکومت است، تا بر اساس خواست حکومت و حزب هدایت شود. ویژگی های حکومت توتالیتر که ویژه جوامع صنعتی قرن بیستم است عبارتند از:

.1 ایدئولوژی ای که در برگیرنده همه جنبه های زندگی باشد و همه افراد بدان پای بند و وفادار باشند.

.2 حزب فراگیری که غالبا یک نفر آن را رهبری می کند و متشکل از بخش کوچکی از کل جمعیت است.

.3 نظام پلیسی نیرومندی که از تکنولوژی مدرن، برای جاسوسی، تعقیب و مراقبت، بهره می برد .

.4 کنترل کامل رسانه های گروهی به وسیله حزب.

.5 استفاده عمدی از ترور جهت نیل به اهداف.

.6 کنترل متمرکز اقتصادی.

.7 تعارض و برخورد با امور معنوی. ⁽³⁾

.1.1 ارزیابی حکومت توتالیتر

الف) حکومت توتالیتر استبداد مدرن است و ظالمانه ترین حکومتی است که بشر در طول تاریخ با آن مواجه بوده است. در گذشته، حکومت های دیکتاتوری فراوان بوده اند، به گونه ای که بخش وسیعی از مناطق کره زمین زیر سلطه حکام مستبد و فاسد بوده است. تفاوت دیکتاتوری جدید که توتالیتر نامیده می شود با نظام های استبدادی پیشین، در این است که نظام توتالیتر می کوشد که صنعت و تکنولوژی را به استخدام خود درآورد و در تار و پود زندگی شهروندانش مداخله کند. در نظام توتالیتر، حریم شخصی معنا ندارد و زندگی فردی شخص نیز در خدمت دولت است. و دولت مخدومی است که همه در خدمت او هستند به دیگر سخن شهروندان به مثابه ابزاری در خدمت ماشین دولتند.

ب) حکومت اسلامی هیچ سنخیتی با نظام توتالیتر ندارد، در اسلام حکومت خادم مردم است و حاکمان جامعه اسلامی بر اساس تعالیم اسلام اعمال حاکمیت می کنند. حکومت امانتی الهی در دست حاکمان است و به محض تخطی از قوانین اسلامی و سهل انگاری در آن ها مشروعیت ایشان مخدوش می شود.

.2 حکومت دمکراسی

دمکراسی حکومتی است که در آن، شهروندان مشارکت دارند و احزاب و جامعه مدنی فعالند. حاکمیت از آن مردم است و مردم در انتخاب حاکمان و تدوین خط مشی های اساسی نقش دارند.

حکومت دمکراسی گاه به صورت جمهوری است، چنان که در بسیاری از کشورهای مدعی دمکراسی، برقرار است و گاه به صورت مشروطه است؛ چنان که حکومت های انگلیس و ژاپن در عین دمکراتیک بودن، سلطنتی مشروطه نیز هستند.

د) طبقه بندی حکومت ها بر حسب جهان بینی

حکومت ها بر حسب جهان بینی به دو نوع، حکومت الهی و طاغوتی، تقسیم می شوند:

.1 حکومت الهی

در این حکومت منبع قانون خداوند است که بر اساس حکمت، مصالح و شناختی که از ابعاد وجودی انسانی دارد تشریع می کند و حکومت امانتی در دست حاکمان به شمار می آید. در حکومت ایده آل دینی، حاکم باید دارای ملکه عصمت بوده از مدیریت و علم به قوانین برخوردار باشد تا جامعه را بر طبق قوانین الهی اداره کند. از آن جا که در تفکر اسلامی حکومت از اهمیت شایانی برخوردار و علاوه این حاکم بر فقاهت دارای ملکه تقوا و ورع باشند و توان مدیریت اداره جامعه را نیز داشته باشند.

حکومت الهی، با حفظ شرایط فوق، می تواند در قالب های گوناگونی تحقق یابد؛ ولی همان گونه که متذکر شدیم، حکومت الهی استبدادی و یا توتالیتر نیست؛ زیرا در حکومت استبدادی ملاک قانون خواست حاکم است؛ اما حاکمیت در حکومت الهی از آن خداوند است و همه افراد، از جمله پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه ( علیهم السلام) و در عصر غیبت حاکمان اسلامی، مطیع خداوند و اجرا کننده قوانین و احکام الهی هستند.

قرآن کریم در این باره می فرماید:

«و لو تقول علینا بعض الاقاویل. لأخذنا منه بالیمین ثم لقطعنا منه الوتین» ⁽⁴⁾

اگر پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) چیزی بر ما می بست (می افزود) او را با قدرت تمام اخذ می کردیم، سپس رگ گردن او را قطع می کردیم.

در حکومت الهی کار ویژه حکومت صرفا ایجاد امنیت و یا رفاه نیست، بلکه همان گونه که در تعریف واژه سیاست اشاره شد حاکم اسلامی نقش هدایت جامعه از گمراهی به سوی آرمان های الهی را نیز دارد و تلاش می کند تا ضمن ایجاد محیطی مساعد، زمینه رشد فضایل اخلاقی بر اساس ایمان، تقوا، عدالت و فسادزدایی را مهیا کند.

در نظام کنونی کشور ما از سویی، حکومت جمهوری است؛ یعنی اداره کشور بر آرای عمومی متکی است، انتخاب رهبران عالی جامعه، اعم ریاست جمهوری و نمایندگان مجلس، مستقیما یا غیر مستقیم، با مردم است و رئیس جمهور و نمایندگان مجلس برای مدت معین انتخاب می شوند. از سوی دیگر، اسلامیت قیدی است که بیانگر محتوای حکومت اسلامی است. تفاوت جمهوری در این سرزمین با جمهوری های دیگر با قید «اسلامی بودن» آشکار می شود. در نظام اسلامی، مشروعیت حکومت ناشی از خداوند است و رجوع به آرای مردم نیز در چارچوب احکام اسلامی انجام می گیرد . به هر حال، اسلامیت، بیانگر محتوای حکومت و جمهوریت، بیانگر شکل آن است.

.2 حکومت طاغوتی

نظام های سیاسی مبتنی بر اومانیسم، که حاکمیت را از آن انسان می دانند، در هر شکلی که تجلی یابد طاغوتی است؛ چرا که انحراف از قوانین اسلامی و تجاوز به حق ربوبیت الهی طغیان و ظلم محسوب می شود.

در قرآن کریم برخی ویژگی های نظام طاغوتی ترسیم شده است:

.2.1 دیکتاتوری، استبداد و خودکامگی: در گستره تاریخ، یکی از آفت های بزرگ حکومت ها و قدرت های سیاسی استبداد و خودکامگی حاکمان بوده است. استبداد یعنی پیروی از آرای آمیخته با هوا و هوس شخصی که نتیجه طبیعی آن عدم رعایت مصالح افراد جامعه است. شخص مستبد به جای مصالح جامعه به مصلحت خود و یارانش می اندیشد. اشاره کردیم که اندیشمندان فلسفه سیاسی کوشیده اند تا از تمایل یافتن حکومت به استبداد جلوگیری کنند و در این راستا، پیش گیری از استبداد از دو راه امکان پذیر است: یکی قانون و دیگری نظارت عامه مردم. البته در تفکر دینی، علاوه بر این دو راه «تقوا» نیز به عنوان عامل درونی کنترل کننده به شمار می رود. امروزه، در نظام بین الملل نوعی هرج و مرج حاکم است و قدرت های جهانی نوعی استبداد بین المللی را حکمفرما ساخته اند. کشورهای بزرگ گرچه در ظاهر به آزادی مردمشان احترام می گذارند، اما در سطح جهان به آرای مردم اعتنایی ندارند و تعریف حقوق بشر را ساری و منطبق بر آن نمی دانند.

.2.2 انحصار طلبی (استئثار) : دیگر ویژگی حکومت طاغوتی و جاهلی استئثار و خودگزینی یعنی هر چیز خوب را برای خود خواستن است. حضرت علی ( علیه السلام) می فرمایند: «من ملک استأثر؛ هر کس به حکومت و قدرت می رسد، استئثار (انحصار طلبی) پیشه می کند.»

انحصار طلبی در مقابل ایثار است که در نظام اخلاقی اسلام از انفاق برتر است. طبق فرهنگ قرآنی نعمت های الهی، اعم از مادی و معنوی، برای همه انسان هاست: «خلق لکم ما فی الارض جمیعا» و هر حرکتی در جهت انحصاری کردن آن امری غیر اسلامی است. انحصار طلبی حکام اولا موجب تقدم مصالح شخصی بر مصالح عامه می شود و ثانیا موجب سریان این خصلت ناروا به مردم و شهروندان می گردد.

.2.3 قدرت طلبی: حکام طاغوتی قدرت طلبند و سعی می کنند کلیه مناصب و قدرت ها به آن ها ختم شود. در اسلام، مقام و مسؤولیت اجتماعی برای کامجویی نیست و قدرت و سیاست ابزاری در جهت احقاق حق و استکمال انسانی است. هر چه مسؤولیت بیش تر و بزرگ تر باشد، بار وظیفه سنگین تر است. امام علی ( علیه السلام) در پاسخ ابن عباس که کفش وصله دار حضرت را بی ارزش دانست فرمود:

«و الله لهی احب من امرتکم هذه الا ان اقیم حقا او ادفع باطلا»

.2.4 تکبر و برتری طلبی: حکام طاغوتی مستکبرند و این امر موجب عدم مشورت با مردم می شود . خود بزرگ بینی مانع نزدیکی به مردم و ایجاد رابطه صحیح با آنان می گردد:

«ان فرعون علا فی الارض و جعل اهلها شیعا یستضعف طائفة منهم» ⁽⁵⁾

همانا فرعون در زمین تکبر و گردن کشی کرد و بین اهل آن تفرقه و اختلاف افکند.

نظام طاغوتی مردم را دسته دسته می کند و اتحاد آن ها را به تفرقه مبدل می سازد و آن ها را به خود جلب می کند:

«فاستخف قومه فاطاعوه» ⁽⁶⁾

فرعون (با تبلیغات دروغ و باطل) قومش را ذلیل و زبون ساخت تا همه مطیع فرمان او شدند .

لازمه به اطاعت واداشتن مردم درهم شکستن همه عوامل استقلال و شخصیت است. در مقابل، نظام اسلامی متکی به مردم است و به جای دولتمداری مردم مدار است. دولت اسلامی در خدمت مردم است، چنانکه امام قدس سره، بر دولت جمهوری اسلامی عنوان «دولت خدمتگزار» را اطلاق می کرد . بنابراین، اگر قدرت های استکباری به مردم بی اعتنایی می کنند و از مردم نظرخواهی نمی کنند و به افکار مردم اعتنایی ندارند، نظام اسلامی به مردم تکیه دارد و مقتضای حقوق متقابل حکومت و مردم است، بلکه می توان گفت: مقتضای مفهوم ولایت نیز همین است.

پی نوشت ها:

1 Monarchic

2 ر.ک: آشنایی با علم سیاست، ج اول، ص .51

3 ر.ک: رنی آستین: آشنایی با حکومت، ترجمه، لیلا سازگار: (مرکز نشر دانشگاهی، 1374) ص 113 115؛ آشنایی با علم سیاست، ص 56 .61

4 الحاقة/44 .46

5 قصص/ .4

6 زخرف/ .54

منابع مقاله:

فلسفه سیاست، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمنی

پیام تبریکی سال نو

شايد فرصت ديگري برايم پيش نيايد تا سال نو را تبريك بگويم لذا پيشاپيش حلول سال نو و فرارسيدن عيد نوروز را خدمت يكايك دوستان عزيزم و بازديدكنندگان وبلاگم تبريك عرض مينمايم و اميدوارم سال آينده سالي سرشار از سلامتي و شادي و موفقيت براي يكايك شما عزيزان بوده و هميشه در سال جديد سفره هايتان پر نعمت ، تنتان سالم ، دلتان شاد و لبتان خندان باشد. اميدوارم در سال جديد به موفقيتهاي بزرگتري نسبت به سال های قبل دست پيدا كنيد و به تمامي آرزوهاي خوب خود برسيد.

معلوماتی عمومی

الف- مفهوم و اشکال دولت ها

تعریف و مفهوم دولت

دولت مجموعۀ افراد و نهاد هایی است که قوانین را برای جامعه وضع و اجرا میکند.

در تعریف کلاسیک دولت چنین آمده است: گروهی از انسانهایی که در سرزمین مشخص زندگی نموده از نظام حقوقی معین پیروی مکند، دولت گفته میشود.

دولت ها با وصف آنکه از لحاظ اندازه جمعیت، قلمرو(مساحت)، منابع طبیعی ، نیرومندی اقتصادی و نظامی تفاوتهای زیادی دارند با آنهم دارای یک سلسله اوصاف مشترک نیز بوده که بنام عناصر متشکله دولت یاد میشوند که عبارتند از:

قلمرو، باشندگان (جمعیت معین و دائمی – نفوس) حاکمیت و استقلال. دولت در حقیقت قدرت سیاسی و رهبری کننده است که از لحاظ حقوقی در برگیرنده ارکان سه گانه قدرت یعنی قوۀ مقننه (پارلمان) قوۀ قضائیه (سیستم محاکم) و قوۀ اجرائیه (حکومت) میباشد.

این قوا در بعضی کشور ها از هم در تفکیک قرارداشته که بنام اصل تفکیک قوا یاد میشود اما برخی دولت های دیگر، اصل وحدت قوا را مورد عمل قرار میدهند که البته امروز رعایت اصل تفکیک و توازن قوا را از جمله مشخصات عمدۀ دموکراسی تلقی میکنند.

اشکال دولت ها

دولت ها از لحاظ شکل به سه دسته ذیل تقسیم میشوند:

·                   شکل دولت از لحاظ طرز اداره: شکل اداره دولت نخست به اشکال شاهی و جمهوری تقسیم میشود که هر یک از آنها به نوبه خود اشکال مختلف دارند. چنانچه شکل شاهی میتواند به شکل شاهی مطلقه و شاهی مشروط باشد.

همچنان شکل جمهوری میتواند شکل جمهوری پارلمانی و یا جمهوری ریاستی را بخود اختیار نماید.

·                   شکل دولت از لحاظ طرزساختمان یا ساختار: شکل ساختار دولت نیز دو گونه است؛ شکل بسیط (واحد) و شکل فدرال (مرکب) که شکل بسیط آن مانند افغانستان و انگلستان و شکل فدرال مانند ایالات متحده امریکا و آلمان میباشد.

·                   شکل دولت از لحاظ طرز رژیم سیاسی: رژیم سیاسی که شیوۀ عملکرد دولت را بیان میکند نیز به دو گونه است: رژیم دموکراتیک و رژیم غیر دموکراتیک.

از جمله رژیم های دموکراتیک میتوان از رژیم های لیبرال دموکراسی، سوسیال دموکراسی و رژیم های دموکراسی توده ای نام برد.

و از جمله رژیم های غیر دموکراتیک میتوان رژیم های استبدادی، مطلقه ، دیکتاتوری، توتالیتر و تک حزبی را نام برد.

قانون اساسی و ساختار تشکیلاتی جمهوری اسلامی افغانستان

قانون اساسی عبارت از مجموعه اصول و قواعد بنیادی و کلی است که برای تنظیم روابط میان قوای سه گانه دولت (مقننه، اجرائیه و قضائیه ) از یکسو و تنظیم روابط افراد با دولت از سوی دیگر، توسط عالیترین نهاد قانونگذاری کشور (مجلس مؤسسان – لویه جرگه) وضع میگردد.

قانون اساسی تعیین کنندۀ نوع و شکل دولت، نظام سیاسی اجتماعی و اقتصادی و حقوق و مکلفیت های اساسی اتباع کشوراست.

کشور های مختلف برای تصویب قوانین اساسی روش های گوناگون را بکار میبرند:

در برخی کشور ها توین و تصویب قانون اساسی به اساس فرمان رهبران یا احزاب حاکم صادر میگردد. در برخی دیگر، قوانین اساسی توسط پارلمان تصویب میگردد.

کشور های هم هستند که قانون اساسی شان بوسیله نظرخواهی عامه (ریفراندم) تصویب میگردد. همچنان در بعضی کشور ها نهاد معین متشکل از حقوقدانان و قانونگذاران مسؤولیت تصویب و تعدیل قانون اساسی را به عهده دارند.

در افغانستان قانون اساسی از جانب لویه جرگه که در آن نمایندگان منتخب مردم از سراسر کشور گردهم می آیند، تصویب میگردد. قانون اساسی فعلی افغانستان در لویه جرگه که در ماه جدی سال 1382 تدویر یافت، تصویب شد. این قانون اساسی دارای 12 فصل و 162 ماده میباشد.

الف – حقوق اساسی اتباع افغانستان

حقوق اساسی اتباع بطور عموم به دو بخش تقسیم میگردد:

یکی حقوق فردی (شخصی) و دیگری حقوق اجتماعی (عمومی)

حقوق فردی (شخصی): این سلسله حقوق شامل حق حیات ، آزادی ، امنیت شخصی، حق سفر، حق انتخاب محل سکونت ، مصئونیت منزل ، حق تشکیل خانواده، آزادی و محرمیت مراسلات و مخابرات و غیره میباشد.

بعضی ها، حقوق فردی را تحت عنوان حقوق طبیعی نیز مطرح مینمایند و این بدان معنی است که حقوق طبیعی در همه جا و در هر نوع شرایط بصورت یکسان و ثابت وجود دارد و تفاوت های سیاسی ، مذهبی ، جغرافیائی ، فرهنگی و اقتصادی وغیره بر آن تغیر وارد کرده نمیتواند. چنانچه قانون اساسی افغانستان در مواد 23 و 24 ، زندگی را موهبت الهی و طبیعی انسان دانسته و از آزادی نیز به مثابۀ حق طبیعی انسان تذکر داده است.

حقوق اجتماعی (عمومی): حقوق اجتماعی که در اثر انکشاف جامعه و بلند رفتن سطح آگاهی مردم در نتیجۀ مبارزات اجتماعی ، کسب و در قوانین کشور ها تسجیل گردیده است، بنام حقوق مکتسبه نیز یاد شده است. این دسته حقوق را به سه عرصۀ عمده ذیل تقسیم مینمایند: عرصۀ سیاسی ، عرصۀ اقتصادی- اجتماعی و عرصۀ فرهنگی.

حقوق و آزادی های که در عرصۀ سیاسی برای اتباع کشور در قانون اساسی پیشبینی شده ، شامل آزادی بیان، آزادی مطبوعات، تشکیل و فعالیت احزاب و حق انتخاب کردن و انتخاب شدن میباشد.

حقوق اقتصادی و اجتماعی: عبارت از حق مالکیت، حق مسکن ، حق کار و سایر فعالیت ها و معاملات اقتصادی و همچنان حق صحت، تأمینات اجتماعی و رفاهی میباشد.

حقوق فرهنگی شامل، حق آموزش و تحصیل ، پرورش و تربیت بدنی، فعالیت های هنری و علمی ، حق تألیف و ترجمه ، اختراع و کشف در تحقیقات علمی و حق استفاده از دست آورد های علم و فرهنگ.

عمده ترین اصول در نظام دموکراسی اصل آزادی و اصل تساوی حقوقی افراد میباشد. اصل آزادی در مواد متعدد قانون اساسی افغانستان تسجیل گردیده است که دولت را مکلف به تأمین این اصل نموده است، مانند آزادی از اسارت، آزادی بیان، آزادی انتخاب شدن و انتخاب کردن، آزادی مراسلات و مخابرات ، آزادی انتخاب شغل و حرفه و غیره. طبق حکم مادۀ 24 قانون اساسی، " آزادی حق طبیعی انسان است. این حق جز آزادی دیگران و مصالح عامه که توسط قانون تنظیم میگردد، حدودی ندارد. آزادی و کرامت انسان از تعرض مصئون است. دولت به احترام و حمایت آزادی و کرامت انسان مکلف میباشد."

اصل تساوی حقوقی افراد نیز در مواد مختلف قانون اساسی افغانستان انعکاس یافته که شامل تساوی آراء در انتخابات (ماده 33) ، آزادی فکری و بیان و طبع و نشر مطالب (ماده 34) ، ایجاد جمعیت ها ، و راه اندازی تظاهرات و اجتماعات (ماده 36) ، تعلیم و آموزش (ماده 43) ، و غیره موارد میگردد. ماده 22 قانون اساسی هر نوع تبعیض و امتیاز را بین اتباع افغانستان ممنوع دانسته و همه را اعم از زن و مرد در برابر قانون دارای حقوق و وجایب مساوی شناخته است. همچنان مطابق به حکم مادۀ چهارم " بر هر فردی از افراد ملت افغانستان کلمۀ افغان اطلاق میشود"

از احکام فوق بر میآید که اتباع افغانستان منحیث افراد دارای حقوق مساوی بوده دارای مکلفیت های مساوی نیز هستند، زیرا برای استفاده از یک حق،  حدود و شرایطی وجود دارد که فرد به رعایت آن حدود مکلف میباشد و این حدود را منافع عامه و حقوق دیگران معین میسازد.  تشخیص مکلفیت ها و وجایب و اجرای آنها توسط اتباع یک کشور، برای تامین نظم اجتماعی و حفظ منافع ملی و دفاع از حقوق پذیرفته شده در قوانین آن کشور لازمی است. همچنان از این مواد برمی آید که قانون اساسی افغانستان از جمله قوانین دموکراتیک بوده که متعهد به اصول آزادی و تساوی حقوق افراد میباشد.

ب – ساختار تشکیلاتی دولت افغانستان

ساختار تشکیلاتی دولت جمهوری اسلامی افغانستان که احکام اسلامی و اصول دموکراسی اساس نظام سیاسی آنرا تشکیل میدهد، براصل تفکیک قوای سه گانه ( مقننه ، اجرائیه و قضائیه) استوار میباشد. هرکدام ازین سه قوه دارای صلاحیت ها و وظایف معین میباشند. تفکیک میان این ارکان دولت یک گام مهم برای جلوگیری از استبداد و تأمین حقوق ، آزادی ها ، تعادل و توازن قدرت و نظارت بر آن میباشد.

به منظور روشن شدن وظایف و صلاحیت های هر یک از سه قوه و ترکیب آنها ذیلاً به معرفی آنها پرداخته میشود:

قوۀ مقننه:

در افغانستان قوۀ مقننه مشتمل بر دو رکن؛ یکی لویه جرگه و دیگری شورای ملی میباشد.

لویه جرگه در قانون اساسی عالیترین مظهر ارادۀ مردم افغانستان تعریف شده و مرکب است از اعضای شورای ملی، روئسای شورا های ولایات و ولسوالی ها. بدین ترتیب نظر به تشکیلات موجوده واحد های ادارۀ محلی که 34 ولایت و 365 ولسوالی میباشد با 351 عضو شورای ملی جمعاً حدود (750) نماینده در لویه جرگه عضویت خواهند داشت. لویه جرگه از صلاحیت های فوق العاده و وسیع برخوردار بوده، که بطور عام عبارتند از اتخاذ تصمیم در مورد مسائل مربوط به استقلال ، حاکمیت ملی ، تمامیت ارضی، مصالح علیای کشور، تعدیل احکام قانون اساسی و محاکمه رئیس جمهور.

ناگفته نباید گذاشت که صلاحیت های لویه جرگه جز در سه مورد، هیچ حد و مرزی ندارد. این سه مورد در بارۀ تعدیل قانون اساسی میباشد. چنانچه مادۀ 149 قانون اساسی مشعراست:"اصل پیروی از احکام دین مقدس اسلام و نظام جمهوری اسلامی تعدیل نمیشود. تعدیل احکام حقوق اساسی اتباع صرف به منظور بهبود حقوق آنان مجاز میباشد."

گذشته از مواردی که در ماده 149 قانون اساسی آمده است، هیچ مورد حقوقی و قانونی دیگر وجود ندارد که از دایرۀ صلاحیت لویه جرگه خارج تلقی گردد.

شورای ملی (پارلمان):

متشکل از دو مجلس؛ ولسی جرگه و مشرانو جرگه میباشد.

اعضای ولسی جرگه از طریق انتخابات عمومی، آزاد، سری و مستقیم توسط مردم افغانستان برای مدت پنج سال انتخاب میگردند.

اما اعضای مشرانو جرگه دارای ترکیب یکسان نبوده، قرار ذیل انتخاب و انتصاب میشوند:      یک ثلث اعضا از طرف شورا های ولایتی بصورت غیر مستقیم (دو درجه ای) برای مدت چهار سال، یک ثلث از طرف شورای های ولسوالی بصورت غیر مستقیم برای مدت سه سال انتخاب میشوند و یک ثلث باقیمانده توسط رئیس جمهور برای مدت پنج سال انتصاب میگردند.

شورای ملی نظر به حکم مادۀ 81 قانون اساسی به حیث عالیترین ارگان تقنینی و مظهر ارادۀ مردم افغانستان تعریف گردیده و هر عضو آن مکلف است موقع اظهار رای، مصالح عمومی و منافع علیای مردم افغانستان را مدار قضاوت قرار دهد.

شورای ملی وظیفۀ طرح و تصویب قوانین ، تصویب بودجه ملی  و نظارت بر اجراات حکومت را به عهده دارد. اصول انتخابات شورای ملی و وظایف آن در فصل پنجم قانون اساسی کشور پیشبینی گردیده است.

قوۀ اجرائیه (حکومت):

حکومت، رکن اجرائیوی دولت را تشکیل میدهد. حکومت شامل رئیس جمهور یا صدر اعظم و وزرا میباشد. موقف رئیس جمهور، صلاحیت ها و وظایف آن هم در چوکات قوۀ اجرائیه و هم در برابر دو قوۀ دیگر (مقننه و قضائیه) توسط احکام قانون اساسی معین و مشخص میگردد.

در برخی کشور ها مانند هند و ترکیه مقام رئیس جمهور بیشتر جنبۀ تشریفاتی و اعزازی داشته، صلاحیت های اجرائیوی به صدر اعظم و کابینه وزراء تعلق دارد. اما در برخی کشور های دیگر مانند ایالات متحدۀ امریکا، فرانسه و روسیه رئیس جمهور در رأس هر سه قوه قراردارد با تفاوت اینکه در ایالات متحدۀ امریکا صدر اعظم و مجلس کابینه وجود ندارد اما در فرانسه و روسیه صدراعظم و کابینه وزراء موجود است.

قانون اساسی افغانستان یک اختلاط از نظام ریاستی امریکا ( بدون صدراعظم و کابینه) و ریاست جمهوری فرانسه یا روسیه (دارای صدر اعظم و کابینه) میباشد. از همین لحاظ است که در امر تشخیص و تثبیت مسؤولیت های جمعی و فردی حکومت مشکلات حقوقی و سیاسی عملی و نظری بعضاً  به میان میآید. طبق احکام قانون اساسی افغانستان ، اعضای کابینه (شورای وزیران) نخست از طرف رئیس جمهور کاندید و جهت اخذ رأی اعتماد به ولسی جرگه معرفی میشوند. در رأس کابینه ای که بعداز کسب رأی اعتماد ولسی جرگه، تشکیل میشود رئیس جمهور قرارداشته و جلسات آنرا ریاست میکند. وظیفۀ حکومت اجرای قوانین به منظور حفظ نظم و امنیت ، تهیه و اجرای برنامه های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و مصرف بودجه و جمع آوری درآمد های دولت و انجام خدمات عمومی وغیره است. طبق قانون اساسی، حکومت (قوۀ اجرائیه) در افغانستان مرکب است از ارگانهای مرکزی و محلی که در رأس هر ارگان یا واحد اداری مرکزی وزیر و یا رئیس قراردارد و در رأس واحد های ادارات محلی، والی ها، ولسوالها و شاروالها قرار داشته و تحت اثر ریاست مستقل اداره محلی وابسته به دفتر مقام ریاست جمهوری فعالیت مینمایند.

در جنب این مقامات محلی، شورا های مشورتی ولایتی، ولسوالی ، شهری و قریه تشکیل میگردد که درینجا مختصراً به معرفی این شورا ها پرداخته میشود:

شورای ولایتی عبارت از مجلسی است که در هر ولایت تأسیس میگردد و متشکل است از نماینده گان منتخب مردم همان ولایت. اعضای شورای ولایتی از طریق انتخابات عمومی، آزاد، سری و مستقیم برای مدت چهار سال انتخاب میگردند. طبق احکام قانون اساسی، هر شورای ولایتی یک تن از اعضای خویش را جهت عضویت مشرانو جرگه به اکثریت آراء انتخاب مینمایند. شورای ولایتی یک مرجع مشوره دهنده برای مسؤولین اداره محلی میباشد.

شورا های ولسوالی همانند شورا های ولایتی عبارت از مجلس مشوره دهنده برای ادارۀ ولسوالی بوده و متشکل از نماینده گان منتخب مردم ولسوالی مربوط میباشند که این نمایندگان از طریق انتخابات عمومی آزاد، سری و مستقیم برای 3 سال انتخاب میگردند. مطابق حکم قانون اساسی، مجموع شوراهای ولسوالی یک ولایت به نمایندگی از خود یکتن از اعضای خویش را جهت عضویت در مشرانوجرگه به اکثریت آراء انتخاب و معرفی مینمایند.

شورای های قریه و مجالس شاروالی نیز از طریق انتخاب مردم هر قریه یا شهر تشکیل میگردند که طرز انتخاب و وظایف آنها در قانون اساسی و قوانین مربوط بیان گردیده است.

قوۀ قضائیه:

قوۀ قضائیه یک رکن مستقل دولت است که مسؤولیت پیشبرد امور قضائی را بعهده دارد. به اساس ماده (116) قانون اساسی" قوۀ قضائیه مرکب است از یک ستره محکمه، محاکم استیناف و محاکم ابتدائیه".

ستره محکمه بحیث عالیترین ارگان قضایی در رأس قوۀ قضائیه افغانستان قرارداشته که مرکب از (9) عضو میباشد. اعضای ستره محکمه از طرف رئیس جمهور جهت کسب تائید به ولسی جرگه معرفی میگردند. در صورت کسب رأی تائیدی ، از جمه 9 عضو ستره محکه 3 عضو آن برای مدت چهار سال، 3 عضو دیگر برای هفت سال و 3 عضو باقیمانده برای مدت 10 سال تعین و تقرر حاصل مینمایند.

وظایف و صلاحیت های قوۀ قضائیه در فصل هفتم قانون اساسی تصریح گردیده است.

اسلام و دموکراسی

مقدمه

دین مقدس اسلام به عنوان بهترین دین در نزد خداوند، دین مفید و قابل قبول برای بشر است. پیروی از این دین باعث سرفرازی و پیروزی نوع بشر میگردد. بنابرین دین اسلام یکی از ضروریات زندگی فردی و اجتماعی انسان امروز است.

دموکراسی هم به عنوان بهترین روش حکومت داری قابل قبول و مفید است و در جهان امروز نمیتوان از دموکراسی گریز کرد. دموکراسی برای انتقال مسالمت آمیز قدرت و جلوگیری از استبداد و دکتاتوری دارای ارزش فراوان در شرایط فعلی برای جوامع است.

بنابرین میان این دو پدیده ارزشمند باید روابط برقرار نمود. چنانچه خواهیم دید با توجه به ماهیت های متفاوت بین این دو نمی توان سازگاری ایجاد کرد. اما میتوان با بعضی اصلاحات و تغیرات در دموکراسی آنرا اسلامی ساخت و نوع تازۀ از دموکراسی بنام دموکراسی اسلامی را ارائه نمود.

 

                               بسم الله الرحمن الرحیم

                               اسلام و دموکراسی

قبل از اینکه در مورد رابطه اسلام و دموکراسی صحبت نمایم باید اشارۀ کوتاه پیرامون واژۀ دموکراسی ، اصل و مبانی آن که در جهان غوغا و دغدغه انداخته است ، داشته باشیم.

واژۀ دموکراسی از دو کلمه یونانی «دیموس» به معنی مردم و «کراسی» به معنی حکومت ترکیب یافته است که افاده دهنده حکومت مردم است. تا اکنون تعریف های زیادی از دموکراسی ارائه شده است و معروف ترین تعریف از دموکراسی همان تعریف ابراهام لینکن است که میگوید:« دموکراسی عبارت از حکومت مردم از سوی مردم و برای مردم » اندیشمندان و فرهنگ نویسان تا اکنون هشت نوع دموکراسی را بر شمرده اند. دموکراسی برای اولین بار در کشور شهر آتن در قرن پنجم قبل از میلاد بوجود آمد.

اصول و مبانی دموکراسی

به آن دسته از عناصر دموکراسی اطلاق میشود که در یک دموکراسی حداکثر  لازمه دموکراسی تلقی میشوند و به ترتیب عبارت اند از:

1-  اصل فردگرایی (الومانسیم) : منش مردمی یا اصالت فرد.

2-  اصل برابری : همه انسان ها ارزش یکسانی دارند.

3-  اصل آزادی : آزادی عقیده ، آزادی بیان ، آزادی مطبوعات ، آزادی احزاب ، آزادی تظاهرات .

4-  تفکیک قواء: واگزاری قوای اصلی حکومتی یعنی قوه مقننه ، اجرائیه و قضائیه. به نهاد های متفاوت است، هدف از تفکیک قواء جلوگیری از استبداد محدود ساختن قدرت و پاسداری از حریم آزادی های داده شده از قانون اساسی است.

5-  برگذاری انتخابات آزاد و عادلانه :

اکثر دانشمندان در ارتباط به سازگاری اسلام و دموکراسی نظریه پردازی نموده اند و یکی از دانشمندان بنام دکتور عبدالقیوم سجادی سه دیدگاه نسبتاً مطرح درمورد اسلام و دموکراسی را یاد آور شده است یعنی دیدگاه سکولاریتی ، دیدگاه بنیاد گرایی و دیدگاه روشن فکری دینی .

الف – دیدگاه سکولاریتی:

سکولاریزم عبارت از مفکوره که به جدایی دین و سیاست می اندیشد یعنی بین امور دینی و دینوی جدایی را قایل است. از دیدگاه آنها دین و دنیا دو حوزه جداگانه است بنابرین میان تمام آنچه امر دینی است با امر دینوی تفکیک و جدایی مطرح میگردد. سکولاریزم اندیشه ضد دینی نیست بلکه دین را مشخص و غیر اجتماعی مطرح میکند.

دلایل و منطق سکولاریزم بر ناسازگاری اسلام و دموکراسی:

1-  در دموکراسی حاکمیت ازآن مردم است و در اسلام حاکمیت از آن خدا است. پس جمع بین دو حاکمیت ممکن نیست.

2-   احکام اسلامی قانون شرعی است و توسط خداوند وضع گردیده است اما در دموکراسی مبنای حکومت و قانون موضوعه بشری است که بوسیله انسان وضع گردیده است بنابرین فقه امر مقدس و دموکراسی به عنوان روش حکومت داری ، امر نا مقدس است و جمع میان این دو نا ممکن است.

3-  احکام و شریعت اسلامی امر ثابت و دموکراسی امر متحول و متغیر است جمع بین دو امر متغیر و ثابت ممکن نمی باشد.

 

ب- دیدگاه بنیاد گرایی:

بنیاد گرایی ، در اندیشه غربی مفهوم و اصطلاحیت که دارای بعد منفی میباشد و به کسانی گفته میشود که دارای افکار متحجرانه و ضد ترقی و نوگرایی اند.

بنیاد گرایی به معنی نفی مطلق تمدن و مدنیت غربی است. از دیدگاه آنها هر آنچه دستاورد دنیای غرب محسوب میشود، تمامی شان منفی و غیر دینی است. آنها استفاده از خشونت را برای اجرای شریعت نه تنها تجویز میکنند بلکه لازم میدانند درین دیدگاه به جای استفاده از منطق گفتگو، موعظه و جدال احسن که منطق قرآنی است براستفاده از ابزار های خشن و همراه ، اجبار مینمایند.

دلایل بنیادگران برعدم سازگاری اسلام و دموکراسی حدود دو دلیل ذیل مطرح شده است:

1-  بنیاد گرایان مدعی هستند که شریعت اسلامی کامل و جامع است و در آن کمبود و کاستی وجود ندارد. تا نیاز به دموکراسی و حقوق موضوعه داشته باشیم. ما نیاز به دموکراسی نداریم و برای تنظیم حیات اجتماعی انسان فقه اسلامی کافی و وافی است.

2-  بنیادگرایان میگویند، خداوند تنها شارع و قانون گذار است و غیر از خداوند و یا رسولش بشر حق قانون گذاری ندارد. در دموکراسی انسان خود به  وضع قانون می پردازد ، تشریع قانون از سوی انسان نه تنها حق وی نیست ، بلکه امر نا مشروع و حرام میباشد و از مدار اعتبار ساقط است.

 

ج- دیدگاه روشنفکری دینی:

روشنفکری دینی بیانگر جریان فکری است که با استناد و استدلال به منابع دینی ، تلاش میکند تا جواب های منطقی برای مسایل عصر و جدید ارائه نماید. از دیدگاه آنها در مورد تمام مسایل و پدیده های جدید جواز شرعی است، مگر اینکه دلیل بر منع وجود داشته باشد.

دلایل و منطق جریان روشنفکری دینی:

1-  اسلام دین جامع و کامل است.

2-  اسلام نه دین دنیاگرا است و نه آخرت گرا، بلکه بین دین و دنیا رابط برقرار میکند.

3-  تعالیم مانند شورأ ، بیعت ..... بیانگر این است که اسلام با دموکراسی سازگار است.

اصل شورأ به عنوان مبنای اداره و مدیریت سیاسی و اصل بیعت به عنوان روش جلب رضایت مردمی، بیانگر مردمی بودن حکومت اسلامی است.

با توجه به ویژگیهای دین و دموکراسی که بر شمردیم و دیدگاه سه گانه را که مطرح کردیم ، اکنون نظریات عمده اندیشمندان بزرگ اسلام را می آوریم که به دو جهت تقسیم شده است: نظریات ناسازگاری دین و دموکراسی ، نظریات سازگاری اسلام و دموکراسی که به شرح ذیل به بررسی آنها می پردازیم:

1-  نظریات ناسازگاری دین و دموکراسی:

عمده ترین نظریات پردازان این نظریه را متوان، آیت الله شیخ فضل الله نوری ، سید قطب ، علامه سید حسین طباطبائی ، مولانا ابوالعلی مودودی، آیت الله مصباح یزدی نامید که مختصراً دیدگاه های این بزرگان را به شرح ذیل ملاحظه می فرماید:

الف- آیت الله شیخ فضل الله نوری:  از نظر ایشان یکی مفاهیم اصلی دموکراسی یعنی برابری همه مردم با هم در اسلام نا ممکن است. نابرابری های نا گزیر و تغیر نا پذیری مانند نا برابری میان عالمان و جاهلان مومنان و کافران ، شوهران و همسران وجود دارد.

این عالم بزرگ اسلام قوۀ مقننه را مغایر و خلاف ارزشهای دینی تلقی نموده میگوید: این هم ممکن نیست که در اسلام یک هیئت مقننه تشکیل شود، چراکه در اسلام نقص و نقصانی نیست که تکمیل آن لازم باشد.

ب- سید قطب:   یکی از بنیان گذاران جنبش اخوان المسلمین مصر بود. وی جوامع را بطور کلی به جوامع اسلامی و جوامع تقسم بندی کرد. ازنظر سید قطب  جاهلی آن جامعه یی است که بر اساس قوانین، اصول ، آداب و سنتی که توسط بشر بدون توجه به هدایت الهی ، برقرار و تاسیس گردیده است. اسلام نابودی این جوامع جاهلی را سرلوحه برنامه خویش قرارداده بود.

ج- آیت الله مصباح یزدی:   فیلسوف بزرگ اسلام است وی میگوید مراد از دموکراسی آن باشد که هر قانونی مردم وضع کردند معتبر و لازم الاجراء است. چنین مفهومی قطعاً با دین سازگار نیست. اگر مردم کشوری به امر نا مشروع توافق کنند، در چنین موقعیتی فرمان خدا مقدم است. اگر رای اکثریت را برحکم خدا ترجیح دهیم عملاً خدا را نپرستیده ایم و تابع فرمان او نبوده ایم.

2-  نظریه های سازگاری دین و دموکراسی:

الف – دید گاه امام خمینی:    امام خمینی بعنوان رهبر یکی از انقلاب های بزرگ معاصر و یکی از شخصیت های اسلامی که دارای دیدگاه مدرن از اسلام میباشد. وی دموکراسی را به رسمیت شناخته و هیچگونه تعارض و مغایرتی میان دین و دموکراسی ندیده است.

امام خمینی در مورد آزادی میگوید:« در اسلام دموکراسی مندرج است و مردم آزادند هم در بیان عقیده و هم در اعمال»

« خداوند انسانرا آزاد خلق کرده و انسان را مسلط بر خودش برمالش و بر جانش خلق نموده است»

 ب- استاد مرتضی مطهری: فیلسوف و اسلام شناس بزرگ که بیشترین آثار اسلامی را در چهل سال اخیر به رشته تحریر در آورده است. وی ضمن پذیرش دموکراسی ، میان دموکراسی غربی و اسلامی فرق قایل است. مطهری طرفدار آزادی تفکر میباشد و میگوید:« هرمکتبی که به ایدئولوژی خود ایمان ، اعتقاد و اعتماد داشته باشد باید طرفداری آزادی اندیشه و تفکر باشد و برعکس هر مکتبی که ایمان و اعتمادی به خود ندارد جلو آزادی اندیشه و تفکر را میگیرد.»

ج- علامه محمد حسین امین: از علما و اندیشمندان معروف کشور سوریه میباشند. در باب چگونگی رابطه دین و دموکراسی معتقد به سازگاری میان این دو میباشد. « در اسلام قدرت و حکومت امری بشری است نه الهی. خداوند شریعت را فرستاده و ما مسلمانان باید آنرا اجرا کنیم.»

ایشان معتقد است که اسلام نوع خاص از نظام سیاسی را توصیه نکرده است در نتیجه مسلمانان در انتخاب نوع نظام سیاسی کاملاً آزاد اند و هر نظامی که ارادۀ رای مردم انتخاب گردد، آن نظام مشروع خواهد بود.

 

جمع بندی و نتیجه گیری:

با مراجعه به قرآنکریم شکل خاصی از حکومت را نمی توان یافت و طرح ثابتی برای تمام قرون و اعصار ارائه نشده است ولی لزوم تشکیل حکومت اسلامی در قرآن به صراحت آمده است. سنت رسول خدا نیز چارچوب های مشخصی را در اختیار مسلمانان قرارداده است، مانند: شورأ ، بیعت ، نظارت برعمل کرد رهبر ، ویژگی های رهبر اسلامی ، وظایف مردم و امر به معروف و نهی از منکر. تا مسلمانان با استفاده از آن ، طرح مناسب از حکومت دینی را برگزینند.

با توجه به ماهیت متفاوت دین و دموکراسی نمی توان رابطۀ معنی داری میان این دو پیدا نمود. زیرا منشأ حاکمیت، مشروعیت و قانون گذاری در اسلام خداوند است ولی در دموکراسی مردم، برابری ، مفهوم که در دموکراسی مورد نظر است در دین پذیرفتنی نیست. حتی در بعضی جهات با آن در تعارض است به عنوان نمونه برابری زن و مرد ، مسلمان و غیر مسلمان.........

دموکراسی دارای دیدگاه ها و مدل های متفاوت است، میتوان از دموکراسی دینی بعنوان یک دیدگاه جدید در کنار سایر مدل های دموکراسی ها دفاع کرد. در جوامع اسلامی ، توجه به تفاوت های که از نظر ماهیتی میان دین و دموکراسی وجود دارد و تفاوتهای فرهنگی و اقتصادی ، سیاسی واجتماعی که میان جوامع غربی و اسلامی وجود دارد ، میتوانند دموکراسی خاص خود را داشته باشند.

وقتی میگویم دموکراسی اسلامی برای اینکه در جوامع امروزی گریزی از دموکراسی نیست. از سوی دیگر اسلام هم دین قابل قبول و نافع است و یکی از ضروریات زندگی فردی و اجتماعی انسان امروز میباشد.

دموکراسی اسلامی باید برین اصل استوار باشد: خداوند انسان را بر سرنوشت خود حاکم ساخته است و انسان آزاد است نقش خداوند نیز فقط تاهمین جاست ازین به بعد خود انسان میتواند ملاک حقیقت باشد. انسان خود تصمیم میگیرد ولی نباید از چارچوب های خداوندی عدول کند.

 

منابع ومأخذ

1-   ولوالجی ، اسدالله ، دموکراسی و جامعه مدنی در افغانستان ، 1385 انتشارات میوند، کابل.

2-  عظیمی ، داکتر محمد اکرام ، دین و دموکراسی ، مجلۀ شورای متحد ملی ، سال دوم ، شماره 18، 30 سنبله 1388.

3-   نوری ، رامش ، عوامل بازدارنده ی دموکراسی اسلامی در افغانستان، مجلۀ شورای متحد ملی ، سال دوم ، شماره 18، 30 سنبله 1388.

 

تأثیر ساعتهای مختلف خواب شب بر سلامتی بدن

داشتن عادات غذایی صحیح و توجه به زمان خوابیدن و استراحت برای حفظ سلامت بدن مهم است تا بتواند مواد مغذی را جذب و مواد زائد را دفع کند.
برای سالم زیستن، باید خواب راحت و آرامی داشته باشیم.
به موارد زیر دقت کنید تا اهمیت خوابیدن برای شما روشن گردد:
ساعت 9 تا 11 شب: زمانی است برای از بین بردن مواد سمی و غیر ضروری که این عملیات توسط آنتی اکسیدان ها انجام می شود.
در این ساعت بهتر است بدن در حال آرامش باشد. در غیر این صورت اثر منفی بر روی سلامتی خود گذاشته اید.
ساعت 11 تا 1 شب: عملیات از بین بردن مواد سمی در کبد ادامه دارد و شما باید در خواب عمیق باشید.
ساعت 1 تا 3 نیمه شب: عملیات سم زدایی در کیسه صفرا ، در طی یک خواب عمیق به طور مناسب انجام می شود.
ساعت 3 تا 5 صبح: عملیات از بین بردن مواد سمی در ریه اتفاق می افتد.
بعضی مواقع دیده شده که افراد در این زمان، سرفه شدید یا عطسه می کنند.
ساعت 5 تا 7 صبح: این عملیات در روده بزرگ صورت می گیرد، لذا می توانید آن را دفع کنید.
ساعت 7 تا 9 صبح: جذب مواد مغذی صورت می گیرد، پس بهتر است صبحانه بخورید.
افرادی که بیمار می باشند، بهتر است صبحانه را در ساعت 6 و 30 دقیقه میل کنند.

کسانی که می خواهند تناسب اندام داشته باشند، بهترین ساعت صرف صبحانه برای آنها، ساعت 7 و 30 دقیقه می باشد و کسانی که اصلا صبحانه نمی خورند، بهتر است عادت خود را تغییر دهند و در ساعت 9 تا 10 صبح صبحانه بخورند.
دیر خوابیدن و دیر بلند شدن از خواب، باعث می شود مواد سمی از بدن دفع نشوند.
از نصفه های شب تا ساعت 4 صبح، مغز استخوان عملیات خون سازی را انجام می دهد.
در ایام تعطیل، بسیاری افراد تا دیر وقت بیدار می مانند و بعد از اتمام تعطیلات، با خستگی به سر کار می روند، چون اعمال بدنشان دچار سردرگمی شده است و نمی داند چه باید انجام دهد.
پس همیشه، زود بخوابید و خواب آرامی داشته باشید

مقاله راجع به مقام والای معلم

معلم از کدام گِلی سرشته شده است که او غبار کینه و بغض و عداوت را به خود نگرفته لطف و مهربانی را هدیه مردم میکند. قلب معلم پُر از مهر و ترحم است، معلم از مکتب اخلاق زاده شده است. بلی جهان به اخلاق معلم گرویده شده و آن را معبد ادب و ادب زادان میدانند. بدون معلم جهان پُر از خس و خاشاک تلقی میشود. پرچم سبز علم و معرفت  به دستان نیرومند معلم در کرۀ سرخ مریخ کوبیده شده است که تا حال در فضای دنیای خارج در اهتزاز است. ذهن طغیانگر و سرکش انسان در سحرگاه زنده گی توسط معلم مهار میگردد و با نیروی سازندۀ آن موجود معتبر به مسیری شگوفایی و نوع دوستی هدایت میگردد.

سنگ بنای اساسی کاخ بلند و شگوفان تکامل ، معلم است. تمدن های بزرگ و درخشان که تا اعماق تاریخ بشریت ریشه دوانیده است و امروز این درخت تناور که تا به کرۀ ماه و زهره قد برافراشته است و شاخسارانش که برتمام گیتی سایه انداز است، بذر آن را معلم کاشته است و آنرا با دستان پراز صفا خود پرورانیده است.

معنی زنده گی و زنده گانی نمودن را معلم میتواند روشنتر سازد. آری! معلم فلسفه اخلاق و ادب است، معلم دیوان خوشی و خوشبختی جامعه اش است. معلم بازار مهر و محبت است. معلم گل پر معطر جهان امروزی است معلم گوهر نایاب است.

معلم سرلشکر و قافله سالار کاروان عظیم معرفت است. در عدم موجودیت این سرلشکرِ کارآگاه جهان در زیر سیطرۀ سفاکانه جهل و تاریکی رنگ می باخت و انسان درین گودال تاریک و بدبختی دست و پا میزد.

درس معلم که گر بود زمزمه محبتی جمعه به مکتب آورد طفل گریز پای را

شش روش برای داشتن مغزی هوشیار

 

مغز، سلطان بدن است  و برای  داشتن  یک  سلطان لایق ، مراقبت های  ویژه ای  لازم است .در بعضی اوقات  حس می کنیم  که حافظه ما خوب کار نمی کند و یا در حفظ  و یادگیری  مطالب دچار مشکلاتی شده ایم .در همین راستا دانشمندان تحقیقات  فراوانی  روی  کارایی مغز انسان در  شرایط گوناگون  انجام داده اند  و همواره به دنبال  به دست آوردن  روش مفیدی  بودند تا بازدهی مغز را بالا ببرند.با این همه تلاش  و کوشش، هنوز  مسائل و ابهامات بسیاری  درباره ی فعالیت مغزی  افراد مختلف وجود دارد.

تحقیقات  نشان می  دهد  که انسان ها دارای  کارایی های  مغزی گوناگونی  هستند و این کارایی ها  دلایلی مانند  وراثت ، تغذیه ،تربیت مغز و …. دارد.نتیجه چندین  سال  تلاش و کوشش دانشمندان ، راه هایی  است  که ما می توانیم  برای داشتن یک مغز آماده و مفید به کارگیریم.

داروهای هوشمند

 همه انسان ها  وقتی  به سن چهل  سالگی  می رسند، تغییراتی را در توانایی های روانی  خود  بخوبی  درک می کنند .این آغاز فرآیند  تدریجی است  که بسته  به  شدت  میزان  آن ، حتی می تواند  به جنون  ختم  شود. در اینجا  این  سوال  مطرح می شود  که آیا  می  توان  به وسیله  دارو،  این حالت  خاص  را  بهبود دهیم یا به طور کلی  از بین ببریم  یا حتی  در مرحله ای  پیشرفته تر  از  بروز  آن  جلوگیری کنیم.

 

در حال حاضر در بازار داروهایی وجود دارد که به نوعی  این کار  را انجام می دهند،  به این  داروها داروهای ” افزایش  هوشیاری”  می گویند  و محققان  روی داروهای  جدیدی  در همین زمینه  هم  کار می کنند.یکی  از معروف ترین این داروها  Modafinil  است که بخوبی  حالت  نارکولپسی  را برطرف می کند .نارکولپسی در انسان باعث خواب ناگهانی می شود و فعلا Modafinil  بهترین  گزینه  برای  درمان آن  است .این دارو می  تواند  شخص را متناوبا  ۹۰  ساعت  بیدار نگه دارد  و بر خلاف  آمفتامین ها  و حتی  قهوه  ، عوارض  بسیار کمی  دارد.تحقیقات  نشان می دهند  فقط  تعداد  کمی  از کسانی  که   Modafinil  مصرف می کنند  از نارکولپسی رنج می برند  و اکثر آنها کسانی  هستند  که نمی خواهند  بخوابند. این وضعیت  در  مورد  داروهای  زیاد دیگری  هم صادق است ، یعنی  مردم  نه به خاطر  مشکل  یا بیماری  خاصی آنها را مصرف می کنند ، بلکه  از آنها  استفاده می کنند  تا از اثرات  آنها  در زندگی  روزانه بهره مند  شوند.  نمونه  دیگر  این داروها  Ritalin  است ؛  دارویی که مردم  در بسیاری  موارد  صرفا  برای  افزایش  قوه  تمرکز  خودشان  از آن استفاده  می کنند، اما این استفاده  بی  رویه  هم می تواند  برای  انسان  خطر  ساز باشد . دکتر دانیلی  پیو ملی ،  یکی از محققان  دانشگاه  کالیفرنیا  در این مورد  می  گوید : ” ما باید مراقب چیزهایی که می خواهیم  باشیم .”  او که روی  افزایش قدرت  و نحوه  عملکرد حافظه انسان کار می کند، در عین حال  بر استفاده  از این داروها در موارد خاص تاکید می  کند و می گوید:” بالاخره  باید  به یاد آوردن  چیزهایی را  که نمی خواهیم  پایان دهیم .”

استفاده از  داروها برای  بهبود عملکرد مغز انسان  آینده روشنی دارد و دانشمندان امیدوارند روزی  بتوانند عملکرد مغزی  انسان های  سالخورده را مانند  جوانان بدون اشتباه کنند.

تغذیه مناسب

مغز انسان ، یکی از حریص ترین ارگان های  بدن محسوب می شود که احتیاجات رژیمی  ویژه ای  دارد. به همین خاطر  ” هر چیزی  که شما می خورید بر نحوه فکر کردنتان تاثیر می گذارد ” چندان هم عجیب نیست .از این رو محققان  تحقیقات گسترده ای  در زمینه تغذیه انجام داده اند.

اولین توصیه دانشمندان برای  افزایش  کارایی مغز ، خوردن صبحانه است .با هر بار صبحانه خوردن ، میزان زیادی  گلوکز که غذای اصلی مغز است ، به بدن وارد می  شود و طی مطالعات  بسیار زیاد انجام شده ،  مشخص  شده است  افرادی  که  صبحانه نمی خورند  کارایی کمتری در مدرسه و محل کار دارند.

یکی از جالب ترین  تحقیقات در زمینه خوردن صبحانه است .با هر بار  صبحانه خوردن  ، میزان  زیادی  گلوکز که غذای  اصلی  مغز  است ، به بدن وارد  می  شود  و طی  مطالعات  بسیار زیاد انجام  شده ، مشخص  شده است  افرادی که  صبحانه نمی خورند ، کارایی کمتری  در مدرسه  یا محل کار دارند.

یکی از جالب ترین تحقیقات  در زمینه خوردن صبحانه  که در  سال ۲۰۰۳   انجام  شد ، اثبات کرد کودکانی که در  صبحانه خود  از نوشیدنی های شیرین  و گرم   استفاده می کنند ، در انجام  تست های  حافظه و توجه ، همسطح افراد هفتاد  ساله  عمل می  کنند.در تحقیق دیگری  که توسط  باربارا استووارت از دانشگاه آستر انگلیس  انجام  شد ، بر نقش  بسیار موثر لوبیا  تاکید  شده  است .این ماده  سرشار  از  پروتئین  به همراه نان  در برنامه  غذایی  روزانه کودکان باعث می  شود  آنها  سخت ترین  تست های  مرتبط  با آگاهی فکری را براحتی  انجام  دهند.

بعد از  صبحانه  نوبت به  غذاهای اصلی  می  رسد .دانشمندان بر استفاده فراوان از تخم مرغ و سالاد  در رژیم غذایی تاکید می  کنند.در تخم مرغ  میزان فراوانی  کولین  وجود دارد  که از این ماده در بدن برای  تولید انتقال دهنده های  عصبی  استیل کولین  استفاده می  شود .محققان در دانشگاه بوستون  با کاهش  میزان استیل کولین در مغز متوجه شدند که کمبود این ماده باعث  می شود  شخص  حافظه خود را  در زمینه به یادآوردن   الفباء و حروف کلمات  از دست بدهد.کمبود این ماده  در مغز همچنین می تواند  باعث آلزایمر شود  و تحقیقات نشان می دهد  افزایش  این ماده  در مغز می  تواند  روند فراموشی مربوط  به پیری را کند  کند.

از دیگر غذاهای  توصیه  شده  سالادها هستند. این غذاها دارای  مقدار بسیار زیادی  آنتی اکسیدان  هستند که در آنها میزان  فراوان کاروتین بتا ، ویتامین E و C  وجود دارد.محققان اعلام کرده اند  افزایش آنتی اکسیدان در مغز باعث افزایش  قدرت یادگیری حتی  در  سن بالا  می شود، به گونه ای  که آنها در دانشگاه کالیفرنیا موفق شدند  به یک  سگ  پیر چیزهای  جدیدی آموزش  دهند. دانشمندان حتی تاثیر دسرها بر فعالیت  مغز را هم  مورد بررسی  قرار داده اند .آنها بهترین دسر پس  از صرف ناهار را ماست  می  دانند  چون براحتی  استرس  های بعد از  ظهر را برطرف می  کند  و دلیل آن این  است  که ماست  دارای  تیروزین های آمینواسید  است . از این ماده در مغز  برای  ساخت انتقال دهنده های  عصبی  و نورآدرنالین  استفاده می شود  که این دو ماده تاثیر  زیادی  در برطرف شدن  استرس  دارند.

محققان  توصیه می کنند در عصر هم مقدار کمی  غذا خورده  شود  تا گلوکز مورد نیاز مغز آماده شود، البته تاکید آنها  بر یک وعده بسیار  سبک  و مقوی  است .

شصت درصد  ساختار مغز  چربی  است ، به همین خاطر این قسمت از بدن باید همیشه  چرب  نگه داشته شود. بهترین گزینه برای  این منظور اسید چرب  امگا-۳  است  که به میزان بسیار زیاد در دی اچ ای (  docosahexaenoic   ) یافت می شود .این ماده در یکی از  لذیذترین  غذاهای دنیا  به میزان بسیار زیاد  وجود دارد یعنی در ماهی . به همین دلیل ماهی  بهترین غذای  مغز است  و مصرف همیشگی آن تاثیر مثبت بسیار زیادی در کارایی مغز دارد.

در پایان  روز  هم  دانشمندان توصیه می کنند میوه های تازه مانند  توت فرنگی  و تمشک  مصرف شود.میوه ها  بخصوص توت فرنگی و تمشک در تقویت  حافظه کوتاه مدت تاثیر زیادی دارند.

موسیقی

در حدود یک دهه پیش ،فرانسیس  روشر که یک روانشناس در دانشگاه ویسکانسین ایالات متحده  است ، طی یک تحقیق علمی اعلام کرد گوش  دادن به سمفونی های موتزارت ، استدلالات  ریاضی انسان را پیشرفت می دهد.این اختراع او در آن  سال بازتاب های بسیار گسترده ای داشت .آنها حتی توانستند اثبات کنند ، تاثیر سمفونی های موتزارت با دیگر موسیقی ها تفاوت دارد.

این اختراع ، تاثیر موسیقی بر فعالیت های مغز را دقیقا اثبات کرد و از آن روز به بعد موسیقی درمانی و استفاده از موسیقی در خیلی از درمان ها رواج زیادی یافت ، اما برای استفاده از موتزارت برای تمدد اعصاب باید به نکات زیر توجه کرد.

موتزارت روی هر شخصی تاثیرگذار نیست. با این حال همین که  شخص هنگام گوش دادن به موسیقی احساس می کند  موسیقی بر عملکرد مغز وی تاثیر می گذارد ، باعث می شود  یک احساس آرامش به شنونده دست دهد .البته این حالت  را با کارهای دیگر هم می توان به دست آورد، اما موسیقی گزینه مناسب تری به نظر می رسد.هر چند  گوش دادن به داستان  هم می تواند  تاثیری برابر گوش دادن به موسیقی داشته باشد.

موسیقی می تواند حتی تاثیر بیشتری بر مغز انسان  داشته باشد  و این بار کلید کار،درس های موسیقی است .محققان با بررسی  کودکان شش ساله  که آموزش های  موسیقایی می  بینند با دیگر کودکان ، متوجه  شدند  ضریب هوشی این کودکان دو تا سه امتیاز بیشتر از کودکان دیگر است. در تحقیقی مشابه ، روشر کشف کرد کودکانی که پیش از مدرسه آموزش موسیقی ببینند  نسبت به کسانی که  پیش  از مدرسه  دوره های کامپیوتر را پشت سر گذاشته اند، دارای  استدلالات  عددی  و ریاضی بهتری  هستند. شاید موسیقی باعث  افزایش  مهارت های روانی  در کودکان می شود .حرکت همزمان  انگشتان دو دست  و توجه به متن  موسیقی و نت و هارمونی ، وقتی که به صورت هماهنگ  در کنار یکدیگر قرار می  گیرند، مسلما باعث تقویت فعالیت های  قسمتی از مغز می شوند ، اما این فعالیت ها هنوز کشف  نشده اند . نکته مبهم دیگر  تاثیر موسیقی بر  ضریب هوشی افراد  بزرگسال است.فعلا دانشمندان پاسخ قطعی در این زمینه ندارند ،اما یادگیری موسیقی را به بزرگسالان توصیه می  کنند.

استفاده با صرفه از مغز

تا چندی  پیش  ضریب هوشی یک  شخص -مقیاسی برای  توانایی های  حل مشکلات هوشی یک  شخص -پدیده ای  ثابت برای  انسان فرض  می  شد  که میزان آن مستقیما  از راه  وراثت تعیین می  شد ، اما اخیرا دانشمندان  نظریه ای  مطرح کرده اند  که در آن میزان  ضریب هوشی  هر شخص به عملکردی پایه ای  در مغز انسان  با نام  حافظه  فعال بستگی  دارد.بدین صورت که هر چه  حافظه جاری انسان  بیشتر شود، میزان ضریب هوشی او هم افزایش می  یابد.

حافظه جاری ،  سیستم   ذخیره کوتاه مدت  مغز انسان است .در این بخش  مسائل  هوشی  انسان  حل می شوند، مثلا اگر  شما بخواهید ۷+۶-۷۳  راحل کنید ، این  قسمت از مغز شما -حافظه جاری – قسمت وسطی فعالیت  ذهنی  شما  که برای حل مسئله لازم است  را در خود  نگه می دارد.میزان  اطلاعاتی  که حافظه جاری  می تواند  در خود ذخیره کند ، به آگاهی  عمومی  شخص  بستگی  دارد.

به تازگی  یک  تیم تحقیقاتی  در انستیتو  کارولینا  استکهلم  به رهبری  ترکل کلینگبرگ  به نشانه هایی  دست  یافته است  مبنی  بر اینکه  سیستم عصبی  که در حافظه جاری  قرار دارد  ، ممکن است  با تمرین بزرگ شود. آنها با استفاده از نوعی  اسکن مغناطیسی  پیشرفته ، فعالیت های  مغزی  چند  شخص  بالغ را پیش  و پس  از یک برنامه  تمرینی  حافظه جاری  اندازه گیری کردند .این برنامه  کارهایی  از  قبیل  حفظ کردن موقعیت  یکسری  نقطه در یک  صفحه  شطر نجی بود.پس  از پنج  هفته تمرین ،آنها متوجه  شدند فعالیت های  مغزی  افراد مورد نظر  در قسمتی  از مغز که با این نوع  فعالیت ها درگیر است ، افزایش  یافته است .

اما نکته  شگفت انگیز  در این آزمایش  این بود که هنگامی  که گروه ، این  آزمایش ها  را روی کودکان اعمال  می کرد،  متوجه  شد  این بار به جای  سیستم  عصبی  موجود  در حافظه  جاری ، قسمتی  از مغز که مربوط به آگاهی عمومی  کودکان است ، رشد  یافته  و ضریب هوشی  کودکان  هشت درصد  افزایش  یافته  است .

با اینکه دانش  مربوط  به  حافظه جاری ، روزهای اولیه  خود را  سپری می کند،کلینبرگ امیدوار است  تمرین های  حافظه  فعال ، کلید بازکردن قفل قدرت  باشد. او در این مورد می  گوید : “  عوامل وراثتی  و دوران جنینی  نقش  بسیار زیادی در میزان توانایی  فعالیت های  مغزی دارند، اما فراتر از آن ، چند درصد -که هنوز  میزان آن مشخص  نیست  وجود دارد که می  توان  با تمرین  آنها را افزایش  داد.”

استراتژی

 فرض کنید که شما در یک تالار سخنرانی  قرار دارید و در آن تالار ، ششصد  نفر  حضور دارند.اگر تمامی  این افراد  اسم خود  را به شما بگویند و یک  ساعت  بعد از  شما بخواهند  که آنها را تکرار کنید ، ممکن است  شما دچار  سرگیجه شوید . این بدان خاطر نیست  که شما نمی توانید این کار را انجام دهید ،بلکه مشکل اینجاست که شما تکنیک ها و روش  های مربوط به انجام آن را نمی دانید. اما افرادی  هستند که می توانند این کار را به صورت عادی  انجام دهند.آنها می توانند  هزاران عدد ، اشعار بسیار قدیمی  و غیر مستعمل  و صدها  هزار کلمه بدون استفاده  را حفظ کنند . در یکی  از مسابقات  جهانی  در این زمینه ، ” النور مگ وایر”  و تیم همکارش  از دانشگاه لندن ، هشت نفر از  بهترین های مسابقات را زیر نظر گرفتند.آنها حین  آزمایش های  متفاوت ،به مدرکی که ثابت کند  این افراد  از  ضریب هوشی بالایی برخوردار هستند ،دست نیافتند، اما متوجه شدند  این افراد هنگام حفظ کردن از  سه منطقه  مغزشان  برای انجام کار استفاده  می کنند و این در حالی  است  که آنها در تست های حفظ کردنی  از این مناطق  ویژه  مغزی  استفاده نمی کنند. دلیل این امر را می توان  استراتژی  خاص آنها برای حفظ کردن دانست .مثلا آنها برای  حفظ  کردن نحوه  و ترتیب  چیدن  یک دسته برگه ، به هر کدام از آنها یک شخصیت  می  دهند و برای  حفظ  کردن ترتیب قرار گیری یک داستان  بر اساس  نحوه قرار گیری  برگه ها  پردازش می کنند و طبیعتا حفظ کردن  یک داستان  بسیار راحت تر از حفظ کردن تعداد  بسیار زیاد ی عدد مشابه است .

بازیگران  سینما و تئاتر هم تقریبا از روش  مشابهی  استفاده می کنند.آنها چیزهایی  را که بیان می کنند با احساسات همراه می کنند و انسان ذاتا وقایعی را که با احساسات  زیادی همراه است ، جزء به جز  حفظ می کند.هنرپیشگان حرفه ای از روش دیگری  استفاده می کنند.آنها هنگام ادای کلمات، حرکات مربوط به انجام آن  را هم انجام می دهند و این  عمل آنقدر موثر  است  که آنها  حتی چند ماه  پس  از نمایش  می توانند متنی را که حفظ کرده اند ،براحتی  ادا کنند.

” هلگا نویس ” یک روانشناس  از دانشگاه  المهرست  در ایلینویز به همراه  “تونی نویس ” که یک بازیگر است ، کشف کردند  که از این روش  می  توان  برای افزایش یادگیری  دانش آموز  استفاده  کرد. دانش آموزانی که کلماتشان را  با آموزش  های  دیگری  همراه کنند ، بعدا ۳۸ درصد  بیشتر می توانند  کلمات را بازسازی کنند.نو یس ها معتقدند  داشتن دو روش  ذهنی  برای  حفظ  کردن می تواند  قابلیت حفظ کردن افراد را به  صورت باور نکردنی  افزایش دهد.  ” بری گوردون ” از دانشگاه جان هاپکینز  اعتقاد دارد ، استراتژی ، همچنین  در زندگی  روزانه  هم اهمیت زیادی  دارد. کارهای  ساده ای  مانند  قرار دادن کلیدها  در یک جای  مشخص  و نوشتن چیزها  برای  از  یاد نبردن  آنها می تواند  میزان اطلاعاتی را که پیش  خود نگه می دارید، زیادتر کند.اگر  اسامی  ،مشکل  شما هستند ، سعی کنید آنها را به  صورت ذهنی تداعی کنید.

استراحت

کوتاهی  در خواب ، اثرات بدی  برای مغز  شما در پی  خواهد داشت .برنامه ریزی ،حل مسائل ،یادگیری،تمرکز و حافظه  جاری شما  همه از کمبود خواب متحمل  عوارض سوء می شوند. در عین حال در ضریب  هوشی  هم حتی خلل وارد می شود. دکتر  “شون درومند”  از دانشگاه  کالیفرنیا در این مورد می گوید: ” اگر  شما ۲۱  ساعت  پشت  سرهم بیدار بمانید ،توانایی هایتان اندازه  کسی  است  که تا حدی  که قانون  (ایالات متحده )  اجازه می دهد، مست است ، البته لازم نیست  دقیقا ۲۱ ساعت  بیدار بمانید  تا این حالت را تجربه کنید ،فقط  کافی  است  دو یا سه  شب  دیر بخوابید  و زود  بیدار شوید تا همین حالت  به شما  دست دهد.

خوشبختانه  این رابطه  دو سویه  است . اگر شما به کسی  که از خواب محروم شده است ، اجازه  بدهید یک یا دو ساعت  بیشتر چشم روی هم بگذارد ، این شخص  می  تواند  در کارهایی که نیاز  به تمرکز  بیشتر  دارد ،  مانند  امتحان دادن ، موفق تر عمل کند، دکتر درومند  در این مورد می گوید: ” توجه ( تمرکز) اساسی ترین  پایه  هرم ذهن است  ، اگر شما  آن را تقویت  کنید، دیگر نیازی  نیست  به چیز دیگری  بیشتر از آن توجه  نشان دهید.”

اینها  تنها فواید یک خوب  عمیق   شبانه نیست . وقتی که شما خواب هستید،مغز شما  حافظه های جدیدی  را  تمرین  کرده  و حتی  بعضی از مسائل را حل می کند.فرض  کنید  شما  می خواهید یک بازی  جدید رایانه ای را یاد بگیرید.در این صورت بهتر است  به جای  اینکه  چند ساعت  پای  کامپیوتر بنشینید، دو  ساعت  بازی  کنید و سپس  بخوابید .هنگامی که شما خواب هستید  مغز شما دارای  همان مدارهایی که برای  یادگیری  بازی  استفاده کرده  است را دوباره فعال می کند.دوباره صدای آنها را می شنود و سپس حافظه های جدید را در حافظه بلند مدت  ذخیره می کند و هنگامی که بیدار شوید ، یک بازیگر بهتر شده اید.چنین روشی در دیگر کارها مانند یادگیری پیانو  ،رانندگی خودرو و … هم می تواند  کارگر باشد.

در این مورد همچنین شواهدی  در دست است که نشان می  دهد  خواب باعث  بهبود روش حل مسائل  می شود. داستان  دیمیتری مندلیف که پس  از  خواب  روزانه یکباره  به طرح  جدید  تناوبی رسید ،نمونه بارز این مسئله  است .چون او شدیدا  درگیر حل مسئله بوده ، هنگام خواب  مغز او  همانطور که در بالا ذکر  شد ،  به فعالیت هایش در این زمینه  ادامه داده  و به حل مسئله رسیده است .

به نظر می رسد  هنگام خواب ، مغز با تردستی  راه حل های  خلاقانه ای پیدا می  کند، پس  اگر شما  هم در حل مسئله ای  مشکل دارید و منتظر  یک لحظه  اوره کائی (یافتم  معروف  ارشمیدس )  هستید ، بهتر است  همین حالا به خواب ناز فرو روید.

خواص دارویی نعناع

نعناع گیاهی است علفی و چند ساله که علاوه بر ساقه زیر زمینی که گیاه را در خاک مستقر می سازد دارای ساقه هوایی نیز هست . تز محل گره های ساقه که در تماس با زمین است ریشه های خارج شده که ساقه جدید را درست می کند بنابراین اگر شما فقط یک ساقه نعناع در باغچه خود بکارید بزودی تمام باغچه شما پر از نعناع می شود .
برگهای نعناع بیضی شکل ، نوک تیز و دندانه دار می باشند . گلهای آن بسته به نوع نعناع ممکن است قرمز ، ارغوانی یا سفید باشد . نعناع در مناطق معتدل و آفتاب گیر بخوبی رشد می کند .
نعناع از قدیم الایام بعنوان یگ گیاه معطر و اشتها آور و برای ناراحتی های دستگاه گوارش بکار رفته است بقراط پدر علم طب از نعناع در نوشته های خود یاد کرده است در قرون وسطی از نعناع در معالجه بیماریها و برای التیام زخم ها و درمان درد گزیدگی زنبور و سگ هار استفاده می شود

● ترکیبات شیمیایی:
نعناع دارای ماده ای بنام منتول می باشد که ایجاد احساس خنکی در دهان می کند . مقدر منتول در نعناع بسته به نوع آن از ۳۵% تا ۵۵% تغییر می کند که البته اگر نعناع دیر کنده شود مقدر منتول آن تا حدود ۳۰% پائین می آید .
● خواص داروئی:
نعناع از نظر طب قدیم ایران نسبتا گرم و خشک است و از نظر خواص دارویی از پونه قوی تر است . از نعناع اسانس ، روغن و تنتور تهیه می کنند که مصارف طبی مختلفی درد
۱)نعناع باد شکن است و گاز معده و روده را از بین می برد
۲)نعناع تقویت کننده معده وبدن است
۳)نعناع ضد تشنج و ضد سرفه است
۴)یک فنجان چای گرم نعناع سینه را آرام می کند
۵)نعناع مسکن ، آرام بخش و قاعده آور است
۶)استفاده از نعناع درد شکم را برطرف می کند
۷)نعناع درمان سرمخوردگی و آنفوانزا می باشد
۸)نعناع ناراحتی های عصبی را برطرف می کند
۹)برای تسکین درد دندان نعناع را دردهان گذاشته و بجوید
۱۰)آشامیدن چای نعناع و یا عصارع نعناع خونریزی سینه را قطع می کند
۱۱)کمپرس نعناع درد سینه و پهلو را از بین می برد
۱۲)نعناع کرم های روده و معده را می کشد
۱۳)برای از بین بردن سکسکه و دل بهم خوردگی و استفراغ نعناع را با انار ترش بخورید
۱۴)نعناع ادرار را زیاد می کند
۱۵)برای رفع قولنح و دردهای روده معده و هضم نشدن غذا چای نعناع بنوشید
۱۶)برای از بین بردن گلو درد چای نعناع غرغره کنید
۱۷)نعناع معرق است بنابراین تب را پائین می آورد
۱۸)در هنگام سرمخوردگی بینی را با چای نعناع بشوئید
۱۹)یکی از فرآورده های نعناع اسانس نعناع است که از تقطیر برگ و سرشاخه های گلدار نعناع تحت اثر بخار آب تهیه می شود و دارای ۵۰% تا ۷۰ % منتول می باشد . اسانس نعناع که در کشور انگلستان تهیه می شود شهرت خاصی درد . این اسانس بعنوان تقویت کننده معده بادشکن ، ضد عفونی کننده ، رفع دل پیچه بچه ها و اسهال بکار می رود
برای استفاده از اسانس نعناع کافی است که مقدر یک تا سه قطره آنرا با یک لیوان آب و یا نوشابه مخلوط کده و بنوشید .
۲۰)اسانس نعناع را نباید بمقدر زیاد برای کودکان و نوزادان استفاده کرد زیرا روی حرکات تنفسی و قلب اثر گذاشته و ممکن است که خطرناک باشد
۲۱)اگر اسانس نعناع به مقدر زیاد مصرف شود فشار خون را بالا برده و موجب حالت تهوع ، استفراغ و درد معده و حرکات دری را از بین می برد .
۲۲)برای رفع سردردهای میگرنی می توان پمادی بصورت زیر تهیه کرد و در نقطه ای که درد می کند بمالید.
▪ اسانس نعناع ۳گرم
‌▪ روغن زیتون ۲ گرم
▪ لانولین ۵ گرم
۲۳)برای ضد عفونی کردن بینی محلولی بصورت زیر تهیه کرده و بمقدر پنج قطره در هر سوراخ بینی بچکانید
▪ اسانس نعناع ۱ گرم
▪ روغن بادام شیرین ۴۰ گرم
۲۴)اگر بدن شما خارش درد مقدر ۲ گرم اسانس نعناع را در ۵۰ گرم وازلین ریخته ، خوب با هم مخلوط کرده و در محل خارش بمالید
اگر از بیماری رماتیسم و آرتروز رنج می برید از روغن نعناع استفاده کنید طرز استفاده از آن به این صورت است که ۲ قطره روغن نعناع را با یک قاشق سوپخوری روغن بادام مخلوط کرده و محل های دردناک را با آن ماساژ دهید .
۲۵)برای رفع سردرد از کمپرس نعناع استفاده کنید بدین ترتیب که ۱۰قطره روغن نعناع را با یک لیوان آب سرد مخلوط کرده و در یک کاسه بریزید سپس یک پارچه که باندازه پیشانی باشد در آن فرو برده آب اضافی آنرا بگیرید و روی پیشانی و شقیقه ها بگذارید تا سردرد برطرف شود.
۲۶)نعناع بهترین دوست کبد است . کبد را تمیز کرده وص فرا را رقیق می کند و کلسترول خون را پائین می آورد .برای این مورد چای نعناع را قبل از غذا بنوشید.
۲۷)نعناع با تمام خواصی که گفته شد اگر زیادمصرف شود سیستم گوارشی را تحریک می کند اگر شما دو تا سه فنجام چای نعناع در روز بنوشید بهتر است که بعد از دو هفته چند روزی آنرا قطع کرده و دوباره شروع کنید.

 

منبع:www.omideiran. ir 

خندیدن نوعی آنتی بیوتیک طبیعی است

که همه انسانها با استفاده از آن، می توانند بسیاری از دردهای خود را تخفیف دهند. خنده واکنشی است غیر ارادی که باعث انقباض هماهنگ پانزده ماهیچه صورت و سریع شدن تنفس و جریان خون و نتیجتاً افزایش ترشح آدرنالین در خون می شود که تاثیر نهایی آن ایجاد احساس لذت و شادابی در فرد است.

خنده ارزانترین داروی پیشگیری و مبارزه با بسیاری از بیماریها است و باعث پائین آمدن ضربان قلب و کاسته شدن فشار خون می گردد و از آنجا که شخص را وادار می کند نفس عمیق بکشد، موجب می شود میزان اکسیژن بافتها افزایش یابد، لذا خنده باعث طولانی شدن عمر می شود. ترشح هورمون «ایمونوگلوبولین» در بدن با میزان خندیدن ما ارتباط مستقیم دارد. «ایمونوگلوبولین”» به مبارزه دستگاه ایمنی بدن با باکتریها و میکروبها کمک کرده و شخص را برای مقابله با بیماریها آماده می کند. علاوه بر آن هورمون «سایتاکیناز» که به آن هورمون شادی نیز گفته می شود، در اثر خندیدن، نوعی ماده شیمیایی خاص سیستم عصبی به نام «آندروفین» تولید می شود که در شخص اعتماد به نفس و سرخوشی ایجاد می کند. پژوهشهای دیگر بر روی خندیدن نشان می دهد که انسانها به وسیله خنده، درد را بیشتر تحمل می کنند به این دلیل که خنده ترشح آندروفینها را زیادتر می کند و آندروفینها کشنده های طبیعی درد در بدن هستند.در واقع «آندروفین» ماده ای مشابه مرفین است که در بدن ساخته می شود، مقدار این ماده در خون، در اثر ورزش و فعالیتهای نشاط آور، بالا می رود. دانشمندان انگلیسی بعد از سالها تحقیقات به این نتیجه رسیدند که یک دقیقه از ته دل خندیدن معادل ۴۵ دقیقه ورزش، انسان را سر حال می آورد. بنابر آخرین تحقیقات علمی، خندیدن، باعث کاهش بروز انواع بیماریها ازجمله بیماریهای قلبی می شود. از طرفی خنده با ایجاد تغییراتی در راههای تنفسی، باعث می شود هوای بیشتری در بینی ما جریان یافته و به سرد شدن مغز کمک کند و هر چه مغز خنک تر باشد ما شادتر خواهیم بود. بر روی سایت اینترنتی BBC مقاله ای وجود دارد به این مضمون که، کسانی که دچار حمله قلبی شده اند در روز با حداقل ۳۰ دقیقه خندیدن می توانند احتمال حمله قلبی دوم را تا حد قابل توجهی کاهش دهند. همچنین کسانی که فشار خون دارند نیز با وجود روحیه شاد و خندیدن می توانند فشار خون خود را در حد مطلوب نگه دارند. در حال حاضر این عقیده که قسمت اعظم بیماریها بر اثر احساسات منفی اضطرابها بوجود آمده و پیشرفت می کند،توسط اکثر روانشناسان و روانپزشکان مورد قبول قرار گرفته است . استرسها و اضطرابهای روزانه در طول زمان چنان ناهماهنگیهایی در جسم ایجاد می کند که ممکن است به بحران روانی منتهی گردد. زمانیکه هورمونهای ناشی از فشار روانی بطور دائم به مقدار زیاد تولید گردد، سیستم دفاعی بدن قادر به انجام وظیفه کامل نخواهد بود و همین راه را برای انواع عفونتها و بیماریها هموار کرده و اندامهای داخلی بدن را تحت فشار شدیدی قرار خواهد داد. خندیدن می تواند سلاح موثری برای مقابله با این فشارهای روانی و استرسهای روزمره باشد.

زندگی روزانه و حوادث و اتفاقات آن ایجاد عکس العمل هایی در انسان می شود که گاهی شرایط زمان و مکان اجاره بروز آن ها را نمی دهد و در نتیجه مقدار زیادی انرژی در بدن ذخیره می شود .
این انرژی های عصبی به جای آنکه صرف ایجاد معادلاتی از افکار و هیجانات جدید شود به دلیل موانع موجود ، تولید حریانی در اعصاب حرکتی در گروه های مختلف عضلات می کند و سبب ایجاد حرکات نیمه تشنجی می شود که روان شناسان آن را خنده نامیده اند
خنده پدیده ای است که غالباً برای ابراز شادمانی به کار می رود و به راستی به حقیقت این جمله ارد بزرگ پی میبریم که
چه زیبایند آنانی که همیشه لبخندی برلب دارند . در بین موجودات زنده فقط انسان از این توانایی برخوردار است . خنده از نظر روان شناسان معتقدند که چون مقدار زیادی انرژی ذخیره شده و واپس زده روانی به علت شرایط مختلفی چون کنترل شدید محیط ، حوادث اتفاقی و بازداری های ذهنی راهی به بیرون پیدا نمی کنند از طریق خنده از ذهن و بدن تخلیه می شوند .
به همین دلیل است که همیشه پس از خنده احساس آرامش به وجود می آید و با خود تمرکز را به همراه می آورد .
روان شناسان به خنده به عنوان ضریب اطمینان ذهن و روان می نگرند که در مواقع انباشته شدن انرژی های هیجانی و مخرب نقش مهمی در بیرون راندن آن ها ایفا می کند .
به همین دلیل خنده از نظر علم روان شناسی دارای جایگاه ویژه و پر ارزشی است و می تواند به برقراری تعادل روانی درانسان کمک کند و زمینه سلامت روانی او را فراهم سازد . نقش ویژه ای که خنده در تخلیه فشارهای روانی به عهده دارد باعث شده که روان شناسان به متولیان امر توصیه کنند که محیط های کئاری آموزشی و خانوادگی را به محیط های شاد و پر خنده تبدیل کنند . تحقیقات نشان می دهد که واکنش خنده فرایند مغزی عصبی ویژه ای دارد . به هنگام خندید در الگوی امواج مغزی ما تغییرات قابل ملاحضه ای روی می دهد وهمه سطوح کورتکس مغز ، و نه فقط یک جتیگاه واحد ، نسبت به خنده واکنش نشان می دهند .
برخی از دانشمندان نیز خنده را به طوفان مغزی تشبیه کرده اند و معتقدند که خنده نقش شوک عصبی خفیف را بر روی مغزایفا می کند . از آن جا که مغز حیاتی رین ارگان بدن است و بر فعالیتهای جسمانی و روانی کنترل دارد ، هرگونه تغییر ثبتی در عملکرد آن می تواند بر عملکرد کل بدن تاثیر سفید داشته باشد . زمانی مه ما می خندیم ، مقدار بسیار زیادی از اکسیژن را به طرف سلول های بدن به ویژه سلول های مغزی می فرستیم .
می دانیم که مغز در حدود یک پنجم از کل اکسیژن مورد نیاز بدن را به تنهایی مصرف می کند بنابراین زمانی هم که مغز با خونی که از مقدار تکسیژن بیشتری برخوردار است تغذیه می شود عملکرد بهتری در مقایسه بازمانی که کمتر اکسیژن می گیرد ، پیدا می کند و در نهایت همه عملکردهای ذهنی و بدنی ما بهبود می یابند .
ارتباط با خنده :
۱- سیستم ایمنی :
تحقیقات علمی نشان می دهد در حالی که افسردگی به ستگاه ایمنی بدن در برابر بیماری آسیب می رساند خنده با کاهش کورتیزول ، افزایش فعالیت سلولهای کاهنده در افزایش سیتوکنین ، دستگاه ایمنی را تقویت می کند .
وقتی شخص می خندد وجودش از احساساتی مثل آلودگی ، گرما ، رهایی و سرحالی آکنده می شود و این ها همان احساساتی هستند که در بردارنده مفهوم احساس سلامتی اند .
۲- ورزش :
خنده یکی از مهمترین ورزشهاست . هیچ ورزشی نمی تواند مثل خنده بیشتر غضلات بدن را به جنبش در آورد .
یک دقیقه خندیدن برابر با چل مرتبه نفس کشیدن است .
همچنین روزانه ۱۵ دقیقه خندیدن بخش زیادی از منافع حاصل از پیاده روی صبحگاهی را در بردارد .
۳- بیماریهای قلبی
خنده با کاهش وزدودن احساسات منفی نقش مهمی در پیشگیری از حملات قلبی دارد و نوعی ماساژ قوی برای قلب است .
پژوهشها نشان داده است که خندیدن از بروز انواع سکته ها و لخته شدن خون در رگ ها جلوگیری می کند
۴- صبر :
متخصصان اعلام کرده اند کسانی که لبخند بر لب دارند علاوه بر آن که از شکیبایی بیشتری برخوردار اند قدرت بسیاری نیز برای حل مشکلات خود می یابند به گفته ارد بزرگ آنکه همیشه لبخندی بر لب دارد شادی را به همگان هدیه می دهد .  و بدین ترتیب روحیه یاس که منجربه بروز انواع بیماری ها می شود از بین خواهد رفت . برخی دیگر از صاحبنظران معتقدند داشتن لبخند بر لب بیانگر نوعی آرامش و تخلیه فشار در افراد است و کسانی که هیچ گاه خنده بر لب ندارند نه تنها در مواجهه با هر حرکتی بلافاصله عصبانی شده و از خود واکنش نشان می دهند بلکه فشار خون آنها نیز افزایش خواهد داد .
۵- فشار خون :
تحقیقات دانشمندان نشان می دهد خنده بهترین درمان برای افرادی به شمار می رود که دوران بهبودی پس از سکته قلبی را می گذرانند زیرا فشار خون آنان را کاهش می دهد .
به گزارش پایگاه اینترنتی ، محققان اتریشی در پژوهشی دریافتند که خنده درمانی افرادی که سکته کرده اند سبب کاهش فشار خون می شود .
۶- درد :
بدن ما به طور طبیعی مجهز به موادشیمیایی ضد دردی است که در صورت لزوم برای تخفیف درد از مغز آزاد می شود و آندورفین نام دارد . خندیدن باعث افزایش ترشح این مواد می شود .
محققان در دانشگاه سریلند به این نتیجه رسیده اند که خنده داروی بسیاری از بیماری هاست و چنان چه این حالت به اندازه طبیعی در بشر بوجود آید هرگز بیماری رشد نخواهد کرد .
روزنامه ای کهدر مسکو با انتشار مقاله ای در این زمینه خاطر نشان کرد تحقیقات دانشمندان در دانشگاه سریلند که با آزماریش روی بیش از ۳۰۰ نفر انجام شده نشان می دهد که خنده بسیاری از دردهای آن ها را از بین برده و ریشه های درمان خود جوش را در این افراد به وجود آورده است .

۷- فرآیند یادگیری :
از آنجا که اشتغال ذهنی و اضطراب از موانع یادگیری به شمار می رود از این رو خندیدندر ابتدای مطالعه باعث ایجاد آرامش فکری می شود و فرایند یادگیری را اسان می کند .
احساس شادی در پی خندیدن و بهبود حال و هوای افراد در بلند مدت ، هم در افراد سالمن و هم در بیماران سبب بهبود کیفیت زندگی آنان می شود .
محققان برای بوجود آمدن زمینه های خندیدن مناسب ، خواندن انواع رمان محاوره با افراد مختلف و دردیدن فیلم های شیمایی و بالاخره افزایش آداب و معاشرت با دیگران را پیشنهاد می کنند .
بنابراین می توان گفت :
خنده نقش حمایتی و تقویتی را بر روی مغز و بدن ایفا می کند .

تاثیرات مثبت و منفی زبازی‌های رایانه‌ای بر کودکان

اگر دیرزمانی نه چندان دور، شاید دونسل پیشتر،کودکان با الک دولک و یه‌قل‌دوقل ساعات فراغت خود را پر می‌کردند و البته از این بازی‌ها لذت زیادی هم می‌بردند، حالا یکی از کارهای همیشگی پدر و مادرها رفتن به ویدئوکلوپ‌هاست که انواع بازی‌های رایانه‌ای را برای فرزندان خود بخرند و آنها ساعت‌ها از وقت خود را با این بازی‌ها سپری کنند.

امروزه بازی‌های رایانه‌ای در تمام سنین، هم به امری عادی و طبیعی تبدیل شده و هم دغدغه‌ای جدی برای پدرها و مادرهاست.

دلشوره‌ای دائمی در مورد اثرات مخرب این نوع بازی‌ها در روحیه و جسم کودکان یا عدم موفقیت در برنامه‌های اصلی زندگی مثل درس خواندن به دلیل صرف وقت زیاد برای این بازی‌ها و… را می‌توان در حرف‌های روزمره والدین دید و شنید.

در این نوشتار، سعی شده به‌صورتی خلاصه و قابل استفاده برای همه، وجوه مختلف این موضوع بررسی و تاثیرات مختلف این دسته از بازی‌ها مورد کاوش قرار گیرد.

هیچ‌یک از پزشکان، روانشناسان و… منکر اثرات مثبت بازی‌های رایانه‌ای نیستند. آن‌چه که همه برآن توافق دارند، دقت در نوع بازی خریداری شده و مدت زمانی است که بچه‌ها برای این بازی‌ها صرف می‌کنند.

حالا بد نیست با چند نکته از تأثیرات مثبت این بازی‌ها هم آشنا شویم.

تاثیرات مثبت
الف: بازی‌های رایانه‌ای بچه‌ها را با کامپیوتر و فناوری اطلاعات آشنا می‌کنند.

امروزه عدم آشنایی با کامپیوتر و کاربردهای آن، حتی به نوعی کم‌سوادی تشبیه می‌شود. پس، از این منظر، بازی‌های کامپیوتری برای برداشتن گام‌های نخست کودکان به‌منظور آشنایی با این فناوری، قابل توجه و تأمل هستند.

‌این نوع یادگیری، به دلیل علاقه بچه‌ها به بازی، از بهترین شیوه‌های آموزشی محسوب می‌شود.

ب: بازی‌های کامپیوتری، می‌تواند برای کودکان، تمرینی درچند زمینه‌ باشد:

- تمرین منطق و حل مسائل: چند سالی است که در کشور ما هم، گذراندن دوره‌های پیش دبستانی الزامی شده است. در این دوره‌ها کودکان بیشتر با مفاهیم کلی مورد نیاز در برنامه‌های آموزشی، آن‌هم از طریق بازی و سرگرمی آشنا می‌شوند.

برخی از بازی‌های رایانه‌ای می‌توانند این نقش را در سنین پایین‌تر و در خانه ایفا کنند.

۲- تقویت مهارت‌های فضایی: این‌هم یکی دیگر از خصوصیات شاید منحصر به فرد این بازی‌هاست. خصوصیتی که در کم‌تر بازی و سرگرمی‌ای می‌توان آن را یافت که هم کودکان با علاقه به آن بپردازند و هم چشم و مغزشان با فضاهای سه بعدی، نحوه گردش و تغییر شکل در فضا و… آشنا شوند.

دقت در این نکات، نقش والدین در انتخاب بازی‌های مناسب را بیش‌تر روشن می‌کند.

ج: بازی‌های رایانه‌ای می‌توانند موقعیتی را برای بازی همزمان بچه‌ها و والدین با هم فراهم سازند.

در دوره‌ای که والدین حتی برای کارهای شخصی خود، فرصت چندانی ندارند، دقایقی بازی با بچه‌ها، موهبتی است که از این جعبه‌های جادویی ساخته است.

اگر قدری در این موضوع دقت کنیم به یقین اهمیت آن ‌را درمی‌یابیم. ارزش زمانی که برای کودک خود می‌گذاریم آن‌گاه روشن‌تر خواهد شد که توجه کنیم، از این طریق فرصتی را برای ذکر چند نکته کوتاه یافته‌ایمآن هم درست در همان زمان که کودک‌مان غرق در شادی و لذت است و به قول اساتید تربیت، این فرصت‌‌ها بهترین زمان برای تذکراتی مختصر هستند. فراموش نکنیم که همین در کنار هم بودن نیز به‌تنهایی بسیار مفید خواهد بود و آثار تربیتی فراوانی درپی خواهد داشت.

د : بعضی از باز‌ی‌ها تمرینی برای یادگیری مهارت‌های زندگی هستند.

با انتخاب بازی‌های مناسب، می‌توان در کنار سرگرمی، بچه‌ها را با مهارت‌های مختلفی که در سنین بالاتر به آنها نیازمندند، آشنا کرد.

این نوع آموزش چون از طریق بازی و بدون باید و نبایدهای گاه‌وبیگاه والدین صورت می‌گیرد، اثراتی عمیق‌تر و ماندگارتر دارد.

ه : بازی‌ها، سرگرم کننده و مفرح هستند.

در نهایت، این بازی‌ها به دلیل سرگرم‌کننده بودن و ایجاد حس نشاط، می‌توانند در روحیه بچه‌ها مؤثر بوده و دقایق خوشی را برایشان فراهم کنند. همزمان با بازی، کودک علاوه بر تخلیه انرژی با فضایی شاد مواجه است که برای ادامه برنامه‌های روزانه، کمک مناسبی برای اوست. البته باز هم تأکید بر انتخاب مناسب بازی، ضروری است.

تاثیرات منفی
همه ما خوب می‌دانیم که بخش عمده‌ای از بازی‌های رایانه‌ای به دلایل مختلف برای کودکانمان سرگرمی مناسبی نیستند و گذراندن زمانی هر چند در اوقات فراغت، نه‌تنها اثری مثبت در روحیه آنها نمی‌گذارد که باعث خستگی، عصبانیت، استرس و مسائلی از این دست می‌شوند.

به همین دلیل بد ندیدیم شما را با مهم‌ترین اثرات منفی این نوع بازی‌ها نیز آشنا کنیم.

۱- انزوا و تنهایی کودکان :کودکان اغلب تنها بازی می‌کنند و هنگام بازی، به دلیل هیجان و استرس ناشی از صحنه‌ها، برای زمانی طولانی کم‌تر متوجه اطراف خود هستند؛ به همین دلیل متخصصان امر معتقدند، عادت بیش از حد به این نوع بازی‌ها و گذراندن زمانی طولانی در برابر صفحه‌های نمایش بازی، که برخی آن‌ را اعتیاد می‌دانند و می‌نامند باعث دوری از جمع و در نهایت انزوا و تنهایی بچه‌ها می‌شود. این موضوع ممکن است تا سالیان سال با این افراد همراه باشد.

۲-ترویج رفتارهای خشن:کودکان بشدت آماده الگوبرداری و تکرار کارهایی هستند که می‌بینند. همان‌طور که می‌دانیم و دیده‌ایم و خوانده‌ایم در اکثر بازی‌های کامپیوتری، کودکان با صحنه‌های خشونت‌بار، زد و خوردها و حتی کشتن برای پیروزی مواجه‌اند و حتی کودکان باید هرچه خشن‌تر بازی کنند تا بازی را ببرند. نیاز به توضیح و استدلال نیست که این مسائل، کودکان را به رفتارهای خشن ترغیب کرده و اثرات مخربی در ذهن و روحیه آنها بجا می‌گذارد.

۳- ارائه شخصیتی ضعیف ‌از زنان:در اکثر بازی‌ها و بسته به انگیزه طراحان، زن‌ها شخصیت‌هایی ضعیف قلمداد می‌شوند. این موضوع نیز از آن دست مسائلی است که در ذهن کودک نقش می‌بندد و در مراحل مختلف زندگی، حتی به مادر خود، کمتر اطمینان می‌کند و در ضمیر ناخودآگاهش، مادر، خواهر و… را فاقد قدرت لازم برای تحلیل و حل مشکلات می‌بیند. پس آنها را مشاوران خوبی نمی‌داند و گرایشش به سوی دوستانی است که در ظاهر قوی‌ترند.

۴-آمیختگی خیال و واقعیت:پرورش تخیل، به عنوان گامی برای دستیابی به موفقیت‌های آتی کودکان، حائز اهمیت است، اما تداخل خیال با واقعیت همان‌قدر خطرناک است. کودکی که با مسائل واقعی همان‌گونه برخورد می‌کند که با آن‌چه در روِیا و خیال خود می‌سازد، در زندگی حال و آینده با مشکلات عدیده‌ای روبرو می‌شود. این تداخل می‌تواند تا آنجا خطر آفرین باشد که فرزند ما را در مواجهه با واقعیت از پا درآورد. عدم آموزش صحیح و نگاه منطقی به بازی‌های کامپیوتری این خطر را در مسیر زندگی کودکان قرار می‌دهد.

۵-آسیب های درسی : این تاثیر منفی دیگر مانند روز روشن است و کمتر کسی است که اهمیتش را نداند.

اما نکته آخر این که متاسفانه بسیاری از بازی‌ها، فعالیتی که به نوآوری، خلاقیت و تفکر مستقل مربوط باشند را ارائه و آموزش نمی‌دهند. بنابراین کودک ما هنگام انجام این بازی‌ها، تنها وقت خود را گذرانده است.

دلایل بچه‌ها برای بازی
بچه‌ها به علت‌های مختلفی به بازی‌های کامپیوتری روی می‌آورند اما در بررسی‌های به‌عمل آمده، بیشترین دلایل علاقه کودکان به این بازی‌ها عبارتند از:

- مفرح بودن و سرگرم‌کننده بودن بازی‌ها

- رها کردن تنش‌های خود

- از بین بردن کسالت و بی‌حوصلگی

- بهبود مهارت‌های بازی

- احساس برتری و تحت کنترل داشتن چیزها یا افراد.

قطعا طراحان بازی‌ها با توجه به این نکات، تولید بازی‌ها را ادامه می‌دهند؛ ما نیز باید با درک نیازهای بچه‌ها و آنچه ایشان دوست دارند در انتخاب نوع بازی دقت لازم را به‌کار گیریم تا هم کودکان از بازی لذت ببرند، هم تا حد ممکن از اثرات منفی این‌گونه بازی‌ها در امان باشند.

آماری درباره بازی‌ها
متاسفانه ما آمار دقیقی از بازی‌های کامپیوتری کودکان، انواع آن، سنین آغاز این بازی‌ها و… در کشورمان نداریم، اما برای آن‌که بدانیم در کشورهای دیگر نیز کودکان و نوجوانان به صورت افراطی از این قبیل بازی‌ها استفاده می‌کنند، آماری را در مورد سایر کشورها ذکر می‌کنیم.

۸۳ درصد از افراد ۸ تا ۱۸ سال حداقل یک دستگاه بازی رایانه‌ای در خانه دارند، ۳۱درصد ۳ بازی یا بیشتر و ۴۹درصد سیستم بازی‌های رایانه‌ای را در اتاق خواب خود دارند.

۹۷درصد از نوجوانان به طور مداوم از بازی‌های رایانه‌ای استفاده می‌کنند.

۶۳ درصد از مردم آمریکا در ۶ ماه گذشته از یک بازی رایانه‌ای استفاده کرده‌اند و در مقایسه ۵۳ درصد مردم به دیدن یک فیلم رفته‌اند.

۴۵درصد از افراد مورد پرسش، معتاد به بازی رایانه‌ای هستند و تقریبا یک سوم بازی‌کنندگان مشتاق، در سنین بین ۶ تا ۱۷ سال قرار دارند.

۹۷درصد نوجوانان از بازی‌های کامپیوتری استفاده می‌کنند.

یک سوم والدین گاهی اوقات یا همیشه با بچه‌های خود بازی می‌کنند.

که این مورد آخر بسیار قابل توجه است.

خلاصه کلام
- بسیاری از بازی‌ها سرگرم‌کننده و مناسب هستند.

- بازی‌های خشن منجر به ایجاد رفتارهای خشن و عصبی در کودکان می‌شوند.

- بازی بیش از حد و نامتعادل باعث بروز نشانه‌های اعتیاد به بازی می‌شود.

- والدین باید بازی‌ها را همانند تلویزیون دیدن کودکان کنترل کرده و محدود کنند.

سعی کنید بازی‌هایی را تهیه کنید که:

-خشونت نداشته و متناسب با سن بچه‌ها باشند.

- حتی الامکان بازی‌هایی را انتخاب کنید که چند نفر بازیکن بخواهد تا بچه‌ها را به بازی گروهی تشویق کند.

- بازی‌هایی را انتخاب کنید که بازیکن را مجبور کند تا در محیط بازی تصمیم بگیرد که این کار سخت‌تر از کشتن و مشت زدن در بازی است.

نکاتی برای والدین
- مدت زمان بازی را محدود کنید.

- به شرح و توضیح بازی و گروه سنی متناسب برای بازی دقت کنید.

- از بچه‌ها بخواهید تا تکالیف خود را قبل از بازی انجام دهند.

- دستگاه بازی یا کامپیوتر را در اتاق خواب کودکان قرار ندهید.

- با کودک خود بازی کنید و از این بازی لذت ببرید.

- در مورد محتوای بازی (این‌که در بازی چه اتفاقی خواهد افتاد؟) از کودک خود سؤال کنید.

- کودک خود را تشویق کنید تا با دوستانش نیز بازی کند یا سایر فعالیت‌ها، غیر از بازی‌های رایانه‌ای (بویژه فعالیت‌های اجتماعی) را انجام دهد.

عسل از تاول زدن جلوگیری می‌کند

عسل به علت داشتن گلوکز، تاثیر مهمی روی عضلات قلب دارد که باعث تحریک قلب، افزایش جریان خون در شریان‌های انشعابی و تنظیم فشار خون می‌شود.

 

دکتر معرفی عضو هیات علمی واحد کرج در «سمینار عسل و معجزات آن: رویکرد سلامتی، درمان و زیبایی» که توسط باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد کرج برگزار شد، با اشاره به رویکرد درمان با انواع عسل خاطرنشان کرد: عسل به عنوان دارو برای درمان امراض معده مانند زخم معده، ورم معده و روده موثر است و به علت داشتن آهن و منگنز به هضم غذا کمک کرده و ترشح شیره معده را به حالت طبیعی برمی‌گرداند. عسل دارای کنش دو جانبه بهم آمدن زخمهای خارجی و داخلی مانند زخم معده و کنش تقویت کننده دستگاه عصبی بدن است. همچنین از این ماده به عنوان تقویت کننده حافظه نیز یاد می‌شود.

 

وی همچنین به خواص دیگر عسل از جمله افزایش میزان آهن خون و شرکت در فرآیند تکثیر گلبولهای قرمز اشاره کرد و افزود: عسل دارای اثرات باکتری کش و باکتریولیتیک است و تاکنون رشد هیچ میکروبی در آن مشاهده نشده است. با مالیدن عسل به محل سوختگی، مانع رسیدن هوا به پوست شده و از شدت درد کاسته، از تاول زدن جلوگیری می‌کند.

 

عضو هیات علمی واحد کرج به افزایش رویکرد کشورهای جهان به فوائد عسل و تنوع محصول براساس کیفیت و خصوصیات مختلف از جمله رویکرد سلامتی و زیبایی با عسل و فرآورده های زنبور عسل و ژل رویال اشاره کردند. از دیگر معجزات عسل اثرات شفابخشی آن روی پوست، نرم شدن و جلوگیری از افتادگی پوست می‌باشد. عسل به علت خواص جذب آنی که دارد ترشحات پوستی را جذب و به بافت‌های پوششی غذا می‌رساند و ناهمواریهای آنرا صاف می‌نماید.

 

 ژل رویال موثر در کاهش فشارهای استرس زا و طول دوره بهبود بیماران

 

دکتر فرشینه عدل عضو هیات علمی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور نیز گفت: زنبورعسل با تولید فرآورده‌های متنوعی چون عسل، موم، بره موم، ژله شاهانه (ژل رویال)، زهر، ملکه، بچه کندو و نیز گرده افشانی محصولات باغی و زراعی، سهم بسزایی در افزایش کمی و کیفی محصولات کشاورزی و نیز تولید مواد اولیه صنایع گوناگون از جمله غذایی، آرایشی و بهداشتی، داروسازی و…دارد.

 

وی افزود: مصرف ژل رویال با توجه به ترکیبات غنی برای مصرف انسانها در بسیاری از موارد بالاخص ترمیم بافتها و سلولهای بدن، رفع انسداد عروقی، تامین انرژی بدن، تنظیمات هورمونی بدن، رشد فعالیت سیستم عصبی، کاهش فشارهای استرس زا و کاهش طول دوره بهبود بیماران و نیز به دلیل ویژگی آنتی اکسیدانی آن در کاهش میزان چربی خون، تثبیت فشار خون و کاهش خطر سکته‌های قلبی بدلیل تنظیم سیستم گردش خون کمک می‌کند.

 

نیما بختیاردانشجوی دکترای دامپزشکی واحد کرج نیز در سخنانی به مبحث نیش درمانی با زنبورعسل اشاره و اظهار کرد: زهر زنبورعسل بعنوان یکی از مهمترین تولیدات زنبورعسل با توجه به ترکیبات شیمیایی خاص خود در علوم پزشکی و داروسازی از کاربرد وسیعی برخوردار است.

 

بختیار در خاتمه به خواص بره موم زنبور عسل نیز اشاره کرد که براساس آن این ماده ضد باکتری، قارچ و انگل است که باعث افزایش ایمنی، کاهش پوسیدگی دندان، تسکین دردهای التهابی و بی‌حس کننده موضعی است.

منبع:www.omideiran. ir

 

آیا تغذیه می‌تواند باعث تقویت حافظه‌ شود؟

آیا تغذیه می‌تواند باعث تقویت حافظه‌ شود؟ اگر جواب‌تان مثبت است، درست حدس زده‌اید! تحقیقات متعدد نشان داده‌ که تغذیه صحیح و استفاده مناسب و متعادل از خوراکی‌های خاص، سبب تقویت حافظه و دور ماندن از بیماری‌هایی مانند آلزایمر می‌شود. مصرف مرتب بعضی خوراکی‌ها موجب افزایش قدرت یادگیری، تمرکز و سلامت مغز می‌شود. با خوراکی‌هایی که می‌توانند حافظه‌تان را تقویت کنند، آشنا شوید….

ماهی‌های چرب
غذاهای دریایی مثل ماهی آزاد، ساردین، تن و خال مخالی حاوی مقادیر فراوانی از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند که می‌توانند سبب افزایش قدرت، بهره‌وری و سالم ماندن مغز شوند. حدود ۴۰ درصد از اسیدهای چربی که در غشاهای مغز وجود دارند، DHA نامیده می‌شوند و DHA یکی از موادی است که به وفور در روغن ماهی موجود است. متخصصان اعتقاد دارند که وجود این ماده برای نقل و انتقال سیگنال‌های مختلف در مغز ضروری است. بر اساس تحقیقاتی که محققان دانشگاه تافت در سال ۲۰۰۶ انجام داده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند، افرادی که حداقل ۳ بار در هفته از ماهی‌های چرب حاوی امگا ۳ تغذیه می‌کنند، DHA خون بسیار بالاتری نسبت به سایر افراد دارند و خطر ابتلایشان به آلزایمر هم ۳۹ درصد کمتر از سایرین است.
سبزیجاتی با برگ سبز تیره
اسفناج، کاهو، کلم بروکلی و کلم دلمه‌ای از جمله سبزیجاتی هستند که سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هایی نظیر ویتامین C و کاروتنوییدها هستند یعنی همان آنتی‌اکسیدان‌هایی که برای حفظ سلامت قلب بسیار مفیدند. به طور کلی وظیفه اصلی آنتی‌اکسیدان‌ها در بدن، مبارزه با رادیکال‌های آزادی است که هدف‌شان تنها آسیب‌رساندن به سلول‌ها و اختلال در تقسیم انرژی در بدن است. سلول‌های مغز هم که وظیفه سوخت‌رسانی به کل بدن را دارند، از جمله آسیب‌‌پذیرترین سلول‌ها در برابر این ترکیبات زیانبار هستند، بنابراین وقتی که این مواد سمی به مغز هجوم می‌برند، آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که می‌توانند با آنها مبارزه کرده و از مغز محافظت کنند. بر اساس مطالعاتی که روی بیش از ۱۳ هزار خانم در دانشکده پزشکی ‌هاروارد انجام گرفت، پژوهشگران پی بردند که خانم‌هایی که حداقل ۴ وعده در روز از سبزیجات برگ سبز تیره استفاده می‌کنند، ۲ برابر کمتر از سایرین از زوال عقل و از کارافتادگی قدرت تمرکز رنج می‌برند. همچنین پژوهشگران ‌هاروارد، اعلام کرده‌اند که هر چه سبزی و میوه‌ها رنگی‌تر باشند، آنتی‌اکسیدان بیشتری هم دارند.
آووکادو و انواع مغز دانه‌ها
تمام این خوراکی‌ها حاوی یک آنتی‌اکسیدان‌ مهم دیگر به نام ویتامین E هستند. پژوهشگران می‌گویند کسانی که به مقدار مناسبی ویتامین E مصرف می‌کنند، ۶۷ درصد کمتر از سایرین به آلزایمر مبتلا می‌شوند. شما باید حداقل روزی ۱۵ میلی‌گرم ویتامین E به بدن‌تان برسانید و این میزان در ۵۵ گرم بادام به راحتی یافت می‌شود.
شکلات تلخ
شکلات تلخ (که حاوی حداقل ۷۰ درصد کاکائو باشد) سرشار از فلاونویید، یکی دیگر از آنتی‌اکسیدان‌های مفید برای بدن و به خصوص مغز است. شما می‌توانید با خوردن ۳۰ گرم شکلات تلخ در روز، قدرت تمرکزتان را افزایش دهید. خوراکی‌های دیگری هم که می‌توانند جای شکلات تلخ را در رژیم غذایی شما بگیرند شامل سیب، انگور، پیاز و چای هستند.
‌کاری
شاید جالب باشد که بدانید آمار فراموشی و فراموش‌کاری در بین هندی‌ها و تایلندی‌ها بسیار پایین است! می‌پرسید چرا؟ چون غذاهای‌شان همیشه پر است از ادویه ‌کاری. محققان هنوز نتوانسته‌اند به درستی بفهمند که چه واکنشی در مغز پس از مصرف کاری رخ می‌دهد که باعث کاهش احتمال ابتلا به آلزایمر می‌شود اما به همه افراد توصیه می‌کنند که با افزودن پودر کاری به غذاهای مختلف‌شان، شانس ابتلا به آلزایمر در میانسالی را در خود کاهش دهند.
آب
تمام سلول‌های بدن برای اینکه رشد خوب و مناسبی داشته باشند، به آب کافی نیاز دارند و سلول‌های مغز هم از این قضیه مستثنا نیستند. در حقیقت، یک‌سوم از حجم مغز از آب تشکیل شده است و بنابراین خوردن آب کافی در روز، به بهبود عملکرد مغز کمک می‌کند. بر اساس مطالعاتی هم که در دانشگاه اوهایو صورت گرفته، محققان اعلام کرده‌اند که کارکرد مغز افرادی که ذخیره مناسبی از آب در بدن‌شان دارند، نسبت به افرادی که به میزان لازم آب نمی‌نوشند، بهتر است. آنها همچنین گفته‌اند که نوشیدن حداقل ۶ تا ۸ لیوان آب در روز برای تمام افراد ضروری است و اگر این میزان تا ۱۲ لیوان افزایش یابد، کارایی مغز هم بیشتر می‌شود.
قهوه
همان‌طور که مصرف زیاد و بی‌رویه نوشیدنی‌های حاوی کافئین مانند قهوه، باعث اختلال در عملکرد مغز می‌شود، مصرف مناسب و به اندازه‌شان نیز می‌تواند قدرت تمرکز و کارایی مغز را بالا ببرد. بر اساس مطالعاتی که محققان فرانسوی در سال ۲۰۰۷ انجام داده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند که خانم‌های بالای ۶۵ ساله که ۳ فنجان در روز قهوه می‌خورند، قادر به حفظ کردن آدرس، شماره تلفن و لغت‌های بیشتری نسبت به آنهایی هستند که قهوه نمی‌خورند. آنها همچنین شانس ابتلای خانم‌های دوستدار قهوه به آلزایمر را ۳۰ درصد کمتر از سایرین دانسته‌اند. تنها هشداری هم که محققان در زمینه مصرف قهوه داده‌اند، این بوده است که افراد نباید بیش از ۴۰۰ میلی‌گرم (یعنی۳ فنجان) در روز قهوه بنوشند.

 

10 سوء تعبير از موفقيت

1- بعضي از مردم به خاطر گذشته‌شان، تحصيلاتشان و... موفق نيستند.
هيچ كس نمي‌تواند موفق باشد مگر بخواهد و سپس براي بدست آوردنش بكوشد.

2- افراد موفق اشتباه نمي‌كنند.
آن‌ها هم مثل ما اشتباه مي‌كنند فقط اشتباهشان را تكرار نمي‌كنند.

3- براي موفق شدن بايد 60 (70، 80، 90 و...) ساعت در هفته كار كرد.
موفقيت به «زياد» انجام دادن كاري ربط ندارد، بلكه بيشتر به «درست» انجام دادن آن ربط دارد.

4- فقط اگر قواعد خاصي را اجرا كنيم موفق مي‌شويم.
چه كسي قواعد را به وجود مي‌آورد؟ موقعيت‌ها متفاوتند. گاهي لازم است از قواعد خاصي پيروي كنيم و گاهي نيز بايد قواعد ساخته خودمان را بكار بنديم.

5- اگر كمك بگيريم، اين ديگر موفقيت نيست.
موفقيت به ندرت در تنهايي رخ مي‌دهد. آن‌هايي را كه به موفق شدن تو كمك مي‌كنند، شناسايي كن. تعدادشان كم نيست.

6- بايد خيلي شانس بياوريم تا موفق شويم.
بله، كمي بايد شانس آورد اما بيشتر به كار سخت، دانش و جديت احتياج است.

7- فقط اگر زياد پول درآوريم موفقيم.
پول يكي از نتايج موفقيت است، اما ضامن آن نيست.

8- بايد همه بدانند كه ما موفق هستيم.
شايد با بدست آوردن پول و شهرت بيشتر، افراد بيشتري از كارتان باخبر شوند. اما، حتي اگر شما تنها كسي باشيد كه از اين موضوع باخبريد، هنوز آدم موفقي هستيد.

9- موفقيت، يك هدف است.
موفقيت بعد از رسيدن به اهداف بدست مي‌آيد. وقتي مي‌گويي «مي‌خواهم آدم موفقي شوم» از شما سوال مي‌كنند: «در چه چيزي؟»

10- به محض اين‌كه موفق شويم، گرفتاري‌ها هم تمام مي‌شوند.
شايد فرد موفقي باشي، اما خدا كه نيستي. پستي و بلندي‌ها در پيش‌اند. از موفقيت امروزت لذت ببر، فردا روز ديگري است.

مطالب جالب و خواندنی و آموزنده

 

مردی چهار پسر داشت. آنها را به ترتیب به سراغ درخت گلابی ای فرستاد که در فاصله ای دور از خانه شان روییده بود:

پسر اول در زمستان، دومی در بهار، سومی در تابستان و پسر چهارم در پاییز به کنار درخت رفتند.

سپس پدر همه را فراخواند و از آنها خواست که بر اساس آنچه دیده بودند درخت را توصیف کنند .

پسر اول گفت: درخت زشتی بود، خمیده و در هم پیچیده.

پسر دوم گفت: نه.. درختی پوشیده از جوانه بود و پر از امید شکفتن.

پسر سوم گفت: نه.. درختی بود سرشار از شکوفه های زیبا و عطرآگین.. و باشکوهترین صحنه ای بود که تابه امروز دیده ام.

پسر چهارم گفت: نه!!! درخت بالغی بود پربار از میوه ها.. پر از زندگی و زایش!

مرد لبخندی زد و گفت: همه شما درست گفتید، اما هر یک از شما فقط یک فصل از زندگی درخت را دیده اید! شما نمیتوانید درباره یک درخت یا یک انسان براساس یک فصل قضاوت کنید: همه حاصل انچه هستند و لذت، شوق و عشقی که از زندگیشان برمی آید فقط در انتها نمایان میشود، وقتی همه فصلها آمده و رفته باشند!

اگر در ” زمستان” تسلیم شوید، امید شکوفایی ” بهار” ، زیبایی “تابستان” و باروری “پاییز” را از کف داده اید!

مبادا بگذاری درد و رنج یک فصل زیبایی و شادی تمام فصلهای دیگر را نابود کند!

زندگی را فقط با فصلهای دشوارش نبین ؛

در راههای سخت پایداری کن: لحظه های بهتر بالاخره از راه میرسند!

خواص سیر

بوي مشمئز كننده سير كه براي برخي از افراد زننده است، از طريق تنفس و حتي پوست بدن فرد پس از مصرف آن قابل حس است. به رغم اين، كارشناسان گياهان دارويي در سرتاسر جهان اين گياه را به عنوان يكي از مهمترين داروهاي گياهي تلقي مي كنند. اين گياه در ميان بسياري از فرهنگها در طول هزاران سال هم مصرف غذايي و هم مصرف دارويي داشته است. كارگران ساختماني كه اهرام مصر را مي ساختند براي مراقبت از خود در قبال بيماريها مقدار معتنابهي سير مصرف مي كردند. گوركنان اوايل قرن نوزدهم در فرانسه دم كرده سير خرد شده را به صورت عرق مصرف مي كردند تا ابتلاي آنها به طاعون را كه جان بسياري از انسانها را در اروپا تلف كرد، پيشگيري كند. در طول جنگ جهاني اول و دوم به سربازان سير داده مي شد، تا از بيماري قانقاريا پيشگيري شود.

معرفي گياه

سير يك گياه بومي آسياي ميانه است و امروزه در تمامي نقاط جهان يافت ميشود و نوعي گياه بادوام است كه طول آن به دو پا يا كمي بيشتر مي رسد. مهمترين بخش اين گياه كه مصرف دارويي و طبي دارد، هسته مركب آن است. هر هسته سير از 4 تا 20 دانه تشكيل شده است و وزن هر دانه به حدود يك گرم مي رسد.

نحوه مصرف
انسانها در طول ساليان متمادي از سير براي درمان و پيشگيري از سخت شدن رگها (آرتريواسكلروز)، فشارخون بالا، سرماخوردگيها، سرفه، بونشيت و ناراحتيهاي مجاري معده اي- روده اي و درد ناشي از قاعدگي استفاده كرده اند. تحقيقات پزشكي نشان داده است كه سير مي تواند بسياري از انواع باكتريها، برخي از ويروسها، عفونتهاي قارچي و حتي انگلهاي روده اي را از بين ببرد. سير همچنين يك ماده ضد اكسيد است و مي تواند سيستم ايمني بدن شما را بالا ببرد. سير حتي در پيشگيري از سرطان مؤثر است. ليكن سير، از نظر خواص و اثرات مطلوب خود روي سيستم ايمني قلب و عروق شهرت دارد. اين گياه در درمان و پيشگيري از كلسترول بالا، تري گليسريد بالا، تصلب شرايين و عفونتهاي تنفسي نظير سرماخوردگي و سرفه نيز مؤثر است.
مي توانيد سير را به شكل زير براي پيشگيي از ناراحتيهاي قلب و عروق و سرماخوردگي معمولي مصرف كنيد. كپسولهاي سير: روزانه 1000 تا 3000 ميلي گرم (دوز مصرفي كمتر براي پيشگيري و دوز مصرفي بيشتر براي معالجه و درمان).
روغن: روزانه سه بار به مقدار 0/03 تا 0/12 ميلي ليتر.
نكات احتياطي
از مصرف زياده از حد سير بنا به احتمال بروز دردمعده اجتناب ورزيد، اگر بيشتر با سير تازه يا خشك سروكار داشته باشيد، ممكن است به سوختگي پوست يا تحريكات پوستي مبتلا گرديد. اگر مي دانيد خون شما به كندي انعقاد پيدا مي كند، از مصرف درماني زياد آن پرهيز كنيد. اين مسأله در صورتي كه درصدد انجام عمل جراحي هستيد اهميت بيشتري پيدا مي كند. مصرف زيادي سير احتمال خونريزي در طول يا پس از عمل جراحي را افزايش مي دهد. اگر باردار يا شيرده هستيد، قبل از مصرف زياد سير با پزشك خود مشورت كنيد. مصرف كم سير اشكالي ندارد اما ميزان مصرفي بالا مي تواند سبب تحريك رحم و حتي سقط جنين شود.
تداخل هاي احتمالي
اگر داروهاي ضد انعقاد نظير آسپيرين مصرف مي كنيد، از مصرف زياد سير اعم از تازه يا فرآوري شده تجاري آن اجتناب ورزيد
تركيبات گياه

عنصر و تركيب اصلي فعال در سير، عنصر «آلين» است. آلين عنصر شيميايي بي بو از تيرة اسيد آمينه "سيستين" است. وقتي كه هسته هاي سير كوبيده ميشود، آلين موجود در آن به تركيب و ماده ديگري به نام آليسين تبديل ميشود. آليسين ماده فعالي است كه به سير ويژگي داشتن بو و بسياري از خواص درماني آنرا مي بخشد.

سير تازه حاوي 0/25 تا 1/15 درصد آلين است. كل ميزان مواد داراي گوگرد سير پس از كوبيده شدن سير به 25 تا 35 درصد آن مي رسد. آليسين خواص آنتي بيوتيكي به سير مي بخشد. آليسين همچنين از تشكيل كلسترول بيشتر جلوگيري مي كند. "آجون" ماده فعال مهم ديگري در سير است كه سبب پيشگيري از سخت شدن رگها و سكته مغزي ميشود.

اشكال موجود

فرآورده هاي حاصله از سير از سير كامل تازه، دانه هاي تازه يا خشك شده يا از روغن سير تهيه ميشود. اما ميزان آليسين موجود در فرآورده هاي تجاري بسته به نحوة تهيه آن يا درصد عناصر فعال در هسته هاي سير تازه فرق
مي كند. تمامي انواع سير به ميزان يكسان، عناصر فعال ندارند. فرآورده هاي چندين ساله تهيه شده از سير از طريق تخمير اين ماده گياهي حاصل ميشود. اينگونه فرآورده ها عاري از بوي مشمئز كننده است، اما فوايد سلامتي و بهداشتي زيادي ندارد. عمل تخمير، اغلب عناصر فعال موجود در سير را غيرفعال مي سازد، در نتيجه اين نكته حائز اهميت است كه عنوان كليه فرآورده هاي حاصل از اين گياه را به دقت بخوانيد. توصيه ميشود كه فرآورده هاي استاندارد آن مورد استفاده قرار گيرد تا اطمينان حاصل گردد كه غلظت خاصي از آليسين و ساير مواد فعال مصرف مي شوند

آشنايي با خواص زنجبيل
زنجبيل گياهي هندي و چيني است و مردم اين كشورها بيش از 4هزار سال است كه از اين گياه در پخت و پز استفاده مي‌كنند.


متخصصان طب هندي، زنجبيل را داروي جهاني مي‌نامند. قسمت مورد استفاده زنجبيل ساقه متورم شده زيرزميني آن است كه ريزوم نام دارد.
علت معجزه‌گر بودن اين گياه، اجزاي تشكيل‌دهنده آن است كه شامل نشاسته، رزين و اسانس‌هاست كه بوي خاصي به آن مي‌بخشد و به نظر مي‌رسد بيشتر ارزش درماني زنجبيل به علت تركيبات ادويه‌اي آن، يعني جينجرول‌هاست كه طعم تند و سوزاننده‌اي به اين گياه دارويي مي‌دهند.
زنجبيل
زنجبيل تازه، شربت زنجبيل و چاي زنجبيل در بدن توليد گرما مي‌كند و به اين وسيله مواد سمي را به صورت عرق از بدن خارج مي‌كند. اين گياه بهترين دارو براي درمان سرماخوردگي و گلودرد است. هنگامي كه حس كرديد دچار سرماخوردگي شده‌ايد، چند بار در روز چاي زنجبيل بنوشيد و اگر گلودرد داريد مي‌توانيد با اين چاي قرقره كنيد.
چاي زنجبيل هر چه بيشتر دم بكشد، طعمش تندتر مي‌شود؛ حتي مي‌توان آن را بعد از سرد شدن در يخچال گذاشت و مانند يك نوشابه سرد نوشيد ولي به اين نكته توجه كنيد كه اگر دچار سنگ صفرا هستيد از مصرف زنجبيل بپرهيزيد زيرا مصرف بيش از حد آن نيز مي‌تواند سبب گرمازدگي جزئي شود

نوروز باستان (میله گل سرخ(

از سالهای کهن بدینسو مردم افغانستان از روز اول سال (اول حمل یا فروردین)  تجلیل به عمل می آورند. دراین اواخیر نیز مجمع عمومى سازمان ملل(یونسکو) روز بين المللى «نوروز» راکه مطابق به بیست و یکم مارچ سال میلادی  میشود  به رسميت شناخته و این روز را در تقویم رسمی خویش گنجانیده است.

 رسم و رواج تجلیل از نوروز از زمان های بسیار قدیم یعنی دو هزار سال قبل از میلاد مسیح ودر زمان پادشاهان زردشتی جمشید و یما بدینسو نسل به نسل ادامه پیدا نموده است. 
در بعضی از متن های کهن از جمله شاهنامه فردوسی وتاریخ طبری ،جمشید ودربرخی دیگر از متن ها کیومرث به عنوان پایه گذار نوروز معرفی شده است.

در شاهنامه فردوسی آمده است که جمشید در حال گذشتن از آذربایجان، دستور داد تا در آنجا برای اوتختی بگذارند وخودش با تاجی زرین برروی تخت نشت بارسیدن نورخورشید به تاج زرین او جهان نورانی شد ومردم شادمانی کردند و آن روز را روز نوروز نامیدند.
برخی از روایت های تاریخی آغاز نوروز را به بابلیان،و زردشت که قدامت تاریخی 538 سال قبل از میلاد زمان حمله کوروش بزرگ به بابل بازتاب میدهند.
کوروش دوم بنیان گذار هخامنشیان نوروز را در سال 538 قبل از میلاد جشن ملی اعلام کرد که خانه تکانی از آیین های نوروزی است که در این آیین تمام خانه ووسایل آن در آستانه نوروز گردگری ، شستشو وتمیز می شوند.
سفره های نوروزی یکی از آیین های مشترک در مراسم نوروز در بین مردمی است که نوروز را جشن میگیرند در افغانستان سفره هفت سین، پختن سبزی چلو ، ماهی ، جلبی و سمنو(سمنک) هم از جمله روسوم وعنعنه مردم به شمار می رود .
در این سفره هفت میوه قرار می گیرد ازجمله کشمش سرخ و سبز، چارمغز، بادام ،پسته،زردآلوخشک وسنجد از جمله اجزای آن میباشد.

ناگفته نباید گذاشت که بنا به گفته پژوهشگران خلقت حضرت آدم (ع) و مبعوث شدن حضرت موسی (ع) و حضرت عیسی (ع) به پیغمبری ، و به خلافت رسیدن حضرت علی کرم الله وجه نیز در همین روز میباشد و همچنان حضرت سلیمان (ع) انگشتر خود را که قدرت و عظمت و یا معجزه شان در آن وابسته بود گم نموده بودند  نیز در همین روز دوباره پیدا نمودند.

شهر مزار شریف ولایت بلخ که در جنوب دریای آمو(جیحون ) قراردارد مردم و اهالی اطراف آن با برافراشتن (جنده ) مولاعلی (رض) با اشتراک هزاران نفر از این روز باستانی تجلیل بعمل می آورند. با برافراشته شدن (جنده ) مولا علی (رض) میله گل سرخ آغاز میگردد این جشن با شکوه مدت 40 روز ادامه پیدا میکند. مردم دسته دسته با خانواده های شان به زیارت مولاعلی کرم الله وجه و دیگر زیارت ها میروند و در دشت های پر گل، از گل لاله و باغ های درخشان میله گل سرخ را به فال نیک میگیرند.

در شهر شبرغان باغی است بنام (جنگل باغ ) که در پنج کیلومتری شمال غربی شهر در ساحه (400) جریب زمین در دوران حکومت ظاهر شاه احداث شده یک منطقه تفریحی برای شهروندان ولایت جوزجان میباشد به تفریح میروند. و این باغ از جلمه یکی از تفریح گاه  های پر طراوت ، سرسبز و قابل تماشا برای سیاحین میباشد.

سال نو و بهار نو را برای تک تک تان تبریک میگویم!

 

بنده از صمیم قلب حلول سال نو را برایتان تبریک گفته سال نو را سال پر برکت ، سرشار از شادی ها ، زیبا مثل گلها ، معطر مثل مشک ختن ، پرنشاط مثل بلبلان نغمه خوان ، جذاب مثل چمنزار ها خواهان بوده رخ تان را قرمز چون رخ لاله ، بخت تان را سفید مثل نسترن و روز هایتان را به زیبائی تمام گل ها آرزو دارم.

در اخیر از مالک کل و خالق دون عمرتان را دراز و زنده گی تان را پرطراوت مثل روز های بهاران استدعا میکنم.

دانستنیها

سوسكها سريعترين جانوران 6 پا ميباشند. با سرعت يك متر در ثانيه.

-خرگوشها و طوطي ها بدون نياز به چرخاندن سر خود قادرند پشت سر خود را ببينند.

-كرگدنها قادرند سريعتر از انسانها بدوند.

-هيچ پنگوئني در قطب شمال وجود ندارد.

-مادر و همسر گراهام بل مخترع تلفن هر دو ناشنوا بوده اند.

-كانادا يك واژه هندي به معني “روستاي بزرگ” ميباشد.

-10 درصد وزن بدن انسان (بدون آب) را باكتريها تشكيل ميدهند.

-11 درصد جمعيت جهان را چپ دستان تشكيل ميدهند.

-از هر 10 نفر، يك نفر در سراسر جهان در جزيره زندگي ميكند.

-98 درصد وزن آب از اكسيژن تشكيل يافته است.

-يك اسب در طول يك سال 7 برابر وزن بدن خود غذا مصرف ميكند.

-رشد دندانهاي سگ آبي هيچگاه متوقف نميگردد.

-قلب والها تنها 9 بار در دقيقه ميتپد.

-چيتا قادر است در حداكثر سرعت خود گامهايي به طول 8 متر بر دارد.

-شمپانزه ها قادرند مقابل آينه چهره خود را تشخيص دهند اما ميمونها نميتوانند.

-عمر سنجاقكها تنها 24 ساعت ميباشد.

-مدت زمان گردش سياره عطارد بدور خود دو برابر مدت زمان گردش آن بدور خورشيد ميباشد.

-روشنايي قرص كامل ماه 9 برابر هلال ماه ميباشد.

-يك خرس بالغ قادر است با سرعت يك اسب بدود.

-قلب يك جوجه تيغي در حالت عادي 190 بار در دقيقه ميزند كه در دوران خواب زمستاني به 20 بار در دقيقه كاهش مي يابد.

-اسبها قادرند در حالت ايستاده بخوابند.

-كانگروها قادرند 3 متر به سمت بالا و 8 متر به سمت جلو بپرند.

-قلب ميگو در سر آن واقع است.

-گونه اي از خرگوش قادر است 12 ساعت پس از تولد جفت گيري كند.

-يك كوه آتشفشان قادر است ذرات ريز و گردوغبار را تا ارتفاع 50 كيلوكتري به فضاي اطراف پرتاب كند.

-داركوب ها قادرند 20 بار در ثانيه به تنه درخت ضربه بزنند.

-سالانه 500 فيلم در امريكا و 800 فيلم در هند ساخته ميگردد.

-آدولف هيتلر گياهخوار بوده است.

-تمامي پستانداران به استثناي انسان و ميمون كور رنگ ميباشند.

-عمر تمساح بيش از 100 سال ميباشد.

-تمام قوهاي كشور انگليس جزو دارايي هاي ملكه انگليس ميباشند.

-موريانه ها قادرند تا 2 روز زير آب زنده بمانند.

-مزه سيب، پياز و سيب زميني يكسان ميباشد.و تنها بواسطه بوي آنهاست كه طعم هاي متفاوتي مي يابند.

-فيلها قادرند روزانه 60 گالن آب و 250 كيلو گرم يونجه مصرف كنند.

-جغدها قادر به حركت دادن چشمان خود در كاسه چشم نميباشند.

-80 درصد امواج مايكرو ويو تلفنهاي همراه بوسيله سر جذب ميگردد.

-قد فضانوردان هنگامي كه در فضا هستند 5 تا 7 سانتي متر بلنتر ميگردد.

-بلژيك تنها كشوري است كه فيلمهاي غير اخلاقي را سانسور نميكند.

-جليغه ضد گلوله، برف پاك كن شيشه خودرو و پرينتر ليزري همگي اختراعات زنان ميباشند.

-موز پر مصرف ترين ميوه كشور امريكا ميباشد.

-درتمام انسانهاي كره زمين 99.9 % شباهت ژنتيكي وجود دارد.

-98.5 % از ژنهاي انسان و شامپانزه يكسان ميباشند.

- قلب انسان بطور متوسط 100 هزار بار در سال ميتپد.

- لئوناردو داوينچي مخترع قيچي ميباشد.

-سطح شهر مكزيك سالانه 25 سانتي متر نشست ميكند.

-50 %جمعيت جهان هيچگاه در طول حيات خود از تلفن استفاده نكرده اند.

-در هر 5 ثانيه يك كامپيوتر در سطح جهان به ويروس آلوده ميگردد.

- ظروف پلاستيكي 50 هزار سال طول ميكشد تا در طبيعت شروع به تجزيه شدن كنند.

-اغلب مارها داراي 6 رديف دندان ميباشند.

-90% سم مارها از پروتئين تشكيل يافته است.

-هرگاه جمعيت كره زمين به 100 نفر كاهش يابد، 50 % پول جهان در دست 6 نفر قرار خواهد گرفت.

-موشهاي صحرايي سالانه 1/3 منابع و ذخاير غذايي جهان را نابود ميسازند.

-2/3 آدم رباييهاي جهان در كلمبيا به وقوع مي پيوندد.

- 2/3 اعدامهاي جهان در كشور چين بوقوع مي پيوندد.

-سرود اصلي كشور يونان متشكل از 158 بيت ميباشد.

-تمساح ها قادرند آرواره هاي خود را با نيروي 1300 كيلو گرم ببندند.

-يك گاو بطور متوسط سالانه 2 هزار و 300 گالن شير توليد ميكند.

-خورشيد از لحاظ وزن از 70% هيدروژن،28% هليوم،1.5% كربن+نيتروژن+اكسيژن و 0.5% عناصر ديگر تشكيل شده است.

-سگهاي شهري بطور متوسط 3 سال بيشتر از سگهاي روستايي عمر ميكنند.

-در امريكا سالانه 15 نفر بر اثر گاز گرفتگي توسط سگها جان خود را از دست ميدهند.

-70% فقراي جهان را زنان تشكيل ميدهند.

-نور خورشيد 8.5 دقيقه طول ميكشد تا به زمين برسد.

-خودروسازي بزرگترين صنعت در جهان ميباشد.

-در هر 2 هفته يك زبان در جهان منقرض ميگردد.

-ون گوگ در طول حيات خود تنها يكي از نقاشيهاي خود را بفروش رساند.

-گربه هاي خانگي 70% وقت خود را در خواب سپري ميكنند.

-پلنگها قادرند تا ارتفاع 5 متري به بالا بپرند.

-سم مارهاي قهوه اي استراليا تا حدي مهلك ميباشد كه 0.002 گرم از سم اين مارها ميتواند يك انسان را بكشد.

-اختراع پيچ گوشتي پيش از پيچ صورت گرفت.

 منبع:www.omideiran. i

سخنانی کوتاه از بزرگان جهان

حضرت على (ع) :
آنها كه به عهد خود وفا مى كنند برگزيده ترين مردم هستند.
افلاطون :
از شاعر نخواهيد خودش را شرح دهد، نمى تواند.
امرسون :
بيشترين تأثير افراد خوب زمانى احساس مى شود كه
از ميان ما رفته باشند.
امام على (ع) :
زود پاداش دادن، كمال بزرگوار است.
لورنس دورل :
تاريخ تكرار بى پايان خطاهاى زندگى است.
شكسپير :
سربر گريبان فرو بر، از دل خويش بپرس آنچه را كه مى داند.
اينشتين :
هيچ كس به خرد غايى نرسد، مگر آن را در خود جست وجو كند.
جين كاكتيو :
تاريخ حقيقتى است كه سرانجام به افسانه و افسانه دروغى است كه سرانجام به تاريخ مى پيوندد.
اف پى دانسى :
مى توانيد انسانى را به كسب دانش رهنمون كنيد، اما نمى توانيد او را وادار به انديشيدن كنيد.
جواهر نعل نهرو :
برگرداندن تصاوير آويخته بر ديوار، مسير تاريخ را دگرگون نمى كند.
بارونس استاكس :
آنچه را تا ديروز گناه مى خوانديم، امروز بيان شخصيت و احساسات خود مى ناميم.
بنيامين فرانكلين :
آنان كه آزادى را فداى امنيت مى كنند، نه شايستگى آزادى را دارند و نه لياقت امنيت را.
هلن كلر :
خوشبختى لذت مشتركى است كه حاصل يارى بى چشمداشت به ديگران است.
سانسكريت:
نيك زيستن امروز، ديروز را به خوابى شيرين و فردا را به رؤياى اميد بدل مى سازد.
اچ لاسكى :
نشانه مهارت، دانستن بيشترين ها در مورد كوچك ترين ها است.
بى پيماستر :
اولين گام در راه آگاهى، درك جهل است.
جبران خليل جبران :
خداوندا، نمى توانيم از تو چيزى بخواهيم كه تو نيازهاى ما را مى دانى، پيش از اينكه در ما پديدار شود.
يونگ :
فرهنگ رودخانه اى است به قدمت تاريخ.
لرد تنيسون :
راز خوشبختى در اين است كه بدانيد ديگران دليل خوشبختى شما هستند.
فردريش نيچه:
آدم هاي حقير،انسانهاي والا را ديوانه ميپندارند. چرا كه اين انسانها سرشت نامعقول تري داشته و به سمت چيزهاي استثنائي جذب ميشوند:چيزهايي كه هيچ جذابيتي براي بسياري از مردم ندارند

داستانک

دوست داشتن در مقابل استفاده کردن

زمانیکه مردی در حال پولیش کردن اتوموبیل جدیدش بود کودک 4 ساله اش  تکه سنگی را بداشت و  بر روی بدنه اتومبیل خطوطی را انداخت.
مرد آنچنان عصبانی شد که دست پسرش را در دست گرفت و چند بار محکم پشت دست او زد بدون انکه به دلیل خشم متوجه شده باشد که با آچار پسرش را تنبیه نموده
در بیمارستان به سبب شکستگی های فراوان چهار انشگت دست پسر قطع شد
وقتی که پسر چشمان اندوهناک پدرش را دید از او پرسید

"پدر کی انگشتهای من در خواهند آمد"
آن مرد آنقدر مغموم بود که هچی نتوانست بگوید به سمت اتوبیل برگشت وچندین باربا لگدبه آن زد
حیران و سرگردان از عمل خویش روبروی اتومبیل نشسته بود و به خطوطی که پسرش روی آن انداخته بود  نگاه می کرد . او نوشته بود " دوستت دارم پدر"
روز بعد آن مرد خودکشی کرد
خشم و عشق حد و مرزی ندارنددومی ( عشق) را انتخاب کنید تا زندکی دوست داشتنی داشته باشید و این را به یاد داشته باشیدکه اشیاء برای استفاد شدن و انسانها برای دوست داشتن می باشند
در حالیک امروزه از انسانها استفاده می شود و اشیاء دوست داشته می شوند.
همواره در ذهن داشته باشید که: اشیاء برای استفاد شدن و انسانها برای دوست داشتن می باشند
مراقب افکارتان باشید   که تبدیل به گفتارتان میشوند
مراقب گفتارتان باشید که تبدیل به رفتار تان می شود
مراقب رفتار تان باشیدکه تبدیل به عادت می شود
مراقب عادات خود باشیدشخصیت شما می شود
مراقب شخصیت خود باشیدکه سرنوشت شما می شود
خوشحالم که  دوستی این پیام را برای یاد آوری به من فرستاد
امیدوارم که روز خوبی داشته و  هر مشکلی که با آن روبرو هستید
آخرین روز آن باشد و تمام شود

یکی از بستگان خدا

شب کریسمس بود و هوا، سرد و برفی.
پسرک، در حالی‌که پاهای برهنه‌اش را روی برف جابه‌جا می‌کرد تا شاید سرمای برف‌های کف پیاده‌رو کم‌تر آزارش بدهد، صورتش را چسبانده بود به شیشه  سرد فروشگاه و به داخل نگاه می‌کرد.
در نگاهش چیزی موج می‌زد، انگاری که با نگاهش ، نداشته‌هاش رو از خدا طلب می‌کرد، انگاری با چشم‌هاش آرزو می‌کرد.
خانمی که قصد ورود به فروشگاه را داشت، کمی مکث کرد و نگاهی به پسرک که محو تماشا بود انداخت و بعد رفت داخل فروشگاه. چند دقیقه بعد....

در حالی‌که یک جفت کفش در دستانش بود بیرون آمد.
- آهای، آقا پسر!
پسرک برگشت و به سمت خانم رفت. چشمانش برق می‌زد وقتی آن خانم، کفش‌ها را به ‌او داد.پسرک  با چشم‌های خوشحالش و با صدای لرزان پرسید:
- شما خدا هستید؟
- نه پسرم، من تنها یکی از بندگان خدا هستم!
- آها، می‌دانستم که با خدا نسبتی دارید!
 خوشبخت ترین فرد کسی است که بیش از همه سعی کند دیگران را خوشبخت سازد.. اشو زرتشت

قصه برای اطفال

بقه ها در گودال

روزی یک گروه از بقه ها به خوشحالی به طرف جنگل روان بودند در این وقت ناگهان دو بقه در یک گودال عمیق افتیدند همه بقه های دیگر در اطراف گودال جمع شدند تا ببینند که چی کار را باید انجام دهند تا به دوست شان کمک نمایند.

زمانیکه آنها دیدن این گودال چقدر عمیق است، بقه ها توافق نمودند که نا امید کننده است و از بین رفتن این دو بقه در گودال بسیار کار خوب میباشد.

آن دو بقه نمی خواستند تا این سرنوشت وحشتناک را قبول نمایند و به تمام توانائی شان به خیز زدن آغاز نمودند. تعداد از بقه ها به گودال فریاد نمودند که این کار بی ثمر است و زمانیکه دو بقه در میان جنگل میرفت باید از دقت کار میگرفت. بقه های دیگر فریاد زدند که دو بقه از این کار منصرف شوند. اما این دو بقه سعی ورزیدند تا به خیز زدن شان ادامه دهند و بعداز تلاش چند ساعته دشوار خسته شدند. بالاخیره یکی از بقه ها نصیحت دوست اش را که بالای زمین قرارداشت پذیرفت. وی در پائین گودال افتاد و کشته شد.

مگر بقه دیگر با انرژی اندک که داشت به خیززدن ادامه داد گرچه وجودش را درد شدید گرفته و خسته شده بود. همراهان او به فریاد زدن به وی ادامه دادند تا سرنوشت اش را قبول کند و فقط بمیرد. بقه از خیزدن زیاد بسیار خسته شده بود بالاخیره با خیزبسیار بلندی وی از گودال برآمد.

جای تعجب است ، بقه های دیگر در اطراف اش جمع شدند تا آزادی اش را تجلیل نمایند.

آنها پرسیدند" زمانیکه ما به شما گفتیم که این کا ناممکن است چرا شما به خیززدن ادامه دادید؟

با مشاهده لب هایشان ، بقه خسته شده به ایشان اظهار داشت که او کر بود، و زمانیکه او حرکات و فریاد های شانرا میدید وی فکر نمود که آنها از او استقبال مینمایند. چیزی را که بطور تشویق و جرئت او درک نمود او را الهام داد تا علیه تمام مشکلات اش تلاش زیاد نمائید.

مفهوم قصه: کلمات تشویقی شما میتوان بعضی را مرتبه داد و با آنها در کارهای روزمره کمک نماید.

مطلب معلوماتی

نشریه علمي پاپ ساينس با رو به پايان گذاشتن سال 2009 ليستي از 100 نوآوري برتر سال را با معيارهايي متفاوت از معيارهاي رده بندي هاي ديگر نشريات اعلام کرد.

 

نشريه POP Science برندگان خود را به دسته هاي فناوري هاي خودرو ، هوا فضا ، رايانه ، مهندسي ، تجهيزات ، فناوري سبز ، بهداشت ، سرگرمي ، فناوري هاي خانگي ، باز آفريني و ايمني تقسيم بندي کرده است که هر يک از آنها در دسته خود يک برنده اصلي دارد.

در بخش فناوري هاي خودرو ، مرسدس S400 BlueHybrid به عنوان اولين خودروي جهان که باطري هاي ليتيومي را جايگزين باطري هاي نيکل-هيبريدي کرده است، رتبه اول را به دست آورده است.

تلسکوپ فضايي کپلر سازمان ناسا نيز در بخش هوانوردي و فضا رتبه اول را به دست آورده است. ماموريت اين تلسکوپ که در ماه مارچ به مدار پرتاب شده است يافتن سياره هاي شبه زميني است که احتمال کشف حيات در آن وجود داشته باشد. اين تلسکوپ در حال حاضر به صورت مداوم حدود 100 هزار ستاره را در فاصله 600 تا سه هزار سال نوري از زمين تحت نظر گرفته است.

در بخش رايانه نرم افزار WolframAlpha به دليل توانمندي اش در پاسخ گويي به سئوالات کاربران با ارائه لينکهاي اينترنتي که مي توانند پاسخ خود را در آن بيابند، به عنوان يکي از نوآوري هاي برتر سال 2009 انتخاب شده است.

بزرگترين ساختار شيشه اي مقاوم در برابر وزن در ميدان تايمز در بخش مهندسي توانسته است به يکي از برترين هاي نوآوري تبديل شود. اين ساختار توانسته است پلکان شيشه اي را بر روي سطح شيشه اي ديگر با ضخامت پنج سانتيمتر حفظ کند در ساخت اين سازه از صفحات پلاستيکي با مقاومت 100 برابر بيشتر از صفحات لمينتي و بستهايي با مقاومتي پنج بار بيشتر از چارچوبهاي چوبي به وجود آمده است.

در بخش تجهيزات دوربين دوست داشتني کانن EOS 5D Mark II که به عنوان اولين دوربين ديجيتال جهان که پرتره رسمي رئيس جمهور آمريکا را به ثبت رسانده نيز شناخته مي شود، رتبه اول تجهيزات نوآورانه را کسب کرده است. اين دوربين عکاسي با وضوح 21 مگاپيکسل از پنج حالت فيلمبرداري نيز برخوردار است و عکسها را در ابعادي مشابه فيلمهاي 35 ميليمتري نمايش مي دهد..

پودر Thiol-SAMMS به عنوان يکي از قدرتمند ترين مواد جاذب جيوه از مايعات به عنوان سبزترين نوآوري سال 2009 انتخاب شده است، اين پودر که هر يک از بلورهاي آن از مولکولهاي طراحي شده اسفنجي شکل براي جذب جيوه تشکيل شده است، نتيجه 15 سال مطالعه دانشمندان بوده و مي تواند 100 برابر هر جاذب ديگري به تصفيه آب از آلاينده ها بپردازد.

رتبه اول بخش بهداشت و درمان برترين نوآوري هاي سال 2009 نشريه پاپ ساينس به سيستمي پيچيده با نام سيستم درماني NeuroStar TMS اختصاص پيدا کرده است که براي درمان افسردگي حاد طراحي و ساخته شده است. استفاده از اين سيستم به آساني مسواک زدن بوده و با انتقال امواج الکترومغناطيسي به غشاي پيشين در مغز به درمان افسردگي بيماران مي پردازد اين بخش از مغز مسئوليت کنترل و تعديل خلقيات را در انسان به عهده دارد.

عنوان برترين نوآوري در بخش سرگرمي به يکي از محصولات شرکت مايکروسافت اختصاص پيدا کرده است. اين ابزار امکان انجام بازي هاي رايانه اي را بدون نياز به هيچ ابزار کنترلي امکان پذير مي کند. Project Natal بازي هاي Xbox 360 را نسبت به حرکات بدن حساس کرده و به اين شکل بازيکن مي تواند با حرکات کامل بدن خود، بازي را اداره کند.

چکش هاي بادي شرکت بوش که نسبت به ديگر تجهيزات مشابه از دقت و نيروي بالاتري برخوردار است، در بخش تجهيزات خانگي رتبه اول نوآوري در جهان را کسب کرده است ، اين ابزار نسبت به ابزارهاي مشابه 20 بار کوچکتر بوده و در عين حال 10 برابر قدرتمند تر است.

در بخش بازآفريني در نوآوري قايق سريع السير Sea-Doo GTX با سرعتي در حدود 100 کيلومتر بر ساعت و با قدرت موتوري برابر 260 اسب بخار در رتبه اول قرار گرفته است. ايمني بالا و سيستم منحصر به فرد کنترل اين قايق از عوامل اصلي برتري آن نسبت به ديگر تجهيزات اعلام شده است.

و در نهايت رتبه اول برترين نوآوري جهان در بخش ايمني به قدرتمند ترين کاغذ ديواري جهان اختصاص يافته است. کاغذ ديواري X-Flex نسلي جديد از کاغذ ديواري ها به شمار مي رود که در برابر انفجار، مواد شيميايي و ديگر فشارهاي محيطي بسيار مقاوم است. اين ابداع به منظور جلوگيري از ويران شدن ديوارها و سقف پناهگاه ها پس از انفجار و يا هر حادثه ديگري ابداع شده است.

منبع: www.irebooks. com

نوروز باستانی

هفت سين

هفت سين به معناي هفت قلم شيئي كه نام آن‌ها با حرف «س» (سين) آغاز مي‌شود، يكي از اجزاي اصلي آيين‌هاي سال نو است كه بيشينه‌ي افغانی ها و ايرانيان آن را برگزار مي‌كنند. اين اقلام سنتاً در سفره‌ي هفت سين چيده و به نمايش گذاشته مي‌شوند. اين سفره‌اي است كه هر خانواده‌اي بر روي زمين (يا بر روي ميز) در اتاقي كه معمولاً به ميهمانان گرامي اختصاص داده شده مي‌گسترد و اين اقلام بر روي آن قرار داده مي‌شود: در بالاي سفره (در دورترين فاصله از در) آينه‌اي گذاشته مي‌شود، كه در دو طرف آن شمع‌دان‌هايي داراي شمع نهاده شده (سنتاً مطابق با شمار فرزندان خانواده)، در پايين آن نسخه‌اي از قرآن (از شاهنامه يا ديوان حافظ نيز استفاده مي‌شود)، تُنگي كه معمولاً حاوي يك ماهي لايي (بسياري از خانواده‌ها يك كوزه آب باران را كه قبلاً جمع آوري شده و/ يا كاسه آبي كه حاوي برگ سبز انار، نارنج، يا شمشاد است نيز مي‌افزايند)، ظرف‌هاي حاوي شير، گلاب، عسل، شكر، و (1، 3، 5 يا 7 عدد) تخم مرغ رنگ‌آميزي شده گذاشته مي‌شود. مركز سفره عموماً با گل‌داني از انواع گل‌ها، معمولاً سنبل و شاخه‌هاي بيدمشك فروگرفته مي‌شود. كنار آن، سبزه و دست‌كم شش قلم ديگر كه با حرف سين آغاز مي‌شوند (تشريح شده در زير)، ظرفي حاوي ميوه (سنتاً سيب، پرتقال، انار، و به)، چند نوع نان (اغلب شيرين)، ماست و پنير تازه، شيريني‌هاي گوناگون، آجيل (مخلوط خشك و بو داده شده‌ي تخم‌هاي نخودچي، خربزه، گندم برشته، برنجك، و فندق و گردو، كه همگي با كشمش آميخته ‌شده‌اند) قرار داده مي‌شود

شیطان ونمازگذار

مردی صبح زود از خواب بیدار شد تا نمازش را در خانه خدا (مسجد) بخواند.

لباس پوشید و راهی خانه خدا شد.

در راه به مسجد، مرد زمین خورد و لباسهایش کثیف شد. او بلند شد،

خودش را پاک کرد و به خانه برگشت.

مرد لباسهایش را عوض کرد و دوباره راهی خانه خدا شد. در راه به مسجد و

در همان نقطه مجدداً زمین خورد!

او دوباره بلند شد، خودش را پاک کرد و به خانه برگشت. یک بار دیگر لباسهایش

را عوض کرد و راهی خانه خدا شد.

در راه به مسجد، با مردی که چراغ در دست داشت برخورد کرد و نامش را پرسید.

مرد پاسخ داد: (( من دیدم شما در راه به مسجد دو بار به زمین افتادید.))،

از این رو چراغ آوردم تا بتوانم راهتان را روشن کنم.

مرد اول از او بطور فراوان تشکر می کند و هر دو راهشان را به طرف مسجد

ادامه می دهند. همین که به مسجد رسیدند، مرد اول از مرد چراغ بدست

در خواست می کند تا به مسجد وارد شود و با او نماز بخواند.

مرد دوم از رفتن به داخل مسجد خودداری می کند.

مرد اول درخواستش را دوبار دیگر تکرار می کند و مجدداً همان جواب را می شنود.

مرد اول سوال می کند که چرا او نمی خواهد وارد مسجد شود و نماز بخواند.

مرد دوم پاسخ داد: ((من شیطان هستم.)) مرد اول با شنیدن این جواب جا خورد.

شیطان در ادامه توضیح می دهد:

((من شما را در راه به مسجد دیدم و این من بودم که باعث زمین خوردن شما شدم.))

وقتی شما به خانه رفتید، خودتان را تمیز کردید و به راهمان به مسجد برگشتید،

خدا همه گناهان شما را بخشید. من برای بار دوم باعث زمین خوردن شما شدم

و حتی آن هم شما را تشویق به ماندن در خانه نکرد، بلکه بیشتر به راه مسجد برگشتید.

به خاطر آن، خدا همه گناهان افراد خانواده ات را بخشید. من ترسیدم که اگر یک بار دیگر

باعث زمین خوردن شما بشوم، آنگاه خدا گناهان افراد دهکده تان را خواهد بخشید.

بنا براین، من سالم رسیدن شما را به خانه خدا (مسجد) مطمئن ساختم.

داستان:

کار خیری را که قصد دارید انجام دهید به تعویق نیاندازید. زیرا هرگز نمی دانید

چقدر اجر و پاداش ممکن است ازمواجه با سختی های در حین تلاش به انجام کار خیر

دریافت کنید. پارسائی شما می تواند خانواده و قوم تان را بطور کلی نجات بخشد.

این کار را انجام دهید و پیروزی خدا را ببینید.

طناب
داستان درباره ی یک کوهنورد است که می خواست از بلندترین کوه ها بالا برود.اوپس از سال ها اماده سازی ماجراجویی خود را اغاز کرد.
ولی از انجا که افتخار کار را فقط برای خود می خواست تصمیم گرفت به تنهایی از کوه بالا برود.شب ،بلندی های کوه را در برگرفته
بود و مرد هیچ چیز را نمی دید. همه چیز سیاه بود اصلا دید نداشت ابر روی ماه و ستاره ها را پوشانده بود
همان طور که از کوه بالا می رفت پایش لیز خورد.در حالا که به سرعت سقوط می کرداز کوه پرت شد..در حال سقوط فقط لکه های سیاهی مقابل
چشمانش می دیدو احساس وحشتناک مکیده شدن به وسیله ی قوه جاذبه او را در خود می گرفت.
همچنان سقوط می کرد ، در ان لحظات تمام رویداد های خوب و بد زندگییش به یادش امد.اکنون فکر می کرد مرگ چقدر به وی نزدیک است.
ناگهان احساس کرد طناب دور کمرش محکم شدودر میان اسمان و زمین معلق ماند.در این لحظه سکون چاره ای برایش نماند جز انکه فریاد بزند
خدایا کمکم کن
ناگهان صدای پرطنینی از اسمان شنیده شد:
چه می خواهی.
-ای خدا نجاتم بده
واقعا باور داری که می توانم نجاتت دهم
-البته که باور دارم
اگر باور داری طنابی که به دور کمرت بسته است پاره کن
یک لحظه سکوت....ومرد تصمیم گرفت با تمام نیرو طناب را بچسبد.
گروه نجات می گویند که روز بعد یک کوهنورد یخ زده را مرده پیدا کردند.بدنش از طناب اویزان بود وبادستهایش محکم طناب را گرفته بود در حالی که او فقط یک متر از زمین فاصله داشت.

مورچه

یک مورچه ای بود در ولایت غربت که روزها
می رفت به صحرا و گندم و جو جمع می کرد برای زمستان. یک روز که رفته بود برای جمع
کردن غله، یک دانه گندم پیدا کرد و به نیش کشید و حرکت کرد به طرف لانه اش. ناگهان باد
وزید و دانه گندم را از دست و دهان مورچه گرفت و با خودش برد. مورچه به باد گفت:«ای
باد تو چقدر زور داری» باد گفت : « پدر آمرزیده، من اگر زور داشتم که برج های بالای
شهر، راهم را سد نمی کردند». مورچه گفت : «ای برج های بالای شهر، شماها چقدر
دارید.»برج ها گفتند: « ما اگر زور داشتیم که نیازی به مجوز شهردار نداشتیم.» مورچه
گفت:« ای شهردار تو چقدر زور داری.» شهردار گفت:« من اگر زور داشتم که قوه قضاییه
مرا دستگیر نمی کرد.» مورچه گفت:« ای قوه قضاییه تو چقدر زور داری.» قوه قضاییه
گفت:« من اگر زور داشتم بعضی جراید از من انتقاد نمی کردند.» مورچه گفت:« ای جراید
شما چقدر زور دارید.» جراید گفتند:« اگر ما زور داشتیم که کاغذمان گیر وزارت ارشاد
نبود.» مورچه گفت: «ای وزیر ارشاد تو چقدر زور داری.» وزیر ارشاد گفت:« اگر من زور
داشتم که محتاج رای اعتماد نمایندگان مجلس نبودم.» مورچه گفت: « ای نمایندگان شماها چقدر زور دارید.» نمایندگان گفتند:« ما اگر زور داشتیم که نیازمند رای مردم نبودیم.» مورچه گفت: «ای مردم شما چقدر زور دارید.» مردم گفتند:« ما اگر زور داشتیم بقال به ما جنس نسیه نمی داد.» بقال گفت: « من اگه زور داشتم آفتاب ماست های مرا نمی ترشاند » مورچه گفت:«ای آفتاب تو چقدر زور داری» آفتاب گفت : « من اگه زور داشتم دختر کدخدا نمی گفت که تو در نیا من در آمدم» مورچه گفت:« ای دختر کدخدا تو چقدر زور داری» دختر کدخدا گفت:« من اگه زور داشتم که زن کشاورز نمی شدم» مورچه گفت:« ای کشاورز تو چقدر زور داری» کشاورز گفت:« من اگه زور داشتم که از ترس تو گندم هایم را توی انبار قایم نمی کردم»
مورچه یک کمی رفت توی فکر. بعد نگاهی به بازوهایش کرد،سینه اش را داد جلو و رفت به
مزرعه. گوش باد را گرفت و پرتش کرد پشت کوه قاف ! بعد هم دانه گندم اش را برداشت و
برد به لانه اش!

چقدر خوب است که خودمان را دست کم نگیریم

 

اینترنت در انتظار 5 رویداد اثر گذار

40 سال از ابداع اینترنت می گذرد و این شبکه جهانی امروز در شرایطی به سر می برد که گویا زیر بار هجوم های گسترده سایبر و افزایش روزافزون محتواهای چند رسانه ای و کاربردهای همراه جدید کمرش در حال خم شدن است. اینکه آینده اینترنت با انبوهی از این محتواها به کجا ختم خواهد شد و چگونه رقم خواهد خورد، بحثی است که از همان زمان پیدایش فکر دانشمندان را به خود مشغول کرده و باعث شده که هر کسی از جنبه ای به پیش بینی وضعیت اینترنت در آینده بپردازد. اما با ورود به دهه دوم دیجیتال، کارشناسان وب سایت pc world به پیش بینی رویدادهای اینترنت، پرداخته اند و 10 پیش بینی در دنیای اینترنت که بیش تر از همه به واقعیت نزدیکند را فهرست کرده اند که در زیر می خوانید:

 

1- اتصال بیش تر جهان به اینترنت بنابر آمار دنیای اینترنت، هم اکنون جمعیت آنلاین جهان حدود 7/1 میلیارد نفر است که این میزان در مقایسه با جمعیت کل جهان یعنی 7/6 میلیارد نفر، رقم اندکی است. در این شکی نیست که تا سال 2020 افراد بیش تری در سرتاسر جهان به اینترنت وصل خواهند شد. بنیاد ملی علوم آمریکا نیز پیش بینی کرده که تا سال 2020 جمعیت آنلاین دنیا به 5 میلیارد نفر خواهد رسید و به همین نسبت نیز شاخص های دیگر جهانی در این زمینه تغییر کرده و معماری اینترنت را شکل خواهند داد.

2- توزیع یکنواخت جغرافیایی اینترنت در حال حاضر تناسبی میان ضریب نفوذ اینترنت در کشورهای مختلف جهان وجود ندارد. ضریب نفوذ اینترنت در آمریکای شمالی 2/74 درصد به عنوان بیش ترین و در آفریقا 8/6 درصد به عنوان کم ترین ضریب نفوذ مورد بحث است. این میزان در آسیا حدود 4/19 درصد و در خاورمیانه 3/28 درصد است. این ارقام نشان می دهد که تا سال 2020 توزیع جغرافیایی اینترنت یکنواخت تر شده و این شبکه جهانی از زبان های دیگری به غیر از انگلیسی پشتیبانی خواهد کرد.

3- اینترنت، شبکه ای از ابزار غیر کامپیوتری از آنجا که روز به روز ابزار بیش تری طراحی و وارد بازار می شود که قابلیت اتصال به اینترنت را دارند، پیش بینی می شود که شبکه ابزارهایی به غیر از کامپیوتر وارد شبکه جهانی اینترنت شود. بر اساس گزارش ها امروزه اینترنت 575 میلیون کامپیوتر را میزبانی می کند، اما بنیاد ملی علوم(nfs) پیش بینی می کند که تا چند سال آینده، به غیر از کامپیوتر، میلیاردها حسگر که در ساختمان ها و پل های مختلف نصب خواهد شد، به اینترنت متصل شوند تا از این طریق مسایلی چون مسایل امنیتی و میزان مصرف برق در خانه ها و مکان های دیگر مورد نظارت قرار گیرد. بنابراین پیش بینی ها، انتظار می رود که تعداد حسگرهای متصل به اینترنت از تعداد کل مردم جهان پیشی بگیرد.

4- مصرف اطلاعات با سرعت اگزابایت محققان با افزایش سریع میزان مصرف و رد و بدل اطلاعات در اینترنت- به ویژه تصاویر و عکس های با کیفیت تصویر بالا- اصطلاح “جریان اگزایی”(10 به توان 18 بایت) را وارد مفاهیم جدید فناوری اطلاعات و ارتباطات کرده اند. شرکت سیسکو تخمین می زند که ترافیک اینترنت جهانی تا سال 2012 به 44 اگزابایت در ماه خواهد رسید که این میزان دو برابر سرعت کنونی است. علاوه بر این در آینده شرکت هایی نظیر گوگل هستند که باید محتوای آنلاین ارایه دهند، نه isp های بزرگ و رده بالا. این امر در واقع معماری اینترنت را دگرگون کرده و آن را از یک شبکه ترابری به شبکه محتوا محور تبدیل خواهد کرد.

5- افزایش مشترکان اینترنت بی سیم بر اساس گزارش مرکز تحقیقاتی اینفورما، تعداد مشترکان پهن باند همراه در حال انفجار است، تا حدی که تعداد آنها در فصل دوم سال 2009 از مرز 257 میلیون گذشته است. افزایش 85 درصدی سال به سال تعداد مشترکان تلفن همراه، ضرورت پیدایش و یا نصب زیرساخت های نسل سوم، وایمکس و فناوری های شبکه داده سریع تر را نشان می دهد. هم اکنون آسیا، بیش ترین تعداد مشترکان پهن باند بی سیم را دارد، اما سرعت این رشد در آمریکای لاتین بیش تر است. به هر حال اینفورما پیش بینی می کند که تا سال 2014 حدود 5/2 میلیارد نفر در سرتاسر جهان به پهن باند همراه متصل خواهند شد.

چیستان

 

1- آن چیست که یکی است و همیشه با تو است؟
2 - عجایب جنگل بی پایه دیدم، عجایب چادر بی سایه دیدم،

بدیدم صنعت پروردگارم، دوتا سوداگر بی مایه دیدم.

3- عجایب صنعتی دیدم در این دشت، درخت پرگلی بی سایه میگشت؟

4- آن چیست که از میان آب می گذرد، ولی خیس نمی شود؟
5- آن چیست که نمیتوانید ببینیدش، یا بچشیدش، یا با دستتان لمسش بکنید، ولی برای همه تان لازم است و همه جا هست؟

6 - آن جسم عجب چیست که بر چرخ پدید است

گه پرده ماه است و گهی حاجب شید است؟

7- نه دست دارد، نه پا دارد، از همه جا خبر دارد!

8- آن چیست که تا آسمان نگرید، اشکش روان نمی شود؟
9- آن چیست که نه دست دارد و نه پا، در همه جای زمین است و نمی رود به هیچ جا؟
10- آن چیست که نه دست دارد، نه پا، نه استخوان دارد، نه گوشت، ولی همیشه راه میرود و و هیچ وقت هم خسته نمی شود؟

11- آن چیست که خودش آب، دُشمنش آب؟
12- آن کدام دوبرادرند که در زیر یک کوه زندگی میکنند،و هیچ وقت خانه یکدیگر را نمی بینند؟

13- آن کدام شب تاریک است که در میان روز دیده میشود؟

14- این سر کوه، اَرّه اَرّه آن سر کوه، اَرّه اَرّه میان کوه، گوشت بره!

 

پاسخها


 1- خدا

 2- آسمان و خورشید و ماه

 3- آسمان پرستاره

4- نور

5- هوا

 6- ابر

7- باد

8- باران

9- خاک

10- آب جوی و رود

11- یخ

12- چشمها

13- سیاهی چشم

14- دندانها و زبان

 

آشنایی مقدمانی با ویژگی‌های جغرافیایی و انسانی هندوستان

نام رسمی: جمهوری هند
پایتخت: دهلی نو (new delhi)
واحد پول: روپیه هند
تاریخ استقلال: 15/8/1947 از انگلستان
مساحت: 3165596 کیلومترمربع هفتمین کور جهان
جمعیت: 1047671000 نفر در سال 2002 دومین کشور جهان
نوع حکومت: جمهوری چند حزبی فدرال با دو مجلس قانونگذاری
رییس حکومت: نخست وزیر آتال بیهاری واجپایی از سال 1998
نژاد (1991): 5/27% هندی و 2/8% بنگالی و 8/7%  تلوگو و 4/7% ماراتی و1/49% سایر
دین (2000): 7/73% هندو و 12% مسلمان و 6% مسیحی و2/8% سایر
زبان: هندی (زبان رسمی: انگلیسی)
شهرهای مهم (2001): بمبئی (11914398) دهلی (9817439) کلکته (4580544) بنگلور (4292223) نفر  موقعیت جغرافیایی: کشوری در آسیای جنوبی و هم‌مرز با خلیج بنگال و بین کشورهای برمه وپاکستان.
آب و هوا: هند کشوری با آب و هوای شبه قاره‌ای است و در عین حال به خا طر وسعت زیاد این کشور دارای چهار فصل می‌باشد.

آداب و رسوم: هند کشوری است با هزاران سنت وآداب و رسوم منحصر بفرد از جمله انواع مراسم سنتی و جشن‌ها و آیین‌ها و اعیاد و تعطیلات که دارای تقویم خاص هستند. براساس سال قمری مهمترین اعیاد در هند جشن دیوالی است. از دیگر مراسم هندیان جشن روشنایی است که قریب به 8 میلیون هندی لامپ‌های کوچک و بزرگی را در این شب روشن می‌نمایند. از دیگر مراسم هندیان آیین دویسرا در اولین روز ماه هندی (آشوین) که در آن مردم انواع رنگ‌ها را بر سر و صورت خود و دیگران می‌پاشند که در اصل با اینکار فصل تابستان را آغاز می‌نمایند.
جاذبه‌های توریستی و مناطق دیدنی: از جاذبه‌های توریستی هند می‌توان از قلعه‌های سرخ‌رنگ دهلی و آگرا یادگار امپراطوران مغول و کاخ‌های مایسور و جیپور و معابد مطبق کلکته وکاخ‌های مهاراجه و بنای تاریخی و بی نظیر مرمرین تاج محل وجزیره زیبای گوآ نام برد.

ازدواج در آیین هندو
ازدواج دو خانواده و نه فقط دو فرد. در"سيخ فيت"(sikh faith) در شرق هند برخي ازدواج‌ها از قبل تعيين‌شده و برخي بر اساس عشق و علاقه است. وقتي دو نفر خواهان ازدواج با هم هستند اين بدين‌معنا است كه دو خانواده با هم ازدواج مي‌كنند ونه فقط آن دو فرد. عروس نيز طبق سنت قرمز مي‌پوشد (سفيد در فرهنگ هند بيانگر مرگ است) و داماد كت كرم‌رنگي را كه "اتچكين"ناميده مي‌شود همراه با عمامه قرمزرنگي مي‌پوشد.
پدر دختر، عروس و داماد را از طريق قراردادن يك گوشه از لباس عروس در دستان داماد به يك ديگر منتقل مي‌كند.
داماد چهار مرتبه با كمك برادران عروس و سه عمو‌ها عروس را به دور كتاب مقدس مي‌چرخاند. بعد از اتمام چهارمرتبه چرخش آن دو زن و شوهر محسوب مي‌شوند. كشيش را يا دعاي خيرشان را نثار آن دو مي‌كند و بعد به زوج نصيحت مي‌كنند كه چگونه زندگي كنند و چگونه در زندگي جديد مشتركشان عشق بورزند. اين زوج دو بدن با يك روح هستند.
در هند سنت‌های ازدواج متفاوتی وجود دارد و در نواحی مختلف هند سنت‌های متفاوتی وجود دارد و با این حال در تمام نواحی ازدواج عمل بزرگی در زندگی هر فرد در هر مکان و با هر سنتی می‌باشد.
ازدواج در هند تنها ایجاد ارتباط بین دختر و پسر نیست بلکه ایجاد ارتباط دو خانواده با یکدیگر می‌باشد و معمولاً خانواده‌ها که با هم وصلت می‌کنند در یک قشر قرار دارند و یکی از شرایط ازدواج جهاز است که خانواده‌ها برای آن بر سر گفتگو می‌نشینند و از دیگر شرایط ازدواج مشاوره با اخترشناسی است که از طریق آن متوجه شوند این دختر و پسر در زندگی زناشویی خود توافق دارند و در صورت مثبت بودن روز ازدواج هم به همین منوال تعیین می‌شود.
در ازدواج‌های مذهبی هند دعای خیر پدر و مادر و رضایت آنها بسیار مهم است و خانواده دختر است که وعده غذایی شب عروسی را تدارک می‌بینند و مهمان‌ها را دعوت می‌کنند.
گرچه در مورد اعتقاد به سنت ازدواج و رسومات آن، نظرات گوناگونی در هند وجود دارد، اما نهاد ازدواج در میان تمامی هندوها و سایر ادیان از درجه اهمیت واحدی برخوردار است و در همین ارتباط ازدواج در اکثر متون مذهبی هند به مثابه یک فریضه مذهبی آمده است.
متون مذهبی «وداها»، «حماسه‏ها»، «یورانا» و همچنین متون مذهبی «بودائیسم» و«جِینیسم» ازدواج را یک فریضه مذهبی قلمداد می‏کنند. ازدواج که در لغت هندو «ویواه» خوانده می‏شود، به عنوان یک وظیفه اساسی برای هر «هندو» محسوب می‏گردد. بر اساس اعتقادات مذهب هندوئیسم، هر انسان بایستی پنج قربانی بزرگ انجام بدهد. انجام این پنج قربانی تنها زمانی ممکن است که فرد ازدواج کرده باشد. بنابراین زن یا مرد تا زمانی که ازدواج نکرده باشد نمی‏تواند این پنج فرض بزرگ را انجام دهد. زندگی مشترکی که زن و مرد تشکیل می‏دهند در هندوئیسم، «گرهیاستا» خوانده می‏شود و پنج قربانی مذکور تقدیم به خالق هستی «براهما» خدایان هندو، اجداد، عناصر و همنوعان می‏گردد.
بنابراین دختر و پسر هر دو، جایگاه خاصی در مذهب هندوئیسم دارند. هندوها برای تولد فرزند پسر، اهمیت ویژه‏ای قائل‏اند، زیرا معتقدند که تولد فرزند پسر منجر به رستگاری یا آزادی می‏شود. بر اساس اعتقادات هندوئیسم، زنان خلق شده‏اند که وظیفه مادری را به عهده بگیرند و مردان آفریده شده‏اند که بتوانند پدر شوند. ازدواج در هندوئیسم از لحاظ نظری یکی از مراسم مذهبی چندگانه مبنی بر «اهدای بدن» یا «قربانی بدن» است که زن و مرد هندو بایستی در یک مقطع از زندگی‏شان آن را انجام دهند.
بر اساس اعتقادات مذهب هندوئیسم، باید دختر را به محض رسیدن به سن مناسب برای ازدواج به خانه بخت فرستاد و اگر پدر و یا قیم دختری که به سن ازدواج رسیده، تا سه سال پس از این مقطع او را به خانه بخت نفرستد، گناه بزرگی مرتکب شده است و در همین حال اگر والدین، دختر را در این مدت به خانه بخت نفرستند، دختر آزاد است که زوج خود را به دلخواه خود انتخاب کرده و با او ازدواج کند.
گرچه سن ازدواج در مناطق شهری هند رو به افزایش است، اما ازدواج کودکان و ازدواج در سنین پایین‏تر هنوز هم در روستاهای هند مرسوم است. سنین ازدواج در هند از نوزاد 6 ماهه شروع می‏شود و تا سنین بالا ادامه می‏یابد. هم‏اکنون در بسیاری از مناطق روستایی هند، نوزادان کوچک دختر و پسر را با برگزاری مراسم مذهبی همانند سایر مراسم ازدواج به عقد یکدیگر در می‏آورند و سپس نوزاد دختر به خانه شوهرش یعنی منزل پدر پسر خواهد رفت و در حقیقت مابقی عمر را تا رسیدن به بلوغ جسمی و عقلی در آنجا خواهد گذراند. هدف این نوع ازدواج که بیشتر در ایالتهای راجستان و مناطق جنوبی هند رواج دارد، وابسته کردن دختر و پسر به زندگی مشترک از ابتدای دوران کودکی است. 

 سن ازدواج در میان گروهها و مذاهب مختلف در هند متفاوت است و این کشور پایین‏ترین معدل سنی ازدواج را چه در میان دختران و چه در میان پسران در جهان دارا است.
در میان طبقات مختلف مذهبی در هند، به ترتیب دختران «طبقه نجس» یا هاریجان، براهمان (طبقات روحانی هندو) کساتریا (طبقات رزمی)، مر و ویشا (طبقات کشاورز) پایین‏ترین سن ازدواج را دارند.
قانون اساسی هند در بخش ازدواج هندوها که در سال 1334 به تصویب رسید، حداقل سن ازدواج برای زنان را 15 سال و برای مردان 18 سال تعیین کرده است، اما عملاً این قانون در همه جا به اجرا در نمی‏آید.
بهترین و پسندیده‏ترین نوع ازدواج، هدیه‌کردن عروس به داماد است. هندوئیسم برای ازدواج بین زوجین شرایطی قايل است. از جمله یک مرد هنگامی می‏تواند ازدواج نماید که شرایط دوران تعلیم و مطالعه متون مذهبی هندو را پشت سر گذاشته باشد. مطالعه متون مذهبی بایستی طبق دستور انجام گیرد و در دوران مطالعه نیز، متعلم بایستی مسایلی را که هندوئیسم تعیین کرده است رعایت نماید. متون مذهبی «ودا» متشکل از سه نسخه است و متعلم بایستی حداقل یکی از آنان را مطالعه کند تا بتواند ازدواج کند. متون مذهبی هندو تاکید دارند که مرد و زن بایستی در دوران قبل از ازدواج از عزت نفس و اتکاء به نفس برخوردار باشند. این متون همچنین تأکید می‏نمایند که مرد و زن نبایستی قبل از ازدواج رابطه جنسی داشته باشند. تا قبل از تصویب «قانون ازدواج هندوها» در سال 1334، از لحاظ اعتقادی، هر هندو می‏توانست تعداد زیادی زوجه اختیار نماید. تا این زمان در طبقه تاجر، طبقه رزمنده و یا افراد ثروتمند و قدرتمند چند زوجه‏ای نیز دیده می‏شد. اما در میان طبقات روحانی و رهبران عمدتاً یک‏زوجه‏ای مرسوم بود.
 
خواستگاری
قرار گرفتن مرد به عنوان محور و همچنین وجود فشار ناشی از تهیه جهیزیه که ریشه در فقر اقتصادی مردم هند دارد، عملاً موجب شده تا عموماً خانواده‏ها خواستار داشتن پسر باشند. بطوریکه بعضاً تولد اولاد دختر را به عنوان نَحس یاد کرده و می‏کنند. این موضوع که بطور مستقیم بر نهاد خانواده نیز اثر گذاشته، موجب شده تا در جامعه هند اصولاً برای مرد ارج بیشتری (در آيین‌های مختلف) قايل شوند و به همین خاطر نیز به هنگام ازدواج اصولاً خانواده دختر در تلاش برای پیدا کردن داماد مناسب باشد. در همین راستا لازمه یافتن داماد مناسب و خوب، ارايه شرایط مناسب و خوب بوده و نهایتاً انتخاب داماد با وضعیت طبقه، امکانات مالی و شرایط اجتماعی خانواده دختر رابطه پیدا کرده است. به هر تقدیر پیشنهاد ازدواج در هندوها اصولاً از جانب خانواده دختر مطرح می‏شود و پدر و مادر دختر، پس از انتخاب داماد به منزل او رفته و پیشنهاد را مطرح می‏کنند. در این هنگام دختر و پسر هیچ نقشی در رد یا قبول ازدواج نداشته و حتی بعضاَ همدیگر را تا قبل از مراسم ازدواج نیز نمی‏بینند.
بعد از حضور خانواده دختر در منزل پسر، پدر و مادر داماد به منزل عروس می‏روند و در این رابطه مراسم مختلفی وجود دارد. در جنوب هند خانواده داماد پس از قبول عروس همراه با یک دست لباس به منزل دختر رفته و نظر نهایی خود را اعلام می‏کنند. در شرق هند یعنی ایالت پنجاب، خانواده داماد با یک قطعه جواهر (گردنبند یا انگشتر) همراه با لباس و با یک نوع ظرف نقره به منزل عروس می‏روند که به این رسم «سگاتی» نیز گفته می‏شود.
در هر حال حضور خانواده پسر در محل خانواده دختر در حقیقت قبول دختر به عنوان عروس است. در این نشست پیرامون جهیزیه «دوری» و برنامه عروسی گفتگو می‏شود. در شهر «ساورات» ایالت بیهار در شرق هند، پسرها به قیمت خوبی در یک نمایشگاه به فروش می‏رسند و خریداران آنها والدین دختران دم بخت هستند. در این شهر از 600 سال پیش تاکنون پسرها همراه با بزرگان خانواده خود در یک باغ انبه جمع می‏شوند و خانواده دختران دم بخت، داماد خود را انتخاب می‏کنند. این کار به خانواده دختر حق انتخاب را می‏دهد ولی موضوع پس از توافق طرفین در مورد مبلغی که خانواده دختر باید بپردازد قطعی می‏شود. خانواده دختر چند داماد را انتخاب کرده و پس از بحث مفصل در باره پیشینه خانوادگی، سوابق تحصیلی و سایر دارایی‌های پسر و بالاخره تعیین میزان جهیزیه، مسأله ازدواج نهایی می‏شود. دامادها به قیمت‌هایی از 3 تا 300 هزار روپیه به فروش می‏رسند که قیمت بر اساس شغل آنان تفاوت می‏کند. بهای دامادهای کارگر روزمزد از 3 تا 5 هزار روپیه، پاسبان 5 تا 8 روپیه، کارمند بانک از 10 تا 16 هزار روپیه و افسر پلیس از 16 تا 30 هزار روپیه و یک موتورسیکلت برای داماد است. همچنین دامادهایی که کارمند دولت ایالتی باشند از 16 تا 50 هزار روپیه، معاون ريیس‏پلیس 30 تا 60 هزار روپیه به اضافه یک خودرو، کارکنان خدمت اداری هند، با اعتبارترین شغل در هند، از 150 تا 300 هزار روپیه به اضافه یک دستگاه اتومبیل برای داماد، یکی برای پدر وی و یکی هم برای فردی که دو خانواده را به هم معرفی کرده به فروش می‏رسد. بهای دامادهایی که استاد دانشگاه باشند، از 15 تا 30 هزار دلار، کارگران شاغل در بمبئی، دهلی و سایر شهرهای بزرگ هند 15 تا 45 هزار دلار و روزنامه‏نگاران در ایالتها از 6 تا 15 هزار و روزنامه‏نگاران در شهرهای بزرگ 15 هزار دلار به اضافه یک خودرو تعیین شده است. در ایالت بیهار از زمانی که دختر در خانواده متولد می‏شود والدین به جمع‏آوری پول برای ازدواج وی می‏پردازند و خانواده‏ای که صاحب چند دختر شود خود را بدشانسترین خانواده می‏داند. به همین دلیل کشتن جنین دختر یک پدیده عمومی در این منطقه است..

جان سینا

در مورد زنبور عسل

بسم الله الرحمن الرحیم

فصل اول

تاریخچه زنبور عسل و وضع امروزی آن

تاریخ آشنایی و فعالیت های انسان برای بهره برداری از زنبور عسل

        (آنچه تا کنون مسجل شده، این است که زنبور عسل خیلی پیش از انسان در روی زمین بوجود آمده و زنده گی میکرده است. اولین اثر وجودی انسان در روی زمین که در کاوش های زمین شناسی تا کنون بدست آمده، متعلق به 600000 ششصد هزار سال پیش است و حال آن که همین کاوش های علمی در اعماق زمین، نشان میدهند که زنبور عسل حدود 150 ملیون سال پیش وجود داشته و مشغول فعالیت و زادوولد بوده است. منتها با این تفاوت که در آن زمان فاقد یک زنده گی اجتماعی بوده و مثل خیلی از زنبور های غیر عسلی امروزی زنده گی انفرادی داشته و هر زنبور، لانه مخصوص به خود را ساخته و در آن زنده گی میکرده است.)

        حدود 50 ملیون سال بعد که دوره رشد و تکثیر شدید گیاهان و گل دادن آن ها شروع شد، زنبور ها از حالت انفرادی خارج و زنده گی اجتماعی را ترجیح دادند و جمعیت ها را بوجود آوردند. نزدیک به 25 ملیون سال پیش یعنی زمانی که کوه های پیرنه، آلپ، کاپات، قفقاز، البرز و سر انجام همالیا تشکیل شدند، وقت ازدیاد شدید همه حشرات از جمله زنبور عسل فرا رسیده بود. از این زمان و حتی 45 ملیون سال پیش اثراتی از زنبور عسل به صورت سنگواره بدست آمده که اکنون در موزیم ها مختلف از جمله موزیم زنبور عسل شهر وایمار Weimar در آلمان نگهداری میشوند.

        روی دیوار غار بیکوپ Bicorp در اسپانیا در یک اثر نقاشی شخصی دیده میشود که از یک جمعیت زنبور عسل که در داخل حفره سنگی زنده گی میکرده، مشغول برداشتن عسل است. این اثر متعلق به حدود 12000 سال پیش از میلاد مسیح است. اخیراً نیز نقاشی دیگری در یکی از غار های نزدیک شهر والانس (اسپانیا) کشف شده که به احتمال قوی باید مربوط به همان دوره باشد. این نقاشی جمعیت زنبور عسل را نشان میدهد که بالای آن پای حیوانی دیده میشود. تصور میرود که پای مزبور مربوط به یک خرس باشد. اثر نقاشی بدست آمده در هندوستان از زنبور عسل معرف اهمیتی است که هندی های قدیم از لحاظ عقاید دینی برای عسل و زنبور عسل قایل بودند.

        شکل زنبور عسل و کندو های گلی روی سنگ نوشته زمان فراعنه مصر که متعلق به 4000 سال پیش از میلاد مسیح است، حکاکی شده است. مصری ها در آن زمان از این موضوع اطلاع داشتند که برای برداشتن عسل از کندو باید به زنبور ها دود داد تا کندو از زنبور خالی گردد. در مقبره یکی از فراعنه مصر، مقداری عسل پیدا شد که بعد از 4000 سال هنوز قابل خوردن بود.

        بابلیها، سومریها و ایلامیها که همه همسایگان ایران زمان مادیها و قبل از آن میباشند، در نوشته های شان بار ها از زنبور عسل نام برده اند. آثار بدست آمده در سوئد، نشان میدهد که در کرانه های جنوبی و غربی این کشور حدود 2000 سال پیش از میلاد، زنبور عسل زنده گی میکرده و مردم نیز از عسل آن استفاده میکردند. این آثار در موزیم تاریخی طبیعی شهر استکهلم نگهداری میشوند.

        حضرت موسی (ع) ، در سال 1440قبل از میلاد، اسرائیلها را به سر زمینی که در آن عسل و شیر جریان داشت، برد. در روی دسته یک کارد مفرغی که حدود 800 سال قبل از میلاد در لرستان ساخته شده بود، شکل برجسته زنبور عسل دیده میشود. این کارد در موزیم شهر بروکسل نگهداری میشود.

        هومر Homer شاعر معروف یونانی که حدود 800 سال پیش از میلاد میزیست، در شعر هایش از زنبور عسل نام برده است.

        سولونSolon  در سال 620 پیش از میلاد قانونی در باره زنبورداران در یونان نوشت. حدود سال 350 قبل از میلاد مسیح ارسطو دانشمند معروف یونانی و معلم اسکندر کبیر، کتابی در باره زنبور و زنبورداری و همچنین از بیماری های زنبور نوشت که اولین کتابی بود که در سال های قبل از میلاد و حتی قرن ها بعد از میلاد به رشته تحریر درآمده است. وی میدانست که عسل را زنبور ها از شهد گل ها تهیه و جمع آوری میکنند.

        قسمتی از کتاب وارو Varro دانشمند رومی که در سال های 116 تا 27 قبل از میلاد میزیست، راجع به زنبور عسل بود. هم وطن دیگر وی پلینیوس        Polinius که از 23 تا 79 بعد از میلاد زنده گی میکرد، از طبیعی دانهای معروف روم است نیز کتابی در باره زنبور عسل نوشته و در آن عده از گیاهان عسلخیز را نام برده است.

        قسمتی از سوره نحل در قرآن شریف در باره عسل است و میدانیم که جمع آوری آیات قرآن به وسیله عثمان (رض) حدود سال 650 میلادی صورت گرفته است.

        شارلمانی Charlemagne امپراطور بزرگ اروپا، در سال 800 میلادی اولین زنبورستان با کندو های سبدی را در یکی از مزارع خودش ایجاد کرد. بر علاوه دستور داد که در تمام مزارع زنبورداری معمول شده و در هر مزرعه اجباراً چند کندو برای تولید عسل نگهدارند.

        (قرون وسطی، سال های پر رونق زنبورداری و تولید عسل در تمام اروپا بود و بیشتر از همه، کشیشها به کار زنبورداری میپرداختند. ولی در سال های 1500 تا 1600 میلادی رونق خود را از دست داد. زیرا قیمت شکر به شدت پائین آمد و مردم برای تهیه شیرینی ها بیشتر رو به شکر آوردند.

        اولاس ماگنوس Ollaus Magnus که در زمان گوستاووازا پادشاه قدرتمند و ایجاد کننده کشور سوئد میزیست، در سال 1555 میلادی کتابی در باره وضع زنبورداری در سوئد به رشته تحریر درآورد.)

        در سال 1568 نیکل جاکوب Nikel Jakob اولین کتاب خود آموز پرورش زنبور عسل به زبان آلمانی را نوشته و منتشر کرد.

باتلر Butler محقق انگلیسی در سال 1609 نشان داد که در داخل کندو، حکومت ماده ها (ملکه) برقرار است. مالپیگی Malpighi ایتالیاوی که در سال های 1628 تا 1694 زنده گی میکرد، ساختمان داخلی بدن زنبور عسل را برای اولین بار تشریح نموده و کتابی هم در این باره از خود به یاد گار گذاشت.

        سوامردام Swammerdam 1637 تا 1785 در هلمند وضع تولید مثل زنبور ها و ملکه را کشف نمود.

رنه آنت Rene Ant 1683 تا 1757 در فرانسه کندوی با جدار شیشه ایی درست نموده و به مطالعه زنده گی زنبور ها در داخل کندو پرداخت. وی کشف نمود که بر خلاف عقیده باتلر انگلیسی، ملکه حاکم بر زنبور ها نیست بلکه فقط مادر تمام زنبور های داخل کندو خودش است.

در سویس، فرانس هوبر Franz Huber 1750 تا 1821 که از دو چشم نا بینا بود، به کمک مستخدمش کندویی با قاب های متحرک ساخته بدین وسیله زنده گی داخلی زنبور ها را بهتر و دقیقتر تحت مطالعه قرار داد. این اولین کندوی با قاب های متحرک بود که در تاریخ ساخته شد ولی وی از آن فقط برای مطالعه استفاده کرد و حال آن که فقط 30 سال پس از مرگش بهره برداری از این کشف به منظور تجارب آغاز و اساس زنبورداری مدرن بر روی آن پایه گذاری شد. هم وطن دیگر وی کارل بونیت Karl Bonnet در 1762 وضع باکره زایی ملکه را کشف کرد.

پروکوپویچ Prokopowitsch 1775 تا 1850 اولین مدرسه زنبورداری در روسیه (اوکراین) را تأسیس و بعلاوه قاب های کوچک نیم کیلویی عسل را ساخته و به بازار عرضه کرد.

کشیش آلمانی داکتر جوهان دیزیرزون 1811 تا 1906 که بزرگترین شخصیت در تاریخ زنبورداری آلمان است، بعد از یک سلسله آزمایش، کشف نمود، تمام نر ها از تخم های بارور نشده تولید میگردند.

در سال 1851 لانگستروت Langstroth در امریکا پس از تکمیل کردن اختراع و کشف دیگران در ساخت کندو با قاب های متحرک، اولین زنبورستان با کندو های که همگی دارای قاب های متحرک بودند، ایجاد نموده و پس از انجام آزمایش لازم و مطمئن شدن از اقتصادیتر بودنش آن را به بازار عرضه و در سطح تجارتی عمومیت داد. بازمانده گان همین خانواده پس از گذشت چند نسل، هنوز هم در امریکا به کار زنبورداری و مخصوصاً پرورش زنبور عسل در سطح جهانی و بین المللی، ادامه میدهند. اختراع با کشف قاب های متحرک، بدون شک مهمترین کشف در تاریخ زنبورداری است به طوری که با ورودش به میدان، تمام اصول زنبورداری قدیم زیرو ور شده و جایش را به زنبورداری مدرن امروزی داد.

در 1857 یوهان مهرینگ Johan Mehring 1816- 1876 در آلمان دیواره مومی را اختراع کرده و به کمک وسایل مصنوعی آن را ساخت.

بارون فرانس فن هروشکا Franz Von Hrurschka اهل مجارستان در سال 1865 اکتسرکتور را برای جدا کردن عسل از موم با استفاده از قوه گریز از مرکز ساخت.

در 1882 یک ساعت ساز آلمانی به نام وانکلر Wankler دستگاه تولید ملکه به طور مصنوعی را درست کرد که امروز هم اساس تولید ملکه به طور مصنوعی بر روی همان اصول قرار داشته و برای این کار از همان دستگاه ها با کمی تفاوت و تکمیل شدنش استفاده میکنند.

در 1993 پروفسور کارل فون فریش Karl Von Frisch اهل اطریش مؤفق به کشف طرز حرف زدن زنبور عسل گشته و به همین دلیل هم در سال 1973 برنده ای جایزه نوبل شد.

(در سال 1956 دانشمند روسی تریاسکو Tryasko ثابت کرد که ملکه در پرواز، جفتگیری همیشه با چندین نر جفتگیری میکند و بدین طریق بر عقاید قبلی مبنی بر این که ملکه در زنده گی فقط با یک نر جفتگیری میکند خط بطلان کشید.)

قاره های جدید و زنبور عسل:

        زنبور عسل بطور کلی متعلق به قاره های قدیم (آسیا، اروپا و افریقا) بوده مثل سگ همراه انسان به قاره های جدید (امریکا و استرالیا) رفته است.

        در زمان کشف امریکا یعنی در سال 1492 نژاد های مختلف زنبور عسل فعلی ما در آن جا زنده گی نمیکردند. زنبور های ریز و بدون نیش از نژاد های متفاوت که نظیر شان هم اکنون در افریقا وجود دارند، در آن جا فعالیت کرده سالانه مقدار عسل ناچیزی جمع میکردند. سرخ پوستان امریکا از زنبور ها و عسل آن ها را میشناختند و از آن ها بهره برداری نیز میکردند.

        فقط 38 سال پس از پیاده شدن کریستف کلمب در این قاره یعنی در سال 1530 پرتقالیها اولین جمعیت زنبور عسل را به برزیل (امریکای جنوبی) آوردند. یک قرن بعد از آن یعنی در سال 1621 اولین جمعیت زنبور عسل به وسیله ویرجینیا کمپنی Virginia Company به امریکای شمالی حمل شد. در قرن پس از آن در سال 1848 اولین زنبور ها به کشور شیلی (چیلی) و دو سال پس از آن در 1850 به کرانه های غربی امریکا شمالی یعنی کالفورنیا وارد شد.

        در استرالیا هم مثل امریکا هنگام کشف آن قاره زنبور عسل وجود نداشت. اولین جمعیت در سال 1822 در نزدیکی سیدنی پیاده شد. در سال 1842 چند جمعیت زنبور عسل از انگلستان به نیوزلاند حمل گردید.

 

وضع امروزی زنبورداری در جهان:

        امروزه زنبورداری به عنوان یکی از رشته های زراعتی در تمام کشور های جهان به رسمیت شناخته شده است. رشته ای که بدون وجود آن مؤفقیت در یک عده از رشته ها زراعت غیر ممکن میباشد. تقریباً در تولید بیشتر میوه ها و بذر ها وجود زنبور عسل برای گرده افشانی از واجبات کار است. باغ سیبی که زنبور عسل بدان دسترسی نداشته باشد، 5 تن محصول در هکتار میدهد و اگر در فصل شگوفه چند کندو در داخل آن قرار داده شود، محصولش از 50 تن در هکتار تجاوز میکند. هر هکتار باغ گلابی بدون زنبور عسل 6 تن محصول میدهد ولی با گذاشتن 5 کندو با جمعیت های قوی در داخل آن مقدار محصول میتواند به 80 تن در هکتار برسد. سایر میوه ها نیز چنین تناسبی از خود نشان میدهند.

        آزمایش های انجام شده وسیله نویسنده در سال 1350 خورشیدی در دشت گرگان نشان داده که بذر گل آفتاب گردان (آفتاب پرست) بدون وجود زنبور عسل %70 بی مغز و پوک ولی با گذاشتن سه کندو پر جمعیت در هکتار مقدار پوکی آن تا %3 تقلیل یافته و %97 دانه ها آفتاب گردان مغز دار بوده اند. این است شاهکار زنبور عسل در کمک به ازدیاد محصول های زراعتی به همین دلیل هم در تمام کشور های جهان همه فعالیت میکنند تا بر تعداد جمعیت ها و مخصوصاً جمعیت های قوی و فعال خود بیفزایند.

        فعلاً 50 ملیون جمعیت زنبور عسل در جهان وجود دارد که به وسیله 5/6 ملیون فرد  زنبوردار نگهداری شده و سالانه 000/600 تن عسل میدهند. هرگاه تعداد متوسط زنبور های هر جمعیت را 35000 عدد فرض کنیم. تعداد تک، تک زنبور های عسل جهان 500 برابر تعداد انسان های میشوند.

        مقدار متوسط محصول هر جمعیت در کشور های مختلف متفاوت بوده و همیشه با سه عامل زیر بستگی دارد:

1- آب و هوا: که خوبی و بدی آن روی وجود یا از بین رفتن گلها و شهد موجود در آن ها اثر میگذارد. نقاط خوش آب و هوا میتوانند انواع گل ها را پرورش دهند و در نتیجه برای زنبورداری مساعد باشند ولی نقاط بد آب و هوا مثل اغلب بیابان ها فاقد گل و گیاه بوده و زنبورداری در آن جا غیر ممکن است.

2- نژاد زنبور ها: انتخاب نژاد خوب و پر محصول مقدار در آمد زنبوردار را بالا میبرد و نژاد های بد میتوانند در پر گل ترین منطقه قرار داشته باشند و با وجود این دلیل تنبلی و کار نکردن باعث ورشکستگی زنبوردار گردند.

3- آشنایی با فن: اساس و پایه کار است و برای یاد گرفتن آن باید هم به کتاب ها و نوشته ها مراجعه نمود و هم مدتی پیش متخصصین فن کار آموزی کرد.

        در کشور های اروپایی هر کندو بطور متوسط (متوسط کشور) 10 کیلو گرام عسل میدهد و این مقدار در کشور های که در دو قاره جدید یعنی امریکا و استرالیا قرار دارند بین 20 تا 40 کیلو گرام و در نقاط پر گل تا 90 و 140 کیلو گرام و حتی 180 کیلو گرام بالا میرود. در کشور های سوسیالیستی وضع طوری ترتیب داده شده که هر گارکر میتواند 100 کندو را نگهداری نماید. در انگلستان و آلمان یک کارگر 200 و در استرالیا 300 و در کشور های متحده امریکا 1000 کندو زنبور عسل را سر پرستی میکند. در امریکا به علت گران بودن مزد کارگر تمام کار ها میخانیکی انجام میشوند.

        همان طوری که در بالا نیز ذکر شد، در قاره های جدید مقدار محصول هر جمعیت خیلی بیشتر از قاره های قدیمی است در عوض تعداد جمعیت ها به نسبت هر کیلو گرام متر مربع خاک در قاره های قدیمی زیادتر میباشد.

 

فصل دوم

کندو چیست

        کندو محلی است که زنبور ها در آن تولد یافته، کار کرده، خواهران و برادران خود را پرورش داده و مواد غذایی لازمه را در آن انبار و ذخیره میکنند. خلاصه آن که کندو خانه زنبور عسل است. دو نوع کندو وجود دارد:

1- کندو ها با قاب های ثابت یا کندوی محلی:

        انواع و اقسام آن در شهرستان ها و دهات ایران دیده میشوند. شان ایشان به بدنه کندو چسپیده و در نتیجه غیر قابل باز کردن و کنترول میباشند. این نوع از کندو ها از هزاران سال پیش در کشور ما وجود داشته و هنوز هم با همان وضع و ساختمان ابتدایی در بیشتر دهات ایران به تعداد فراوان دیده میشوند. در کندوی با قاب های ثابت، هرگاه بیماری کوچک و بی اهمیتی بروز نموده و حتی اگر فقط غذای کافی نداشته باشند، به علت ثابت بودن شان ا و در غیر قابل کنترول بودن وضع داخلی آن ها، جمعیت مزبور محکوم به مرگ و نابودی است. به همین دلیل هم در زنبورداری اقتصادی امروزه جایی برای این نوع از کندو ها وجود نداشته و فعلاً در حال از بین رفتن هستند. انواع کندو های این دسته قرار ذیل است:

الف: کندو های تنه درختی:

        عبارت از قسمتی از تنه درخت بطول تقریبی یک متر است که داخلش را خالی و دو طرفش را با تخته و گل مسدود نموده اند. در وسط کندو های تنه درختی نقطه ای را برای ورود و خروج زنبور ها سوراخ میکنند. از این نوع از کندو ها در مناطق جنگلی شمال ایران مثل گیلان و مازندران و گرگان زیاد دیده میشود. شکل (1)

 

شکل (1) کندوی تنه درختی

 

 

ب: کندو های گلی:

        به شکل استوانه ایی و مانند کندو تنه درختی بوده ولی از گل رس خام یا پخته درست شده اند. قطر این استوانه ها حد اقل 30 سانتی متر و طول شان حدود یک متر است. از این کندو ها امروز در دهات اطراف اصفهان و همچنین نواحی بختیاری دیده میشوند. شکل (3)

 

شکل (3)

ج: کندو های سبدی:

        مانند شبکه ای از تخته های کم عرض ولی طویل به طول و قطر کندو های گلی درست شده اند. در حوالی خوانسار از این نوع کندو ها نسبتاً زیاد دیده میشوند که فعلاً بسرعت در حال از بین رفتن بوده و بتدریج وسیله کندو های جعبه ای (باقابهای متحرک) جانشین میگردند. شکل (2)

 

شکل (2) کندوی سبدی

د: کندو های کوزه ای:

        این نوع از کندو ها از دو کوزه ای تو در تو (به داخل یک دیگر) درست میشوند. کوزه جلوی معمولاً محل تخم گذاری ملکه بوده و کوزه عقبی جای جمع آوری عسل است. کندو های کوزه ای بیشتر در شهر های کردستان و کرمانشاهان وجود داشته و هنوز هم مورد استفاده میباشند. محصول عسل در این کندو ها بسیار محدود است و هرگز از 8- 6 کیلو گرام در سال تجاوز نمیکند. کندو های کوزه ای همانطوری که در شکل سوم هم دیده میشوند معمولاً در دیوار اطاق و خانه یا حتی دیوار جداگانه کنار یک باغ محبوس هستند.

 

هـ: کندو های کدویی:

        از این کندو ها در خراسان یعنی اطراف اسفراین وجود دارند. هر کندو عبارت کدویی است که داخلش را خالی کرده اند. کندو کدویی هم مثل کندوی کوزه ای در دیوار جایگذاری میشود. شکل (4)

 

شکل (4) کندوی کدویی

 

2- کندو های با قاب های متحرک:

        در ایران آن را کندو های جعبه ای یا کندو های فرنگی مینامند. جنس آن ها از تخته است. ولی به تازه گی نوع پلاستیکی آن نیز به بازار های جهانی از جمله به ایران وارد شده است. کندو جعبه ای قابل باز کردن بوده بنابر این به هنگام لزوم میتوان قاب هایش را بیرون آورده کنترول و در صورت لزوم به جمعیت کمک کرد. این نوع کندو ها تشکیل میشوند از یک جدار که مثل جعبه از چهار تخته یا دیوار درست شده، یک کف و یک سقف. در جلو آن سوراخی به ارتفاع 7 ملی متر و طول 10 سانتی متر به نام سوراخ پرواز وجود دارد که زنبور ها از آن جا به خارج و داخل رفت و آمد میکنند. شکل (5).

 

1

3

4

 

6

 

 

 

5

 

 

7

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4- قسمت های مختلف یک کندوی جعبه ای 1- سقف 2- سر پوش 3- طبقه دوم یا اطاق عسل 4- قاب ها 5- طبقه پائین 6- سوراخ پرواز 7- تخته پرواز.

 

 

سوراخ پرواز            برش شان ها      برش جدار تخته ای کندو

 

 

برش جلو عقبی یک کندوی جعبه ای با زنبور ها و شان  های زیر وصل به سوراخ پرواز تحتانی به عرض 8 سانتی متر به جدار کندو میخ شده که زنبور ها هنگام باز گشت رویش فرود آمده و از آن جا از راه سوراخ پرواز به داخل کندو میروند. این فرود گاه زنبور ها، تخته پرواز نامیده میشود. در داخل هر کندو 10 عدد قاب چوبی با شان بافته شده از موم آویزان است که نه تنها از کف کندو فقط 2 سانتی متر فاصله دارد. خوبی بزرگ کندو های پلاستیکی در کمی وزن آن ها است. وزن یک کندوی سه طبقه چوبی خالی 18 کیلو گرام و از کندوی پلاستیکی 2.5 کیلو گرام است. شکل (7)

 

شکل (7) نمای از یک کندوی خارجی با قاب های متحرک

 

        برای بدست آوردن شان ها باید دیواره ای را داخل کندو آویزان نمود. زنبور ها دیواره را بافته و تبدیل به شان یا قاب بافته شده میکنند. به منظور نشان دادن فرق بین قاب، دیواره و شان آن ها را به طریق زیر تعریف میکنیم:

قاب: قاب عبارت از چهار چوبی است مثل قاب عکس، که از 4 تخته باریک میخ شده به هم درست شده و بزرگی آن ها در انواع مختلف کندو ها با هم فرق دارند.

دیواره: دیواره عبارت از یک قاب درست شده است که داخلش سیم دوزی گشته و یک صفحه مومی قالب زده (شکل 8) به آن چسپانیده اند. برای درست کردن دیواره صفحه مومی را روی تخته موم دوز (شکل 10، 11 و 12) گذاشته و قاب سیم دوزی شده را روی همه آن ها قرار میدهیم. آن گاه سیم را به وسیله چرخی به نام چرخ موم دوز به داخل صفحه مومی باید فشار داد تا سیم به داخل موم فرو رفته آن ها را به یکدیگر خوب بدوزد. شکل (8).

 

شکل (8) ورقه مومی قاب زده یا موم پرچ شده

 

        برای این که هنگام کار موم به موم دوز نچسپد، باید موم دوز را در داخل آب جوش گذاشت.

شان: یا قاب بافته شده عبارت از دیواره است که زنبور ها رویشان کار کرده و حفره ها یا سلول 6 ضلعی به تعداد زیاد و به عمق حدود 18- 12 ملی متر برای ذخیره کردن عسل و گرده گل یا برای تخمگذاری ملکه در داخلشان درست کرده اند. شکل (9).

 

شکل (9) نمای از

شان و نمای داخلی

کندو (ایجاد حفره

بوسیله زنبور ها)

 

 

قسمت بالای این صفحه مومی را به وسیله کمی موم ذوب شده که آن را با یک قاشق فلزی در محل تماسش با چوب میریزیم به همدیگر متصل میکنیم. عین همین کار را با قسمت های چپ و راست ورقه انجام داده و آن ها را نیز به چوب قاب میچسپانیم. چسپانیدن قسمت پائین صفحه مومی به قاب لزومی ندارد. معمولاً زنبور ها خود شان این کار را به عهده میگیرند.

        همانطوریکه که پیش از این هم گفته شد، بافتن دیواره و تبدیلش به شان بافته شده کاری است که به عهده ای زنبور ها میباشد و آن هم تنها گاهی برای شان امکان پذیر است که در طبیعت گل و شهد و گرده به حد و فور وجود داشته باشد (بهار). شان بافته شده انبار ذخیره عسل و گرده گل زنبور ها است که از این ها هم گذشته سلول های آن محل تخمگذاری ملکه و رشد و نموی لارو ها میباشد.

 

مته یا سوزن سیم دوز

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دیواره (قاب موم کشی شده)

 

 

 

        در اوسط بهار که از طرفی تعداد زنبور های کندو خیلی زیاد شده و احتیاج به جای بیشتر در کندو دارند و از طرف دیگر ملکه قسمت اعظم سلول های موجود در شان ها را با تخم هایش پر کرده و فقط جای کمی برای ذخیره کردن عسل باقی میگذارد. به منظور این که به جمعیت مکان و جای بیشتری در داخل کندو برای ذخیره کردن عسل بدهیم، روی کندو خود یک و نیم طبقه یا یک طبقه کامل به نام اطاق عسل یا طبقه دوم میگذاریم (شکل 4 و 6). زنبور ها در گرمای مناسب هوا و فصل و محیط پر گل به سرعت این طبقه را با عسل پر میکنند ساختمان طبقه بالای کندو اگر یک طبقه کامل باشد، درست مثل طبقه پائین است با این تفاوت که دیگر کف و سقفی نداشته و تنها از یک جعبه 4 جداری و 10 قاب تشکیل میگردد، ولی اگر نیم طبقه باشد، چنانکه از اسمش نیز پیداست، ارتفاع جدار یا چهار دیواره هایش معادل نصف ارتفاع جدار طبقه پائین بوده و در نتیجه بلندی قاب هایش نیز برابر نصف قاب های طبقه پائین میباشد. ولی باز هم تعداد قاب های آن 10 عدد است.

        فاصله قاب ها با جدار کندو از هر طرف نیم سانتی متر باید حساب شود. انواع کندو های بین المللی با قاب های متحرک که در ایران نیز رایج اند، قرار ذیل میباشند:

- کندوی دادانت که قاب های آن به طول 435 و عرض 300 ملی متر است.

- کندوی لانگستروت با قاب های به طول 441 و عرض 233 ملی متر.

- کندوی نورمال که طول قاب هایش 370 و عرض آن 223 ملی متر است.

        کندوی نورمال برای اولین بار به وسیله نویسنده در سال 1345 از آلمان به ایران آورده شد و دارای مزایای است که دو نوع دادانت و لانگستروت فاقد آن اند. نوع دیگری از کندو های جعبه ای در اردبیل و اطرافش رواج دارد که در سال 1304 به وسیله یک مهاجر ایرانی از کشور اتحاد جماهیر شوروی به اردبیل آورده و مورد استفاده قرار گرفت. کندو های مزبور گو این که هم اکنون نیز در اردبیل و اطرافش مورد استفاده اند ولی فاقد هر نوع ارزش بین المللی میباشند. ارجحیت کندو های جعبه ای بر کندو های محلی در این است که در صورت کمی جا به راحتی میتوانید یک یا دو طبقه و حتی بیشتر روی آن ها اضافه نموده و به راحتی مسئله کمبود جا را حل کنید. در صورت که این موضوع در کندو های محلی عملاً غیر قابل حل کردن است. از این ها گذشته همان طوریکه پیش از این هم گفته شد، هر وقت اراده کنید، میتوانید در کندوی جعبه ای را باز کرده و شان هایش را با دست از داخل آن بیرون آورده و کنترول نمایید و اگر لازم شد به جمعیت آن کمک کنید بدون این که به زنبور ها و شان هایشان و کوچکترین آسیبی برسد. ولی در کندو های محلی مرگ و میر جمعیت ها و کم و زیادی محصول مطلقاً به طبیعت واگذار شده و اراده ای انسان در ازدیاد محصول با نجات زنبور ها اصلاً مؤثر نبوده و نمیتواند هم باشد چون کنترول از قسمت داخلی کندو های محلی نمیتواند داشت.

 

 

فصل سوم

وسایل کار

        در زنبورداری هم مثل اغلب فنون، برای آسانتر نمودن کار و بهتر کردن نتیجه و بالا بردن مقدار محصول و به خصوص بی خطر کردن تماسی را که ما اجباراً با زنبور ها باید داشته باشیم، یعنی محافظت در مقابل نیش زنبور عسل، به وسایل محافظوی احتیاج داریم که ما در این جا به شرح لازمیترین آن ها میپردازیم:

1- کلاه و توری:

        برای جلو گیری از نیش زدن زنبور ها، باید همیشه قبل از شروع کار با گذاشتن آن به سر، مانع دسترسی و نیش زدن زنبور ها به سر و صورت شد. شکل (16)

 

 

شکل (16) نمای از کلاه زنبورداری هنگام کار کردن با زنبور ها

 

2- دستکش:

        در اویل کار استفاده از آن لازم میباشد. ولی بهتر است آن را کم کم و به تدریج کنار گذاشت تا دستها با نیش خوردن دائم مصؤنیت پیدا کنند زیرا همیشه کار کردن با دست خیلی بهتر و آسانتر است تا با دستکش. در ایران از دستکش های لاستیکی استفاده میشود که اصلاً کار صحیحی نیست. باید از دستکش های چرمی ارزان قیمت با آستین پارچه ای کش دار استفاده کرد. شکل (17)

 

 

شکل (17) نمای از یک دستکش چرمی زنبورداری

 

3- دودی:

        که وسیله ای است برای دود دادن به کندو و آرام کردن زنبور ها، همیشه به محض باز کردن کندو کمی دود به داخل آن بدمید ولی هرگز در این کار زیاده روی نکنید که باعث عصبانیت زنبور ها میگردید. انواع دودی ها عبارتند از: دستی، دهنی، فنری و بعلاوه دودی بطری دار که اخیراً به بازار آمده است. شکل (18،19)

 

شکل (18و 19) ماشین های برقی و ماشین های دستی دودی.

 

4- اهرم:

        وجودش در همه زنبورداری ها بسیار لازم است. با اهرم سر کندو ها را باز میکنند و قاب های داخل کندو را برای بیرون آوردن از کندو از یکدیگر جدا نموده و سر انجام با اهرم کندو را پاک و تمیز میکنند.

 

 

 

5- کاردک:

        برای تمیز کردن کف و جدار کندو از موم ها و بره موم های اضافی لازم است.

 

 

6- سیم گالوانیزه:

        برای سیم کشی کردن قاب ها بکار میرود.

 

 

7- تخته موم دوز:

        برای این که موم قالب زده و قاب سیم کشی کرده را به منظور دوختن روی آن قرار دهند.

 

 

8- موم دوز:

        که از یک چرخ دندانه دار درست شده و با فشار دادن آن بروی سیم قاب، سیم به موم دوخته شده و دیواره درست میشود. باید همیشه روی تخته موم دوز یک پارچه تر شده گذاشت و بدو رویش ورقه موم قالب زده و قاب سیم کشی شده را قرار داد تا هنگام فشار دادن سیم روی موم مانع چسپندگی موم به تخته موم دوز گردد. این پارچه را هر دفعه پس از دوختن یک قاب با موم باید دوباره تر کرده و باز روی تخته موم دوز پهن کرد.

 

 

9- ظرف غذا خوری:

        از یک قاب کامل درست شده که نصف ارتفاع دو طرف آن را با فایبر غیر قابل نفوذ آب محدود کرده اند داخلش هم باید کمی سریشم ریخته چند روزی گذاشت تا خوب خشک شود و آب و شربت نتواند از منافذ عبور کند (شکل 25)           ظرف غذا خوری بکار تغذیه ای بهاره و پائیزه زنبور ها میخورد.

 شکل (25) ظرف غذا خوری

 

10- برس نرم:

        برای ریختن زنبور ها از روی قاب به داخل کندو استفاده میشود.

 

11- یک جعبه بزرگ:

        که در داخلش حد اقل پنج عدد قاب جا بگیرد. جعبه مزبور باید طوری درست شده باشد که زنبور ها به هیچ وجه نتوانند به داخلش نفوذ کنند. از این جعبه ها برای عسلگیری و برداشت محصول استفاده میشود. بدین طریق که قاب های پر از عسل را پس از برداشتن از کندو، بلافاصله به داخل همین جعبه ها انتقال داده و درش را بسرعت میبندند تا مورد حمله زنبور ها قرار نگرفته و آن ها تحریک به غارت نشوند چون شروع غارت در هر زنبورستان بسیار خطرناک است.

12- قفسه ای بزرگ ملکه:

        به طول 12 و عرض 8 سانتی متر بشکل قاب کوچکی که یک طرفش با تور سیمی گرفته شده و سمت دیگرش باز است. در هر گوشه اش یک میخ سر بریده کوبیده شده (شکل 26). این قفسه بکار تعویض ملکه در پائیز میخورد.

 

شکل (26) قفسه بزرگ ملکه     شکل (27) طرز استفاده از پر غاز

 

13- چنگال مخصوص عسل:

        برای کندن موم سر شان های پر از عسل هنگام برداشت محصول، (                   ) وقتی که زنبور ها سر سلول های پر از عسل در شان ها را با موم بسته باشند.

 

 

 

 

14- اکستراکتور:

        برای بیرون آوردن عسل از داخل شان ها با استفاده از قوه گریز از مرکز است. اکستراکتور ها دو نوع اند: دستی و الکتریکی (برقی). ظرفیت آن ها نیز متفاوت بوده و همیشه اکستراکتور های الکتریکی ظرفیت بیشتری دارند. اکستراکتور های دستی معمولاً 4 یا 6 حد اکثر 8 عدد قاب میگیرند در صورتی که ظرفیت اکستراکتور های الکتریکی میتواند از 16 تا 24 قاب نیز تجاوز کند. خوبی اکستراکتور های دستی در قابل استفاده بودنش در هر یک از دهات بدون برق و حتی صحرا ها و مزارع و جنگل ها میباشد و حال آن که اکستراکتور برقی تنها در نقاطی که برق دارد قابل استفاده است. (                              ).

 

 

15- موم بُر:

        که از یک فلز دایره وی شکل و لبه تیز درست شده، دارای دسته چوبی است که میتواند در داخل دسته به دور مرکزش بگردد. با فشار دادنش روی صفحه موم قالب زده و چرخاندنش روی آن، صفحه مومی را به اندازه های دلخواه میبرد. برای مستقیم بریدن موم ها میتوان از خط کش استفاده کرد. (شکل 30).

 

 

 

فصل چهارم

نژاد های زنبور عسل

مطالعه قشر های مختلف زمین و سنگواره های پیدا شده، نشان میدهند که زنبور عسل خیلی زودتر از انسان روی زمین زنده گی میکرده و موطن اصلیش هم حدود اروپای مرکزی و جنوبی بوده است.

        پس از پیدایش انسان از آن جا به نقاط مختلف رفته و انتشار یافته. به قاره امریکا بوسیله مهاجرینی که به آن جا سفر میکردند، حمل و سپس ازدیاد یافت. به طور کلی زنبور ها به چهار نوع و هر نوع به چندین نژاد تقسیم میگردند:

1- زنبور هندی Apis Indica           A.   Cerana

2- زنبور درشت Apis Dorsata

3- زنبور ریز Apis Florea

4- زنبور عسل (معمولی) Apis Mellifca

 

1- زنبور هندی Apis Cerana – Apis Indica:

        کمی کوچکتر از زنبور عسل معمولی بوده و از زنبور ریز درشت تر است. قد کارگر 13 ملی متر میباشد. در هندوستان، چین و جاپان وجود داشته کندویش را با چند شان مومی موازی با هم درست میکند و از این لحاظ به زنبور عسل معمولی شباهت دارد. سلول های را که با موم در روی شان ها درست مینمایند، از سلول های زنبور عسل کوچکتر اند.

 

2- زنبور درشت Apis Dorsata:

        در هندوستان، چین زنده گی نموده بزرگترین نوع زنبور عسلی میباشد که تا کنون شناخته شده است. قد کارگر هایشان حدود 19، ملکه 23 و نر فقط 17 ملی متر است. به حالت وحشی زنده گی کرده در زیر شاخه های درخت شانش را میچسپانند. این زنبور ها فقط یک شان درست میکنند که طول آن تا 170 و عرضش تا 120 سانتی متر هم میرسد. قد بزرگ و ظرفیت حمل عسل بیشتر این نوع باعث شد که پرورش دهنده گان زنبور عسل به فکر خانگی کردن آن بیفتند. ولی هیچ یک از آزمایش های انجام شده برای این منظور به نتیجه مثبتی منتهی نشده اند. زیرا این زنبور ها فقط در هوای آزاد قادر به زنده گی بوده و تمایل زیادی به مهاجرت از خود نشان میدهند. به دلیل این که سالانه چند بار از نقطه ای به نقطه ای دیگری کوچ مینمایند، خاصیت مهاجرت دائمی آن ها مانع ثبات و خانگی شدن شان میگردد. زنبور های درشت قادر به تحمل هوای سرد زمستانی مناطق بری نیستند.

 

3- زنبور ریز Apis Florea:

        از همه زنبور ها کوچکتر بوده و قد کارگر هایشان حدود 8 سانتی متر، نر تقریباً 12 و ملکه آن 14 سانتی متر است. تنها یک شان درست میکنند که مثل زنبور های درشت به زیر شاخه ای درخت میچسپانند. به حالت وحشی در هندوستان و جنوب ایران (جیرفت) وجود دارند. به قرار اطلاع، از این نوع زنبور ریز تا حدود اهواز و آبادان هم دیده شده است. نویسنده چند جمعیت از این نوع زنبور ها را از جیرفت با خود با طیاره به تهران و از آن جا به کرج به تصور خانگی کردن شان انتقال داد ولی با وجود گرم بودن هوا (فصل تابستان) نتیجه ای نگرفت زیرا به هیچ وجه علاقه به اقامت در کندو از خود نشان نمیدادند. زنبور های ریز ملیپون Melipon که در جزیره ماداگاسکار زنده گی کرده و نیش ندارند نیز متعلق به همین نوع از زنبور ها میباشند. مقدار عسلی که هر جمعیت از این زنبور ها سالانه میتوانند جمع آوری کنند حدود 4 کیلو گرام است.

4- زنبور عسل (معمولی) Apis Mellifica:

        همان زنبور عسل معمولی است که فعلاً آن ها را در دهات و شهر ها برای تولید عسل در کندو ها نگهداری میکنند. درازی قد کارگر های شان حدود 15 ملی متر و ملکه 25 ملی متر است. عادتاً چند شان درست میکنند که فاصله وسط یک شان تا وسط شان مجاور 35 ملی متر یا 3.5 سانتی متر است. زنبور عسل معمولی به نژاد های مختلفی تقسیم میشود. موضوع این که برای زنبورستان چه نژادی را باید انتخاب کرد که بالاترین محصول عسل را بدهد، مسئله ای است که تا کنون جواب صحیح به آن داده نشده است. آزمایش های انجام یافته با نژاد های متعدد در آب و هوای متفاوت نتایج مختلف داده اند. بطوری که از مجموعه آن ها نتیجه بخصوصی نمیتوان گرفت که به اتکا آن، نژاد معینی را به همه و برای همه جا توصیه کرد. ولی از تمام همان آزمایش ها یک نتیجه کلی گرفته شده و آن این که (بهترین زنبور عسل در هر منطقه زنبور های بومی همانجا هستند مشروط به این که به طریق علمی در بهتر کردن نژاد و محصول و فعالیت شان کار شده باشد). بطور کلی خواصی را که از یک نژاد خوب باید انتظار داشت عبارتند از:

1- آرام باشند و نیش نزنند.

2- پر محصول باشند.

3- بچه اندازی لازم (نه کم نه زیاد) بدهند.

4- گل های شهددار را بسرعت پیدا کنند.

5- در مقابل امراض مقاوم باشند.

6- مصرف عسل زمستانی آن ها کم باشد.

7- رشد سالانه شان را هر چه زودتر (حتی اواخر زمستان) شروع کرده و خیلی سریع به حد اکثر رشد شان رسیده و به علاوه مدت زیادی در حد بالای رشد باقی بمانند.

 

 

جدول ( 1) اندازه بدن چهار نوع زنبور عسل اصلی جهان:

نژاد	کارگر	نر	ملکه
زنبور عسل معمولی Apis Mellifica	15	20	20
زنبور عسل هند Apis Indica	13	؟	؟
زنبور درشت Apis Dorsata	19	17	23
زنبور ریز Apis Florea	8	12	14

 

        مهمترین نژاد های زنبور عسل معمولی (Apis Mellifica) عبارت اند از:

1- زنبور عسل اروپای مرکزی A. M. Carnica یا کارنیولان یا زنبور خاکستری:

        موطنش اتریش، یوکسلاوی و تا اندازه ای هم مجارستان یعنی بطور کلی جنوب کوه های آلپ و شمال شبه جزیره بالکان است. این زنبور ها بسیار آرام بوده و به ندرت نیش میزنند. خاصیت خوب آن ها این است که در اوایل بهار قدرت رشد زیادی دارند بطوریکه خیلی زود قوی شده و از گلها درختان میوه مقدار زیادی عسل جمع میکنند. این نژاد قسمت اعظم زنبور های آلمان غربی و اتریش و یوکسلاوی و مجارستان را تشکیل میدهد. رنگ شان خاکستری است و بسیار آرام و راحت روی قاب های شان مینشینند. معمولاً کم بچه داده و در عوض محصول زیادی میآورند. به غذای زمستانی نسبتاً کمی احتیاج دارند. با آب و هوا های مختلف خود شان را خوب تطابق میدهند.

2- زنبور سیاه Apis Mellifica Mellifica:

        اصلشان از اروپای جنوبی است ولی فعلاً در فرانسه، سویس، هالند، بلژیک و تا حدی هم در انگلستان وجود دارند. از انگلستان و هالند به امریکا حمل شده ولی امروزه در همه جا به وسیله زنبور های ایتالیاوی جانشین میشوند. رنگ بدن شان سیاه است از لحاظ فعالیت به پای زنبور های ایتالیاوی نمیرسند. در اوایل سال رشد شان کند بوده در عوض وقتی که در تابستان به حد اکثر رشد شان رسیدند، مدت زیادی قوی باقی میمانند. در زمستان به غذای نسبتاً زیادی احتیاج دارند.

3- زنبور ایتالیاوی Apis M. Ligustica:

        اصل این نژاد از شبه جزیره ایتالیا است، رنگ شان زرد تا خیلی زرد است. رشد زود رس نژاد کارنیکا یا کارنیولان را در اوایل بهار ندارند. همه ساله در اوسط بهار به حد اکثر رشد شان میرسند ولی وقتی که به بالاترین حد رشد شان رسیدند، بقیه بهار و تمام تابستان و حتی اغلب قسمت اعظم پائیز (خزان) را نیز در همان قدرت باقی میمانند. زمستان های سرد را نمیتوانند تحمل نمایند. به همین دلیل نتوانسته اند به شمال اروپا و کشور های اسکاندیناوی راه پیدا کنند، در عوض در مقابل تابستان های گرم مقاوم اند. بطوریکه در کشور گرمی مانند اسرائیل توانسته اند خود را بخوبی تطابق داده و نژاد اصلی این کشور را تشکیل دهند. بسیار فعال اند و به غارت کندو های ضعیف تمایل نشان میدهند. در زمستان به عسل نسبتاً زیادی احتیاج دارند. روی قاب ها آرام مینشینند و کم نیش میزنند بعلاوه بچه و بره موم هم کم میدهند.

4- زنبور قفقازی Apis M.Caucasica:

        موطنشان کوه های قفقاز مرکزی در گرجستان شوروی است. رنگ شان مثل نژآد کارینکا یا کارنیولان خاکستری بوده و اغلب کمی رنگ زرد هم روی بدن شان مشاهده میگردد. بسیار آرامند و از نیش زدن تا سرحد امکان احتراز میکنند. ارجحیت نژاد قفقازی بر سایر نژاد ها در طویلتر بودن خرطوم آن ها است (خرطوم 7 ملی متر) که در نتیجه قادر اند از خیلی از گلها مثل گل شبدر سرخ که شهد آن ها در نقاط عمیق گل ها قرار دارند، نیز عسل جمع کنند و حال آن که زنبور های سایر نژاد ها (خرطوم 6.2 ملی متر) قادر نیستند. معمولاً کم بچه میدهند و خیلی زیاد بره موم به کندویشان میآورند. بطوری که زیادی بره موم اغلب کار کردن با این نژاد را مشکل میکند. مصرف غذا زمستانی شان زیاد است در اوایل بهار رشد شان را شروع کرده و کمی پس از نژاد کارینکا یا کارنیولان به حد اکثر رشد شان میرسند، در تابستان هم در حد اکثر رشد شان باقی میمانند. هوای سرد شدید و طویل زمستان را به زحمت تحمل میکنند.

 

5- زنبور نژاد ایرانی Apis .M. Meda:

        نامی است که Goetze پروفیسور در دانشگاه بن (آلمان غربی) بر روی زنبور های نژاد ایرانی گذاشته است. موطن این نژاد کوه های البرز و ایران مرکزی است. کلمه Meda از سلسه پادشاهان مادی ها که قبل از هخامنشیان در ایران حکومت میکردند، گرفته شده است. بعضی ها همین نژاد را به نام A. M. Persica نیز میخوانند. رنگ بدن شان در قسمت شکم زرد متمایل به قهوه ای تیره و در سه حلقه اول شکم شان سیاه تیره است.

        بسیار نیش زن بوده و تمایل زیادی به بچه دادن دارند. بره موم جمع میکنند ولی نه به اندازه و شدت نژاد قفقازی. مقدار غذای لازم برای مصرف زمستان شان از همه نژاد های نامبرده در بالا کمتر است. از لحاظ فعالیت خوب بوده و در اردبهشت (ماه ثور) و اوایل خرداد ماه (ماه جوزا) به حد اکثر رشد سالانه ایشان میرسند. تمایل به غارت دارند. زمستان های سرد را خوب تحمل میکنند. علت نیش زدن زیاد شان در این است که هیچ نوع فعالیت علمی برای بهتر کردن نژاد شان تا این ساعت بعمل نیامده و زنبور های موجود در روستا های ایران عملاً با زنبور های وحشی فرق زیادی نداشته و تمام حالات آن ها را از خود نشان میدهند. مسلماً اگر زنبور های این نژاد را کمی تحت کنترول دقیق گرفته و چند سالی به تحقیق و انتخاب آن ها بپردازیم، کم کم خواهیم توانست بعضی از خواص بد آن ها از جمله نیش زدن شان را تعدیل کرده و خواص خوب شان را حفظ و یا حتی بهتر کنیم.

 

 

 

6- سایر نژاد ها:

        نژاد های دیگری هم از زنبور عسل وجود دارند که ما در این جا فقط به ذکر نام و منطقه یا کشور فعالیت بعضی از آن ها به منظور آشنایی اکتفا میکنیم. این نژاد ها عبارت اند از:

6- زنبور مصری A. M. Fasciata در مصر و لیبیا.

7- زنبور تونسی A. M. Intermissa در تونس و جزیره سیسیل.

8- زنبور بیابان های صحرا A. M. Sahariensis در رواحه های صحرا.

9- زنبور کاپ A. M. Capensis در افریقا جنوبی.

10- زنبور اسکاندیناوی A. M. Lehzehni در سوئد و نژوژ.

11- زنبور ایبری A. M. Iberi Ca در اسپانیا و پرتقال.

12- زنبور نقره ای A. M. Silvarum در شمال شوروی و سیبری (سایبریا).

13- زنبور نواحی اورال A. M. Acervorum در کوه های اورال شوروی و شمال دریای خزر.

14- زنبور سوریه ای A. M. Syriacaa در سوریه و اردن.

15- زنبور چینی A. M. Sinensis در چین.

16- زنبور چاپانی A. M. Cerana در چاپان.

17- زنبور جاوه ای A. M. Javana در مجمع الجزایر اندونزی (اندونیزیا).

        استرالیا و جزایر گینه ای جدید و نیوزیلاند هم مثل قاره امریکا فاقد زنبور بومی بوده و سال ها پس از کشف شان، بوسیله مهاجرین زنبور عسل به آن جا حمل و ازدیاد گردیده است.

7- نژاد های که از خارج وارد میشوند:

        فعلاً در ایران هر ساله تعداد نسبتاً زیادی ملکه زنبور عسل به نام میدنایت همچنین استارلاین Star line و غیره به وسیله شرکت های زنبور عسل و زنبوردار های بزرگ از امریکا، استرالیا و بعضی از کشور های دیگر وارد میشوند. این ملکه ها هیچکدام شان نژاد بخصوصی نیستند بلکه فقط از مخلوط شدن دو یا چند نژاد طبق فورمول بخصوصی ایجاد میگردند که در اصطلاح علمی آن ها هایبرید یعنی آمیخته مینامند. ملکه های مزبور جفتگیری طبیعی خود را در امریکا انجام داده اند و بر خلاف شایع جفتگیری آن ها به هیچ وجه از راه مصنوعی انجام نمیگیرد. این ها فقط در همان نسل اول خوب و آرام و فعالند در نسل های بعدی نظم توارثی آن ها بهم خورده و اغلب نیش زن و ناراحت و حتی بعضی از اوقات غیر فعال هم میشوند. ازدیاد واردات ملکه های آمیخته به ایران یک خطر جدی برای زنبور عسل نژاد ایرانی است که در صورت ادامه زنبور های اصیل و فعال، همچنین قابل بهتر کردن کشور ایران را از بین خواهد برد. جفتگیری مصنوعی ملکه به کمک ابزار و آلات بخصوصی انجام میگیرد و یاد گرفتن آن کار مشکلی است که فقط به کمک متخصصین که سال ها تجربه و مهارت دارند، انجام میگردد. این کار امروزه تنها در آزمایشگاه ها و برای استفاده تحقیقاتی و به تعداد محدود عملی میشود و اهمیت تجارتی برای عرضه به بازار ندارد. چون جفتگیری دادن ملکه ها بطور مصنوعی و به تعداد زیاد هنوز هم ممکن نیست. اگر هم روزی برسد که جفتگیری دادن ملکه ها بطور مصنوعی و به تعداد زیاد عملی گردد، باز هم به دلایل توارثی هرگز نخواهد توانست اهمیت تجارتی پیدا کند. بدین طریق ملاحظه میشود که این کار فقط در حد تحقیقات و برای بهتر کردن نسل و نژاد زنبور عسل قابل استفاده است نه بیشتر

 

 

فصل پنجم

زنده گی زنبور عسل

        بطور کلی تمام زنده گی زنبور عسل از ساعتی که به صورت تخم از شکم ملکه بیرون آمد تا روز مرگش، به دو قسمت تقسیم میشود: قسمت اول زنده گی در داخل کندو و قسمت دوم زنده گی در خارج از کندو.

1- زنده گی زنبور عسل در داخل کندو: این خود شامل دو دوره است:

دوره اول از تخم تا زنبور کامل. دوره دوم از زنبور کامل تا زنبور قادر به پرواز.

1- از تخم تا  زنبور کامل:

        این قسمت به سه مرحله تقسیم میشود:

الف: مرحله تخم: در سه روز اول به صورت تخم در ته سلول باقی میماند. مدت لازم برای این مرحله در هر سه نوع زنبور موجود در کندو (کارگر، ملکه و نر) مساوی است.

 

ب: مرحله لارو سر باز: در آخر روز سوم، لارو سفید رنگ کوچکی از تخم بیرون آمده در ته سلول هلالی وار، قرار میگیرد که نخست زنبور های مسن و بعداً زنبور های جوان پرستاری و تغذیه آن ها را به عهده میگیرند. مدت لازم برای دوره لارو سرباز نیز برای هر سه نوع زنبور مساوی و شش روز است.

ج: مرحله لارو سر بسته: در ششمین روز، دوره لارو یا نهمین روز پس از خروج از شکم ملکه، کارگران موم ساز، سر سلول ها را با موم قابل نفوذ میپوشانند و بقیه رشد زیر سر پوش انجام میگیرد تا زنبور بصورت یک موجود کامل آن را سوراخ کرده و متولد شود. هوا میتواند از جدار این سر پوش عبور نموده و اکسیجن لازم برای تنفس و رشد لارو ها را در اختیار شان بگذارد.

        مدتی که برای این دوره لازم است، در سه نوع زنبور کندو، متفاوت است و برای ملکه 7، برای کارگر 12 و برای زنبور نر 15 روز میباشد. بنابر این همان طوریکه قبلاً هم گفتیم، مدتی که برای تبدیل یک تخم به ملکه لازم است، جمعاً 16 روز، برای کارگر 21 و برای زنبور نر 24 روز است.

2- از زنبور کامل تا زنبور قادر به پرواز:

        ملکه، چهار روز پس از تولد به سن بلوغ رسیده و از روز پنجم قادر به پرواز است. وی همیشه در خارج از کندو در هوای آزاد جفتگیری میکند. نر ها هیچ کار بخصوصی در کندو انجام نمیدهند. شاید در گرم کردن کندو و لارو ها نقش کوچکی را بازی کنند. مهمترین وظیفه آن ها، آماده بودن برای جفتگیری با ملکه است. زنبور نر 12 روز پس از تولد، به سن بلوغ رسیده و قادر به پرواز و جفتگیری میشود. کارگر ها تا 21 روز پس از تولد قادر به پرواز نیستند. در این مدت کار های متفاوتی را داخل کندو به اقتضای سن شان بعهده میگیرند، به قرار ذیل است:

        پس از تولد نخست مقدار زیادی گرده گل و عسل میخورند تا قوت بگیرند. سپس دو روز اول را بکار تمیز کردن بدن خود و سلول هایشان و همچنین کمک به تمیز کردن هم سن و سالهایشان میپردازند. در این مدت یک جفت غده شیری که در سر شان قرار دارد، فعالیت و ترشح را شروع و ژله ای شاهانه یا شیر را از خود ترشح مینمایند.

        از روز سوم به بعد به تغذیه لارو های که سن شان از سه روز بیشتر است، میپردازند. از روز پنجم پس از تولد که غده های شیری به حد اکثر رشد شان رسیده و نقایص شان رفع شده، وظیفه تغذیه ملکه و لارو های جوانی که سن شان بین 1 تا 3 روز است، را بعهده میگیرند و این وظیفه را تا 12 روز بعد از تولد انجام میدهند.

        از آنچه که گفته شد این نتیجه ای مهم را میگیریم که ملکه فقط به وسیله زنبوران جوانی تغذیه میشوند که سن آن ها بین 5 تا 12 روز است.

 

21

20

19

18

17

16

15

14

13

12

11

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

 

                                      دفاع و پرواز های جهت یابی

 

 

 

                                        موم سازی

 

 

 

 

 

 

                                     تغذیه لارو های جوان و ملکه

 

 

 

 

                                     تغذیه لارو ها مسن

 

                                        نظافت

وظایف مختلفی را که یک زنبور کارگر از روزی که متولد میشود تا روزی که قادر به پرواز به خارج از کندو میگردد به ترتیب در داخل کندو باید انجام بدهد.

        از روز سیزدهم، سه جفت از چهار جفت غدد مومی که زیر شکم کارگر قرار دارند، شروع به ترشح نموده و زنبور های جوان را مجبور به موم سازی میکنند. این کار را تا روز 18 پس از تولد ادامه میدهند. بنابر این باید معتقد شویم که وی تنها پنج روز موم ترشح مینماید و پس از آن غدد مومی آن ها از کار میآفتد.

از روز 19، کارگران جلو سوراخ پرواز و در داخل کندو نظارت رفت و آمد زنبور ها و در صورت لزوم دفاع از آن ها را بعهده گرفته و در ضمن گاهگاهی هم پرواز کوچکی را برای جهت یابی در اطراف سوراخ پرواز و کندو انجام میدهند.

2- زنده گی زنبور عسل در خارج از کندو:

        این مرحله از زمانی شروع میگردد که زنبور قادر به پرواز شده و با مرگش خاتمه میآبد. زنبور ها از روز 21 بعد از تولد، بکار داخلی در کندو ها خاتمه داده و مشغول آوردن بار از خارج به کندو میشوند. کارگران به محض این که قادر به پرواز شدند به چهار دسته نا مساوی تقسیم میگردند.

 

الف: دسته اول:-

        دسته اول به جمع آوری صمغ درختان میپردازند که پس از حمل به کندو و مخلوط کردنشان، جسمی به نام بره موم را بوجود میآورند. بره موم مثل الکول خاصیت مکروب کش و ضد عفونی را دارد. زنبور ها با آن جدار داخلی سلول را خوب ضد عفونی و مکروب کشی میکنند تا نوزادانشان در محیطی آلوده تولد نیافته و در نتیجه بیمار و تلف نشوند ملکه هم قبل از تخم گذاری همانطوریکه قبلاً گفته شد، لول سرش را داخل سلول فرو میبرد تا از وضع داخلی آن مطلع گردد و فقط موقیعی در داخلش تخم میگذارد که مطمئن باشد که سطح داخلی سلول با بره موم ضد عفونی شده و بعلاوه سلول خالی است.

        از بره موم زنبور ها، برای مسدود کردن سوراخ ها و درز ها جدار کندو که قطر شان از چهار ملی متر کمتر باشد و همچنین برای کوچک کردن سوراخ پرواز هم استفاده میکنند.

 

ب: دسته دوم:-

        دسته دوم، آب مورد احتیاج جمعیت را از خارج به داخل کندو حمل میکنند تا به زنبور های جوانی که در داخل کندو مشغول فعالیت بوده و هنوز قادر به پرواز نیستند، آب برسانند. بر علاوه در هوای گرم تابستان، گرمای داخلی کندو را در 35 درجه سانتی گراد ثابت نگه دارند. چون لارو ها فقط در حرارت 35 درجه قادر به رشد و زنده گی هستند. وقتی که هوای خارج از کندو مثلاً به 38 درجه برسد، عده از زنبور ها با خود مقداری آب به داخل کندو آورده و آن را با فشار به صورت ذره های خیلی ریز در هوا پخش میکنند و عده ای هم همراه همین زنبور ها روی قاب ها و کف کندو ایستاده بشدت پر میزنند. این کار حرارت داخلی کندو را مثل کولر آبی (سرد کننده آبی) پائین میآورد و آن را به کمک حس حرارت سنج زنبور ها در 35 درجه نگه میدارد. بدین طریق مانع آن میشوند که حرارت هوای داخل کندو بالا رفته و لارو ها خفه شوند.

 

ج: دسته سوم:-

        دسته سوم گرده گل را به دو پای عقب خود در محلی که آن را به علت فرو رفتگی اش سبد مینامند، به کمک لعاب دهن چسپانده و با خود به کندو میآورد. در کندو آن را داخل سلول مثل عسل ذخیره میکنند ولی بر خلاف سلول عسل هرگز سرش را نمیپوشانند . گرده گل صرف تغذیه نوزادان و زنبور ها میگردد و در تغذیه ای آن ها همان نقشی را بازی مینماید که شیر در تغذیه ای کودکان و گوشت در تغذیه ما میکند. گرده گل دارای مقدار زیادی مواد پروتینی و چربی بوده و به اندازه کافی هم ویتامین های مختلف دارد. شکل (32)

 

شکل (32) زنبور کارگر در حال حمل گرده

 

مواد پروتینی مثل گوشت یا گرده گل در مجاورت هوا خیلی زود خراب و فاسد میگردند. کارگران پس از انبار کردن گرده های گل (که از مواد پروتینی درست شده) در داخل سلول ها آن قدر با سر فشار شان میدهند تا همه هوا از خلل آن خارج گردد. پس از این که 3/2 سلول با گرده پر شد، رویش را با یک قشر خیلی نازک عسل میپوشانند تا سطح آن نیز با هوا تماس نداشته و در نتیجه فاسد نگردد. بدین طریق کارگران مؤفق میشوند که گرده گل را که معمولاً خیلی به آسانی فاسد میشود، مدت ها سالم و قابل استفاده کنسرو کنند. این کار نیز یکی از شاهکار های درک زنبور عسل است.

 

 

 

 

 

 

 

 

                              گرده

طرز ذخیره کردن گرده گل بوسیله

کارگران در داخل شان ها

 

                عسل

 

د: دسته چهارم:-

        دسته چهارم که تعداد شان خیلی بیشتر از جمع سایر دسته ها است، روی گل ها نشسته و شهد آن ها را میمکند و پس از آن که به اندازه کافی شهد در عسل دان شان جمع کردند، به کندو برگشته و آن را داخل سلول ها به همان حالت نارس میگذارند. در شب که تاریکی مانع خروجشان از کندو میشود، همه کارگران چه پیر و چه جوان با هم شهد را از داخل سلول ها مکیده مقدار از آب شان را تبخیر و آن را غلیظ میکنند و پس از آن که تبدیل به عسل رسیده شد، آن را در سلول هایشان برای استفاده ای زمستانی ذخیره مینمایند.

        دو دسته اخیر هنگام جمع آوری گرده و شهد، مقدار گرده گل به بدن شان میچسپد و وقتی که روی گل بعدی برای جمع آوری گرده گل یا شهد مینشینند، گرده های زیادی که روی بدنشان چسپیده بود، ناخود آگاه تعدادی بروی مادگی این گل افتاده و یکی از آن ها ماده گی را بارور نموده تشکیل میوه میدهد و بدین وسیله محصول میوه باغ نیز زیاد میشود.

        در اروپا و امریکا معمولاً باغداران در زمستان با زنبورداران یا اتحادیه های زنبورداری تماس گرفته و از پیش کندو های آن ها را برای روز های که باغ های میوه شان پر از شگوفه است، کرایه کرده و پولی معادل 600 ريال بابت اجاره هر کندو میپردازند. زیرا از نقش مهم زنبور عسل در ازدیاد میوه باخبر اند و خوب میدانند که اگر مثلاً برای باغ میوه 25 هکتاریشان صد عدد کندو اجاره کنند و مبلغ 60000 ريال بپردازند، در عوض زنبور گلهای درختان میوه را گرده افشانی کرده و در نتیجه مقدار میوه ها خیلی زیاد تر شده و از این راه لااقل یک ملیون ريال یعنی 15 برابر پولی که برای اجاره کندو ها پرداخته بودند، اضافه درآمد خواهند داشت. از این گذشته با گرده افشانی وسیله زنبور عسل شکل، رنگ و مزه میوه ها نیز خیلی بهتر میشوند. بنابر این همانطوریکه میبینیم منفعت برنده اصلی از زنبور عسل باغدار ها هستند نه زنبوردار ها.

        وضع زنده گی زنبور های نامبرده چهار دسته، در بالا آن طور نیست که کارگران هر دسته منحصراً کاری را انجام دهند که به عهده آن ها واگذار شده و بس. بر عکس هرگاه یکی از کار ها بطور مؤقت به تعداد زنبور بیشتری محتاج گردد، زنبور های دسته های دیگر کار اصلی شان را رها کرده تا رفع احتیاج به کمک آن ها بپردازند

 

 

طرز ذخیره کردن عسل بوسیله کارگران در داخل شان ها

ادامه نوشته